Leerroutes voor inburgering: B1-route, onderwijsroute en Z-route
Laatst bijgewerkt:
Onder de Wet inburgering 2021 volgt niet iedereen hetzelfde pad. Er zijn drie leerroutes. Je leerroute bepaalt hoeveel lesuren je krijgt, welke examens je doet en zelfs of je wel een centraal examen doet.
Hoe de inburgeringsplicht als geheel werkt, lees je op de hoofdpagina. Deze pagina gaat alleen over de leerroutes.
Wie kiest de leerroute?
Jij kiest hem niet. De gemeente bepaalt hem, maar niet in haar eentje. Het gaat zo: je hebt een breed gesprek met de gemeente (de brede intake), je doet een toets die meet hoe goed je kunt leren (de leerbaarheidstoets), en de uitkomst komt in je PIP (Persoonlijk plan Inburgering en Participatie). Die stappen hebben een eigen pagina.
Het PIP is een belangrijk document. Er staat in op welke leerroute je zit, welke examens je doet en op welk niveau. Je termijn van drie jaar begint ook op de dag na de datum van het PIP. Je kunt je einddatum uitrekenen.
De B1-route
De hoofdroute. Volgens Divosa is hij voor iedereen die binnen de termijn het vereiste taalniveau kan halen, en de verwachting is dat de meeste inburgeringsplichtigen deze route volgen. Qua leeftijd, leervermogen en opleiding is dat een brede groep.
- Doel: zo snel mogelijk Nederlands leren op B1 of hoger, en je kansen op de arbeidsmarkt vergroten.
- Lesuren: er is geen vast minimum of maximum aantal lesuren per week. Op de vraag “hoeveel uur per week?” geeft de wet dus geen antwoord. Het hangt af van je school en je plan.
- Examens: de vier taalvaardigheden (lezen, luisteren, schrijven, spreken) op B1 of hoger, plus KNM.
- MAP: je moet de Module Arbeidsmarkt en Participatie afronden. Het praktische deel daarvan duurt minstens 40 uur.
De onderwijsroute
Voor mensen die verder gaan met een opleiding. Het doel is niet alleen taal, maar ook de overstap naar een gewone opleiding in het mbo, hbo of aan de universiteit.
- Voor wie: mensen die goed kunnen leren en gemotiveerd zijn om te studeren.
- Leeftijd: er is geen officiële leeftijdsgrens. Gemeenten plaatsen vooral jongere mensen op deze route. Jongvolwassenen tot 30 jaar kunnen daarnaast studiefinanciering krijgen.
- Duur en intensiteit: een intensief traject van 1,5 tot 2 jaar, met ongeveer 1.500 lesuren. Ongeveer 1.000 daarvan zijn Nederlands; de andere 500 zijn vakken zoals Engels, rekenen en computervaardigheden.
- Examens: de vier taalvaardigheden op B1 of hoger, plus KNM. Daarnaast moet je alle onderdelen van het taalschakeltraject afronden, ook de studieloopbaanbegeleiding.
Eén waarschuwing is belangrijk: met een diploma van de onderwijsroute kom je niet automatisch binnen bij een gewone beroepsopleiding of studie. Het traject moet passen bij je eerdere opleiding of werkervaring en bij de toelatingseisen van de opleiding waar je naartoe wilt. De gemeente moet ervoor zorgen dat dat past. Vraag daarom vóór je begint: “Bij welke opleiding kom ik met dit traject echt binnen?”
De Z-route (zelfredzaamheidsroute)
De Z-route is voor mensen die minder goed kunnen leren. De logica is heel anders dan bij de andere twee routes: uren, geen examens.
- Totale plicht: 1.600 uur.
- Minstens 800 uur taal en KNM, met als doel minstens A1 in lezen, luisteren, schrijven en spreken.
- De andere 800 uur zijn activiteiten voor activering en participatie, plus het PVT en de MAP.
- Ben je gezinsmigrant? Dan heb je 800 uur taal en KNM, plus het PVT en de MAP. Het deel van 800 uur participatie geldt niet voor jou.
- Ben je asielstatushouder? Dan heb je 800 uur taal en KNM en 800 uur participatie. De MAP en het PVT tellen mee binnen die 800 uur.
- Een examen is niet verplicht. Een of meer onderdelen halen op A2 wordt aangemoedigd, maar is geen voorwaarde.
Het eindgesprek. De Z-route eindigt niet met een centraal examen, maar met een verplicht eindgesprek dat de gemeente organiseert. Dat gesprek vindt pas plaats als je de urenplicht hebt afgerond. In het gesprek wordt besloten of je aan de plicht hebt voldaan.
Een certificaat, geen diploma. Wie de Z-route afrondt, krijgt geen inburgeringsdiploma. Twee weken na het eindgesprek downloadt de gemeente een inburgeringscertificaat uit het portaal van DUO. Bij uitzondering: heb je bij alle taalexamens A2 gehaald, dan kun je bij DUO een diploma aanvragen.
Nog drie praktische regels. Op de Z-route telt online les niet. Ga je van de B1-route naar de Z-route, dan tellen de lessen bij een instelling van Blik op Werk mee, als minstens 20% daarvan in een klaslokaal was. En uren voor begeleidings- en voortgangsgesprekken tellen niet mee voor de urenplicht.
Van B1 naar A2 (afschaling)
Blijkt B1 niet haalbaar, dan kun je het examen op A2 doen. Dat gaat niet vanzelf, en het kan alleen op de B1-route. Je moet aan twee voorwaarden tegelijk voldoen:
- Je hebt minstens 600 uur taalles gehad bij een instelling met het Keurmerk Inburgeren van Blik op Werk.
- Je hebt tijdens je inburgering voldoende moeite gedaan om Nederlands te leren.
De gemeente beslist of je genoeg moeite hebt gedaan, en bepaalt zelf hoe ze dat vaststelt, bijvoorbeeld met informatie van de taalschool. Vindt de gemeente dat je niet genoeg moeite hebt gedaan, dan gaat het niveau niet omlaag.
Voor een besluit om het niveau te verlagen is een nieuw PIP nodig. En dat is belangrijk: omdat het PIP een officieel besluit is, kun je er bezwaar en beroep tegen instellen.
Op welke leerroute zit je, en wat verandert er?
| B1-route | Onderwijsroute | Z-route | |
|---|---|---|---|
| Doelniveau | B1 of hoger | B1 of hoger + opleiding | minstens A1 |
| Centraal examen | 4 taal + KNM | 4 taal + KNM | geen |
| Urenplicht | niet vastgelegd | ~1.500 lesuren | 1.600 uur |
| Hoe het eindigt | examen | examen + traject | eindgesprek |
| Document | diploma | diploma | certificaat |
Het taaldeel van de examens op de B1-route en de onderwijsroute is hetzelfde examen als Programma I van het Staatsexamen Nt2: twee namen, niet twee examens.
Is je leerroute te zwaar, of ben je nog helemaal niet begonnen? Kijk dan niet eerst naar de boete, maar naar de mogelijkheden voor vrijstelling, ontheffing en extra tijd. Wat er gebeurt als je termijn afloopt, staat op een aparte pagina.