Inburgeringstermijn, verlenging en boete: zo werken de 3 jaar

Laatst bijgewerkt:

De inburgeringstermijn is drie jaar. Maar waar begint die termijn, wanneer staat hij stil, en wanneer kun je om verlenging vragen? Deze pagina haalt de antwoorden direct uit de wet- en regelgeving.

Hoe de inburgeringsplicht als geheel werkt, lees je op de hoofdpagina.

Waar beginnen de drie jaar?

Artikel 11 van de Wet inburgering 2021 zegt twee dingen: je moet binnen drie jaar aan de plicht voldoen, en de termijn begint op de dag na de datum van het PIP.

Het begin is dus niet de dag dat je in Nederland kwam, de datum van je verblijfsvergunning of de dag dat de brief aankwam, maar de datum op het PIP. Je kunt je einddatum uitrekenen.

Wat het begin niet verandert

Artikel 11, lid 3, geeft een handige regel: het begin verandert niet, ook niet als het PIP verandert. Dat geldt als het PIP helemaal of deels wordt ingetrokken en vervangen door een aangepast plan, en ook als het opnieuw wordt vastgesteld.

Een nieuw PIP geeft je dus geen drie nieuwe jaren. Van de B1-route naar A2 gaan vraagt om een nieuw PIP, maar de klok begint dan niet opnieuw.

Als de plicht onderbroken wordt

Volgens artikel 2.1, lid 2, van het Besluit inburgering 2021 eindigt de plicht niet bij een onderbreking van maximaal één jaar tussen twee periodes van inburgeringsplicht, als een van deze drie situaties geldt: de persoon was geen ingezetene (volgens de basisregistratie personen), was voor een tijdelijk doel in Nederland, of had zijn werk als geestelijk bedienaar onderbroken.

Artikel 4.2 noemt dan het gevolg: de termijn wordt verlengd met de duur van die onderbreking. De verlenging is dus niet automatisch een jaar, maar zo lang als de onderbreking echt duurde.

De twee redenen voor verlenging

Volgens artikel 12 verlengt het ministerie de termijn als je overtuigend laat zien dat een van deze twee dingen geldt:

  • De vertraging ligt niet aan jou (je bent niet verwijtbaar te laat), of
  • Je hebt je flink ingespannen, en met een verlenging kun je de plicht afronden op een manier die bij je leerroute past.

Niet-verwijtbare vertraging: tien redenen en hoe lang

Artikel 4.1 van de Regeling inburgering 2021 noemt de redenen en hoeveel verlenging elke reden geeft. Deze lijst zie je in uitleg over inburgering bijna nooit:

Reden Voorwaarde Verlenging
Langdurige ziekte (van jezelf, je partner of een familielid in de eerste graad) minstens 3 maanden aaneengesloten zo lang als de ziekte
Overlijden van je partner of een familielid in de eerste graad — 3 maanden
Bevalling — 16 weken
Verblijf in een Blijf van mijn Lijf-huis minstens 3 maanden aaneengesloten zo lang als het verblijf
Een alfabetiseringscursus (B1-route of onderwijsroute) minstens 3 maanden aaneengesloten zo lang als de cursus, maximaal 6 maanden
Dakloosheid minstens 3 maanden aaneengesloten zo lang als het duurt, maximaal 2 jaar
De gemeente doet binnen 3 maanden geen aanbod 3 maanden zonder aanbod zo lang als de vertraging; op de onderwijsroute 6 maanden als het traject niet binnen 6 maanden kan beginnen
De aanbieder kan de activiteiten niet uitvoeren minstens 3 maanden aaneengesloten zo lang als de vertraging, maximaal 6 maanden
Niet-verwijtbare bijzondere individuele omstandigheden minstens 3 maanden aaneengesloten zo lang als de vertraging, maximaal 2 jaar
Een combinatie van twee van de redenen hierboven samen minstens 3 maanden aaneengesloten zo lang als de totale vertraging

Eén punt valt op: ook als de gemeente je niet binnen drie maanden een aanbod doet, telt dat als niet-verwijtbare vertraging.

Flinke inspanning: 6 maanden

Artikel 4.4 van het Besluit regelt deze weg als een verlenging van zes maanden. De voorwaarden: je zit op de B1-route, je hebt alle uren taal- en KNM-les gevolgd (behalve als je met toestemming afwezig was), je hebt minstens twee van de vier taalonderdelen en KNM gehaald, en je hebt het PVT en de MAP afgerond. Voor gezinsmigranten en overige migranten is de voorwaarde voor de lesuren lager: minstens 450 uur.

Wanneer kun je om verlenging vragen?

Artikel 4.5 van het Besluit houdt de periode kort: je kunt een verzoek op zijn vroegst zes maanden voor het einde van de termijn doen, en het ministerie beslist binnen acht weken na je aanvraag.

Je telt die periode vanaf het einde van de termijn. Bij een gewone termijn van drie jaar is dat tweeënhalf jaar na het begin. Heb je al eens verlenging gekregen, dan tel je weer vanaf het nieuwe einde. In bijzondere gevallen kan het ministerie ook zelf verlenging geven, binnen dezelfde periode van zes maanden.

Als je termijn afloopt terwijl je op een uitslag wacht

Volgens een bericht van DUO van 31 juli 2026 duurt het door drukte tot 16 weken voordat een examenuitslag er is, in plaats van de gewone acht weken. Loop je daardoor het risico dat je te laat bent, dan krijg je automatisch zes maanden verlenging. Je hoeft niets aan te vragen; DUO stuurt je een brief. Meer over de tijd tot de uitslag. Dit is tijdelijk; kijk bij DUO hoe het nu staat.

Als je te laat bent

Bij DUO gaat het zo: twee maanden voor het einde van de termijn krijg je een informatiebrief. Is de termijn voorbij, dan volgt een tweede brief, de “Vooraankondiging termijnoverschrijding”. Daarmee is de boete nog niet definitief: DUO heeft nog niet beslist, en het bedrag kan veranderen.

De maximale boetes: tot €1.000 voor de leerroute, €340 voor het PVT en €340 voor de MAP. De boete voor de leerroute is geen vast bedrag. Je leerroute, de uren bij een erkende school, je examenpogingen en de onderdelen die je haalde, tellen allemaal mee.

Wanneer begint de nieuwe termijn?

Hier gaat het rekenen het vaakst mis. Volgens artikel 24, lid 2, van de Wet inburgering 2021 staat in het boetebesluit een nieuwe termijn van maximaal twee jaar. Die termijn loopt vanaf de bekendmaking van het boetebesluit. Artikel 25 past dezelfde regel toe op de boete voor de leerroute. De extra tijd komt dus niet bovenop je oude einddatum: hij begint op de datum van het boetebesluit, en die staat in de brief met het besluit.

Hoeveel extra tijd je krijgt, hangt af van hoe ver je bent. Op de B1-route en de onderwijsroute: twee jaar zonder gehaald examen, 1,5 jaar met één, een jaar met twee en zes maanden met drie of vier. Op de Z-route tellen de lesuren. Te laat met het PVT of de MAP geeft zes maanden, met allebei een jaar. Bij meerdere boetes geldt de langste periode; ze worden niet opgeteld.

Geen boete als je asielstatushouder bent

Een belangrijke uitzondering die weinig mensen kennen: na een uitspraak van de Raad van State geeft DUO statushouders geen boete als ze onder de Wi2013 of de Wi2021 te laat zijn, en vraagt DUO de lening voor inburgering niet terug. Je hoeft niets te doen, maar je plicht blijft bestaan: je moet doorgaan met inburgeren.

Heb je weinig tijd? Kijk dan in deze volgorde: eerst of je een reden voor verlenging hebt, daarna of een vrijstelling of ontheffing mogelijk is. De boete komt als laatste.