lezen ne demek?
lezen
okumak
- Okunuş
- leezın /ˈleːzə(n)/
lezen, Hollandacada okumak demektir: Ik lees de krant “gazete okuyorum”. Güçlü (düzensiz) bir fiildir: ik lees, hij leest; geçmişi las, lazen, perfectum'u heb gelezen (hebben ile). Türkçedeki “üniversitede okumak” anlamı lezen ile değil studeren ile söylenir.
Son güncelleme:
lezen kelimesinin anlamları
okumak (bir metni)
En sık anlamı: bir yazıyı gözle izleyip anlamak. Okunan şey doğrudan fiilden sonra gelir, edat almaz.
Ik lees elke ochtend de krant.Her sabah gazete okuyorum.
bir yerde okumak, okuyup öğrenmek
Bir bilgiyi bir metinden öğrenmek. Kaynak in ile, konu over ile gelir: in de krant lezen, over Nederland lezen.
Ik las in de krant dat de bus duurder wordt.Gazetede otobüsün pahalanacağını okudum.
okuyabilmek, okuma bilmek
kunnen lezen: okumayı bilmek. Okuma yazma için lezen en schrijven denir.
Mijn zoon kan al lezen.Oğlum şimdiden okuyabiliyor.
oku (sınıfta ve sınavda talimat)
Derslerde ve alıştırmalarda sık görülen emir. Emir kökle yapılır: lees.
Lees de tekst en beantwoord de vragen.Metni oku ve soruları cevapla.
Daha az görülen kullanımlar: bir kitabın kolay okunması (Zijn nieuwe roman leest makkelijk, “Yeni romanı kolay okunuyor”), cihazların veriyi okuması (De computer kan de usb-stick niet lezen) ve bir yığının içinden istenmeyenleri seçip ayıklamak. Eski dilde “toplamak” anlamı da vardır.
lezen nasıl okunur?
lezen iki hecedir ve vurgu ilk hecededir: LE-zen. İlk e açık hecede durduğu için uzundur; sondaki -zen vurgusuzdur.
- l sesini Türkçedeki gibi söyle.
- e uzun okunur: “ee”. Hollanda'da bu ses çoğu zaman “ey”e doğru kayar.
- z sesini yumuşak söyle; Hollanda'da birçok konuşmacı onu “s”ye yakın söyler.
- Sondaki -zen hecesini “zın” gibi söyle; konuşmada sondaki n çoğu zaman düşer: “leezı”.
| Biçim | Okunuş | IPA |
|---|---|---|
| lees | lees | /leːs/ |
| leest | leest | /leːst/ |
| lezen | leezın | /ˈleːzə(n)/ |
| las | las | /lɑs/ |
| lazen | laazın | /ˈlaːzə(n)/ |
| gelezen | hıleezın | /ɣəˈleːzə(n)/ |
Uzun ee sesini kısa e ve ie ile karıştırmamak için şu çiftleri art arda dinle:
- lees okules ders
- lees okulies kasık
- las kısa bir “a” ile okunur, lazen ise uzun “aa” ile: “las”, “laazın”. Yazılış bu farkı gösterir: kapalı hecede tek a kısadır, açık hecede uzundur.
- Kelime sonundaki s her zaman “s” okunur: lees, leest, las.
- gelezen başındaki ge- boğazdan gelen g ile başlar ve vurgusuzdur: “hıleezın”. Vurgu le- hecesindedir.
- Aynı eezen sesiyle kafiyeli kelimeler: vrezen (korkmak), genezen (iyileşmek), wezen (varlık).
lezen fiilinin çekimi: lees, leest, las, lazen, gelezen
| şimdiki zaman: ik | ik lees | okuyorum, okurum |
|---|---|---|
| şimdiki zaman: jij, u | jij leest, u leest | okuyorsun, okuyorsunuz |
| soru: jij | lees jij? | okuyor musun? |
| şimdiki zaman: hij, zij, het | hij leest, zij leest | okuyor |
| şimdiki zaman: wij, jullie, zij | wij lezen, jullie lezen, zij lezen | okuyoruz, okuyorsunuz, okuyorlar |
| geçmiş zaman, tekil | ik las, jij las, hij las | okudum, okudun, okudu |
| geçmiş zaman, çoğul | wij lazen, jullie lazen, zij lazen | okuduk, okudunuz, okudular |
| perfectum (hebben ile) | ik heb gelezen, hij heeft gelezen | okudum, okudu |
| emir | lees! | oku! |
- lezen güçlü bir fiildir: geçmişte kökteki ee, a olur: las, lazen. leesde ya da geleesd diye bir biçim yoktur.
- Hollandacada kelime sonunda z yazılmaz. Mastardaki z, kök tek başına kalınca s olur: ik lees, hij leest, ik las. Ardından ünlü gelince z geri döner: wij lezen, wij lazen, gelezen.
- Perfectum'da hebben alır: Ik heb het boek gelezen.
- Soruda ve devrik cümlede jij'den önce -t düşer: Lees jij de krant? Bu kural yalnız jij içindir: Leest hij de krant?
- Okunan şey doğrudan gelir: een boek lezen. Bilginin okunduğu yer in ile, konu over ile söylenir: Ik las het in de krant, Ik lees over de geschiedenis van Nederland.
lezen ile en çok kurulan kalıplar
Ne okunur?
- de krant lezen
- gazete okumak
- een boek lezen
- kitap okumak
- een bericht lezen
- mesaj okumak
- een brief lezen
- mektup okumak
- de ondertitels lezen
- altyazıları okumak
- de kleine lettertjes lezen
- küçük puntolu kısmı, ayrıntıları okumak
Nasıl okunur?
- hardop lezen
- sesli okumak
- goed lezen
- dikkatlice okumak
- snel lezen
- hızlı okumak
- kunnen lezen
- okuma bilmek
- lezen en schrijven
- okuma yazma
Sınıfta
- Lees de tekst.
- Metni oku.
- Lees de vraag goed.
- Soruyu dikkatlice oku.
- Lees de zin hardop.
- Cümleyi sesli oku.
- Wie wil er lezen?
- Kim okumak ister?
lezen ile kurulan fiiller
lezen ile kurulan fiiller
| Hollandaca | Kelimesi kelimesine | Türkçesi |
|---|---|---|
| voorlezen | önden okumak | birine sesli okumak |
| nalezen | arkadan okumak | yeniden okuyup kontrol etmek |
| doorlezen | içinden geçerek okumak | baştan sona okumak; okumaya devam etmek |
| uitlezen | sonuna kadar okumak | (bir kitabı) okuyup bitirmek |
| aflezen | üstünden okumak | (sayaç, ekran) değeri okumak |
| herlezen | yeniden okumak | yeniden okumak |
voorlezen, nalezen, doorlezen, uitlezen ve aflezen ayrılabilen fiillerdir: Ik lees mijn dochter elke avond voor, Ik heb de brief nagelezen, Lees het contract goed door. herlezen ayrılmaz. Aynı aileden: de lezer (okur), de leesbril (okuma gözlüğü), leesbaar (okunaklı). Okuma becerisini seviye seviye geliştirmek için: Hollandaca okuma.
lezen, kijken, zien, voorlezen, studeren: hangisi ne zaman?
- lezen
Bir yazıyı okumak ve anlamak.
Ik heb je bericht gelezen.Mesajını okudum.
- kijken (naar)
Bakmak; televizyon ya da video izlemek. Bir mesajın içeriğini okuduğunu anlatmaz.
Hij kijkt de hele dag naar zijn telefoon.Bütün gün telefonuna bakıyor.
- zien
Görmek. Mesajı açtın ama okumadınsa gezien dersin.
Ik heb je bericht gezien, maar nog niet gelezen.Mesajını gördüm ama henüz okumadım.
- voorlezen
Birine sesli okumak. Ayrılabilen fiildir.
Opa leest de kinderen een verhaal voor.Dede çocuklara bir hikâye okuyor.
- studeren
Üniversitede ya da yüksekokulda okumak. Türkçedeki “okumak”ın bu anlamı lezen değildir.
Mijn zus studeert in Leiden.Kız kardeşim Leiden'de okuyor.
- leren
Öğrenmek, ders çalışmak.
Ik leer elke dag tien nieuwe woorden.Her gün on yeni kelime öğreniyorum.
Türkçedeki “okumak” Hollandacada nasıl söylenir?
Türkçede “okumak” kitap için de, okul ve üniversite için de, şarkı için de kullanılır. Hollandacada lezen yalnız bir yazıyı okumaktır; diğerleri başka fiillerle söylenir:
| Türkçesi | Hollandaca | Örnek |
|---|---|---|
| kitap okuyorum | lezen + nesne | Ik lees een boek. |
| gazetede okudum | lezen in + kaynak | Ik heb het in de krant gelezen.Türkçedeki “-de” eki burada in olur. |
| Hollanda tarihi hakkında okuyorum | lezen over + konu | Ik lees over de geschiedenis van Nederland. |
| sesli okumak | hardop lezen / voorlezen | Lees de zin hardop.Birine okuyorsan voorlezen: Ik lees mijn zoon voor. |
| okuyup imzalamak | doorlezen en ondertekenen | Lees het contract goed door voordat je tekent. |
| üniversitede okuyor | studeren | Ze studeert aan de universiteit.lezen yalnız bir metni okumak içindir. |
| hangi bölümü okudun? | Wat heb je gestudeerd? | Wat heb je gestudeerd? |
| lisede okuyor | zitten op + okul | Hij zit op de middelbare school.Okul öğrencisi için op school zitten kullanılır. |
| şarkı okumak | zingen | Ze zingt een Turks lied.Şarkı için lezen kullanılmaz. |
Seviyeye göre lezen örnek cümleleri
A1
- Ik lees een boek.Bir kitap okuyorum.
- Lees de tekst.Metni oku.
- Lezen is mijn hobby.Okumak benim hobim.
- Leest hij de krant?Gazeteyi okuyor mu?
- Wij lezen samen een verhaal.Birlikte bir hikâye okuyoruz.
- Kun je dit lezen?Bunu okuyabiliyor musun?
A2
- Gisteren las ik een artikel over Utrecht.Dün Utrecht hakkında bir makale okudum.
- Heb je mijn bericht gelezen?Mesajımı okudun mu?
- De kinderen lazen een boek over dieren.Çocuklar hayvanlarla ilgili bir kitap okudu.
- Ik lees de ondertitels, want ze praten te snel.Altyazıları okuyorum, çünkü çok hızlı konuşuyorlar.
- Lees de vraag goed voordat je antwoord geeft.Cevap vermeden önce soruyu dikkatlice oku.
B1
- Lees het huurcontract goed door voordat je het ondertekent.Kira sözleşmesini imzalamadan önce baştan sona dikkatlice oku.
- Ik heb gelezen dat de bibliotheek op zondag open is.Kütüphanenin pazar günü açık olduğunu okudum.
- Voor het slapengaan leest mijn man de kinderen een verhaal voor.Yatmadan önce eşim çocuklara bir hikâye okuyor.
- Wil je mijn brief nog even lezen voordat ik hem verstuur?Göndermeden önce mektubumu bir okur musun?
B2
- Tussen de regels door las ik dat ze niet blij was met de beslissing.Satır aralarından karardan memnun olmadığını anladım.
- Hoewel hij het boek al twee keer had gelezen, vond hij er steeds nieuwe dingen in.Kitabı iki kez okumuş olmasına rağmen içinde hep yeni şeyler buluyordu.
- Veel ouders vinden dat hun kinderen te weinig lezen.Birçok anne baba çocuklarının çok az okuduğunu düşünüyor.
- Wie de kleine lettertjes niet leest, kan voor verrassingen komen te staan.Küçük puntolu kısmı okumayan sürprizlerle karşılaşabilir.
Mesajımı okudun mu? Kısa diyalog
- Heb je mijn bericht gelezen?Mesajımı okudun mu?
- Sorry, ik heb het gezien, maar nog niet gelezen.Kusura bakma, gördüm ama henüz okumadım.
- Het gaat over de les van morgen.Yarınki dersle ilgili.
- Wat staat erin?İçinde ne yazıyor?
- We moeten thuis een tekst over de gemeente lezen.Evde belediye hakkında bir metin okumamız gerekiyor.
- Hoe lang is die tekst?O metin ne kadar uzun?
- Twee bladzijden. Ik las hem gisteren al, hij is niet moeilijk.İki sayfa. Ben dün okudum bile, zor değil.
- Moeten we ook vragen beantwoorden?Soruları da cevaplamamız gerekiyor mu?
- Ja, vijf vragen. Lees eerst de vragen, dan de tekst.Evet, beş soru. Önce soruları oku, sonra metni.
- Goed idee. Dan lees ik hem vanavond.İyi fikir. O zaman bu akşam okurum.
lezen ile deyimler
iemand de les lezen
Birini yaptığı yanlış için sert biçimde uyarmak, azarlamak.
Harfiyen: birine dersi okumak
tussen de regels door lezen
Bir metnin açıkça söylemediğini anlamak; Türkçedeki “satır aralarını okumak”.
Harfiyen: satırların arasından okumak
gedachten kunnen lezen
Birinin aklından geçeni bilmek; Türkçedeki “zihin okumak”.
Harfiyen: düşünceleri okuyabilmek
Türkçe konuşanların en sık yaptığı hatalar
Ik leez een boek.Ik lees een boek.Kelime sonunda z yazılmaz; kök tek başına kalınca s olur.
Hij leezt de krant.Hij leest de krant.z, s olur ve hij ile -t eklenir: leest.
Gisteren leesde ik een boek.Gisteren las ik een boek.Güçlü fiildir; tekil geçmişi las'tır.
Wij lasen de tekst.Wij lazen de tekst.Çoğul geçmişte ardından ünlü geldiği için s yeniden z olur: lazen.
Ik heb het boek geleesd.Ik heb het boek gelezen.Perfectum biçimi gelezen'dir.
Leest jij de krant?Lees jij de krant?jij fiilden sonra gelince -t düşer.
Ik lees aan de universiteit. (“Üniversitede okuyorum” derken)Ik studeer aan de universiteit.Türkçedeki “üniversitede okumak” studeren ile söylenir; lezen yalnız bir metni okumaktır.
Ik heb je bericht gekeken.Ik heb je bericht gelezen.Bir mesajın içeriği kijken ile söylenmez. Okuduysan lezen kullanılır; yalnız göz attıysan Ik heb naar je bericht gekeken denir. kijken doğrudan nesneyi tv kijken, een film kijken gibi izleme kalıplarında alır.
lezen kelimesinin kökeni
lezen, Hollandacaya eski dönemlerden miras kalmıştır: Orta Hollandaca lēsen ve Eski Hollandaca lesan biçimlerinden gelir. İlk anlamı “toplamak”tı; bu anlam yaklaşık 1100'den, “yazıyı okumak” anlamı ise 12. yüzyılın sonundan itibaren kayıtlardadır. Almanca lesen ile akrabadır.
Kendini dene: lezen üzerine 10 soru
10 soru. Her cevaptan sonra kısa açıklamayı görürsün.
Boşluğa ne gelir? “Ik ___ elke dag de krant.”
Cevabı göster
Doğru cevap: lees. ik ile yalnız kök kullanılır ve kelime sonunda z yazılmaz: lees.
Boşluğa ne gelir? “Hij ___ een boek.”
Cevabı göster
Doğru cevap: leest. hij ile -t eklenir ve z, s olur: leest.
Boşluğa ne gelir? “Gisteren ___ ik een mooi verhaal.”
Cevabı göster
Doğru cevap: las. Tekil geçmiş biçim las'tır; lazen çoğul içindir.
Boşluğa ne gelir? “Vorige week ___ we drie teksten.”
Cevabı göster
Doğru cevap: lazen. Çoğul geçmişte z geri döner: lazen.
lezen fiilinin perfectum'u hangisi?
Cevabı göster
Doğru cevap: ik heb gelezen. Güçlü fiildir; perfectum'u heb gelezen'dir.
“Kız kardeşim üniversitede okuyor.” cümlesinin doğrusu hangisi?
Cevabı göster
Doğru cevap: Mijn zus studeert aan de universiteit.. Üniversitede okumak studeren'dir.
Boşluğa ne gelir? “Ik heb je bericht ___, maar nog niet gelezen.” (Mesajını gördüm ama henüz okumadım.)
Cevabı göster
Doğru cevap: gezien. Mesajı görmek zien'dir; je bericht gekeken Hollandacada doğal değildir.
Öğretmen Lees de zin hardop diyor. Ne yapıyorsun?
Cevabı göster
Doğru cevap: Cümleyi sesli okuyorum.. hardop lezen sesli okumak demektir.
iemand de les lezen ne demektir?
Cevabı göster
Doğru cevap: Birini sert biçimde uyarmak. Bu deyim birini yaptığı yanlış için azarlamak demektir.
lezen Türkçe harflerle nasıl okunur?
Cevabı göster
Doğru cevap: leezın. Açık hecedeki e uzundur: “leezın”. “laazın” geçmiş çoğul lazen'in okunuşudur.
Sık sorulan sorular
lezen ne demek?
lezen, Türkçede okumak demektir: Ik lees een boek “bir kitap okuyorum”. Yalnız bir yazıyı okumak için kullanılır; okula ya da üniversiteye gitmek anlamı yoktur.
lezen fiilinin çekimi nedir?
ik lees, jij leest, u leest, hij leest; çoğulda wij lezen, jullie lezen, zij lezen. Soruda jij ile -t düşer: Lees jij?
lezen fiilinin geçmiş zamanı nedir?
Tekilde las, çoğulda lazen, perfectum'da heb gelezen: Ik las een boek, We lazen een boek, Ik heb een boek gelezen.
Neden las tek s ile, lazen ise z ile yazılıyor?
Hollandacada kelime sonunda z yazılmaz; yerine s gelir. las s ile biter. lazen'de ardından ünlü geldiği için z geri döner. Aynı kural lees ve lezen için de geçerlidir.
“Üniversitede okuyorum” Hollandaca nasıl denir?
Ik studeer aan de universiteit. denir. Okul öğrencisi için Ik zit op de middelbare school gibi zitten op kullanılır. lezen bu anlamda kullanılmaz.
lezen ile kijken arasındaki fark nedir?
lezen bir yazıyı okuyup anlamaktır: Ik lees je bericht. kijken bakmak ve izlemektir: Ik kijk naar mijn telefoon, Ik kijk tv. Bir mesajı açıp okumadıysan Ik heb het gezien dersin.
voorlezen ne demek?
Birine sesli okumak demektir: Ik lees mijn kinderen voor. Ayrılabilen bir fiildir; perfectum'u voorgelezen'dir.
Inburgering ve NT2 sınavlarında okuma bölümü var mı?
Evet. Inburgering'in dil sınavlarında okuma (lezen) ayrı bir bölümdür. Staatsexamen NT2'de de dört bölümden biridir: metinler kâğıt bir kitapçıkta verilir, çoktan seçmeli sorular bilgisayarda cevaplanır. Metinler iş, eğitim ve Hollanda'daki günlük hayat üzerinedir. Hazırlık için: Hollandaca okuma.
lezen nasıl okunur?
İki hecede, Türkçe harflerle yaklaşık “leezın” diye okunur ve vurgu ilk hecededir. IPA gösterimi /ˈleːzə(n)/ biçimindedir. Geçmiş las kısa, lazen uzun “a” ile okunur.