tijd ne demek?

detijd

zaman, vakit

Tür
isim
Hece
1 hece
Seviye
A1
Okunuş
teyt /tɛit/
Çoğul
tijden
Küçültme
tijdje

tijd, Hollandacada zaman, vakit demektir. Artikeli de'dir (de tijd), çoğulu tijden. Tek hecedir ve yaklaşık “teyt” diye okunur. Ik heb geen tijd “vaktim yok”, op tijd “zamanında” demektir. Saati sorarken tijd değil Hoe laat is het? kullanılır; “üç kez” de drie keer olur.

Son güncelleme:

tijd kelimesinin anlamları

  1. zaman (akıp giden)

    Genel anlamda zaman. Bu anlamda çoğul yoktur.

    De tijd gaat snel.Zaman hızlı geçiyor.

  2. vakit (bir iş için ayrılabilen süre)

    Günlük dilde en sık anlamı. Çoğu zaman hebben ile kullanılır: tijd hebben, geen tijd hebben.

    Ik heb vandaag geen tijd.Bugün vaktim yok.

  3. vakit, sırası (bir şeyin zamanı gelmesi)

    Het is tijd om … ya da Het wordt tijd kalıbıyla: bir şeyi yapmanın vakti geldi.

    Het is tijd om naar huis te gaan.Eve gitme vakti geldi.

  4. dönem, çağ

    Belli bir dönem ya da tarihte bir çağ. in die tijd “o zamanlar” demektir.

    In die tijd woonden we in Lahey.O zamanlar Lahey'de oturuyorduk.

  5. saat (saatin gösterdiği zaman)

    Saatin gösterdiği zaman. Ama saati sorarken tijd kullanılmaz: Hoe laat is het?

    Mijn horloge geeft de verkeerde tijd aan.Kol saatim yanlış saati gösteriyor.

  6. derece, süre (sporda)

    Bir yarışı ya da parkuru bitirme süresi.

    Haar tijd op de tien kilometer was 48 minuten.On kilometrede derecesi 48 dakikaydı.

  7. zaman (dil bilgisi)

    Türkçedeki gibi fiilin zamanı da tijd'dir: de tegenwoordige tijd (şimdiki zaman), de verleden tijd (geçmiş zaman).

    De verleden tijd van ‘eten’ is ‘at’.‘eten’ fiilinin geçmiş zamanı ‘at’tır.

tijd nasıl okunur?

tijd tek hecedir. Dikkat edilecek iki şey var: ortadaki ij sesi ve yazıda d ile biten sonun t gibi okunması.

  1. t sesini Türkçedeki gibi söyle.
  2. ij için Türkçedeki “ey”i söyle, ama ağzını biraz daha aç: “e” ile “a” arasında başlayıp “y”ye kayan bir ses.
  3. Sondaki d'yi “t” gibi söyle; Hollandacada kelime sonunda d hep ötümsüzdür.
BiçimOkunuşIPA
tijdteyt/tɛit/
tijdenteydın/ˈtɛidə(n)/
op tijdop teyt/ɔp ˈtɛit/
altijdalteyt/ˈɑltɛit/

ij sesini başka seslerden ayırmak için şu çiftleri art arda dinle:

  • tijd zamantuit (çaydanlık) ağzı, emzik
  • bijt ısırıyorbuit ganimet
  • wijd genişwit beyaz
  • Tekilde d “t” gibi okunur, çoğulda ise d duyulur: “teyt” ama “teydın”.
  • Belçika'da ve Brabant'ta ij daha uzun ve düz bir sese yaklaşır: [tɛːt].
  • ij ile ui Türkçe konuşanın en sık karıştırdığı iki sestir: tijd “teyt”, tuit “töyt”.
  • Aynı ijd / ijt sesiyle kafiyeli kelimeler: kwijt (kayıp), spijt (pişmanlık), strijd (mücadele), wijd (geniş).

Bütün sesler için: Hollandaca telaffuz rehberi

De tijd mi, het tijd mi?

Doğrusu de tijd. de kelimesi olduğu için dit, dat, ons değil deze, die, onze gelir ve sıfat een'den sonra da -e alır:

YapıDoğruYanlış
belirli isimde tijdhet tijd
bu zamanin deze tijd van het jaar: yılın bu zamanında.deze tijddit tijd
o zamanin die tijd: o zamanlar.die tijddat tijd
bizim zamanımızin onze tijd: bizim zamanımızda, günümüzde.onze tijdons tijd
een + sıfatde kelimelerinde sıfat een'den sonra da -e alır.een moeilijke tijdeen moeilijk tijd
iyelik + sıfatmijn vrije tijdmijn vrij tijd
olumsuzArtikelsiz isim geen ile olumsuzlanır. niet veel tijd ise doğrudur.geen tijdniet tijd

Çoğulu tijden'dir ve yine de alır: de tijden, in moeilijke tijden. Çoğul yalnız dönem, saat çizelgesi ya da yarış süresi anlatırken kullanılır: de openingstijden (çalışma saatleri). Genel “zaman, vakit” anlamında çoğul yoktur.

  • Küçültme hâli het alır: het tijdje, een tijdje (bir süre).
  • -tijd ile biten bileşikler de alır: de werktijd, de wachttijd, de maaltijd.
  • tijd- ile başlayanlarda artikeli ikinci kelime belirler: het tijdschrift (het schrift), de tijdzone (de zone).
  • vrije tijd iki kelimedir ve sıfat -e ile kalır: mijn vrije tijd, veel vrije tijd.

de mi het mi? Artikel kuralları, ipuçları ve istisnalar

tijd kelimesinin çoğulu, küçültme hâli ve kalıp biçimleri

tekil, belirlide tijdzaman, vakit
tekil, belirsizeen tijdbir süre, bir dönem
çoğulde tijdendönemler; saatler (çizelge)
küçültmehet tijdjekısa bir süre
sıfatlade vrije tijdboş zaman
sıfatlaeen moeilijke tijdzor bir dönem
dil bilgiside tegenwoordige tijdşimdiki zaman
dil bilgiside verleden tijdgeçmiş zaman
dil bilgiside toekomende tijdgelecek zaman
  • “Vakit, zaman” anlamında çoğul yoktur: Ik heb geen tijd. Çoğul tijden dönemler ve saat çizelgeleri içindir.
  • een tijdje günlük dilde çok sık duyulur: Ik blijf een tijdje. (Bir süre kalıyorum.) Daha uzun bir süre için een hele tijd denir.
  • Dil bilgisinde perfectum'un resmî adı de voltooid tegenwoordige tijd, imperfectum'unki de onvoltooid verleden tijd'dir.
  • Zaman ifadeleri genellikle cümlenin ortasında, nesneden ve yer ifadesinden önce gelir: Ik heb morgen geen tijd.

tijd ile en çok kurulan kalıplar

Vakit olması

tijd hebben
vakti olmak
geen tijd hebben
vakti olmamak
Heb je even tijd?
Bir dakikan var mı?
alle tijd hebben
bol vakti olmak, acelesi olmamak
de tijd nemen
acele etmemek, gereken vakti ayırmak
tijd vinden voor iets
bir şeye vakit bulmak
tijd kosten
zaman almak
tijd verliezen
vakit kaybetmek

Ne zaman, ne kadar?

op tijd
zamanında
op tijd komen
zamanında gelmek
de hele tijd
sürekli, hep
een tijdje
bir süre
de laatste tijd
son zamanlarda
van tijd tot tijd
zaman zaman
in geen tijd
çok kısa sürede
met de tijd
zamanla

Vakit gelmesi ve dönem

Het is tijd om …
… vakti geldi
Het wordt tijd.
Vakti geldi, artık zamanı.
hoog tijd
çoktan vakti gelmiş
in die tijd
o zamanlar
in mijn vrije tijd
boş zamanımda
uit de tijd
modası geçmiş, eskimiş

İçinde tijd geçen kelimeler

-tijd ile bitenler

HollandacaKelimesi kelimesineTürkçesi
de werktijdiş zamanıçalışma saati
de wachttijdbekleme zamanıbekleme süresi
de schooltijdokul zamanıokul saatleri; okul yılları
de openingstijdenaçılış zamanlarıçalışma saatleri (dükkân, kurum)
de reistijdyolculuk zamanıyolculuk süresi
de zomertijdyaz zamanıyaz saati uygulaması
de maaltijdöğün zamanıöğün, yemek

tijd- ile başlayanlar ve türemiş kelimeler

HollandacaKelimesi kelimesineTürkçesi
het tijdschriftzaman yazısıdergi
de tijdzonezaman bölgesisaat dilimi
tijdelijkzamanlıkgeçici
tijdens… zamanındasırasında, boyunca
altijdher zamanher zaman, hep
tegelijkertijdeşit zamandaaynı anda
destijdso zamanıno zamanlar

altijd, tijdens, destijds ve tegelijkertijd tek kelime yazılır; içlerindeki tijd aynı kelimedir. vrije tijd ise iki ayrı kelimedir.

tijd, hoe laat, uur, keer: hangisi ne zaman?

de tijd

Genel olarak zaman ve vakit.

Ik heb geen tijd.Vaktim yok.

hoe laat

Saatin kaç olduğunu sorar. Saati sorarken tijd kullanılmaz.

Hoe laat is het?Saat kaç?

het uur

Saat: hem 60 dakikalık süre hem saat başı. Sayıdan sonra tekil kalır.

Ik heb twee uur gewacht.İki saat bekledim.

de keer

Kez, defa, sefer. İngilizcedeki “time” Hollandacada bu anlamda keer olur.

Ik heb drie keer gebeld.Üç kez aradım.

het moment

An, kısa bir zaman noktası.

Een moment, alstublieft.Bir saniye lütfen.

het tijdstip

Belli bir an ya da saat; biraz resmî.

Op welk tijdstip kan ik u bellen?Sizi hangi saatte arayabilirim?

altijd

Her zaman, hep.

Hij is altijd op tijd.Hep zamanında gelir.

Türkçedeki “zaman, vakit, saat” ifadelerinin Hollandacası

Saat kaç?
Hoe laat is het?
Saat kaçta?
Hoe laat? / Om hoe laat?
Vaktim yok.
Ik heb geen tijd.
Bir dakikan var mı?
Heb je even tijd?
Meşgulüm.
Ik heb het druk.Burada tijd geçmez.
zamanında, dakik
op tijd
her zaman
altijd
zaman zaman, ara sıra
af en toe, van tijd tot tijd
o zamanlar
toen, in die tijd
O zaman (öyleyse) …
Dan …“Öyleyse” anlamındaki “o zaman” tijd ile çevrilmez.
zamanla
met de tijd
üç kez
drie keerdrie tijden denmez.
iki saat
twee uur
Acele etme.
Neem rustig de tijd.
geçmiş zaman (dil bilgisi)
de verleden tijd

Seviyeye göre tijd örnek cümleleri

A1

  • Ik heb geen tijd.Vaktim yok.
  • Heb je morgen tijd?Yarın vaktin var mı?
  • De les begint op tijd.Ders zamanında başlıyor.
  • Hoeveel tijd hebben we nog?Daha ne kadar vaktimiz var?
  • Kom op tijd, alsjeblieft.Lütfen zamanında gel.
  • In mijn vrije tijd lees ik boeken.Boş zamanımda kitap okurum.

A2

  • Kinderen, het is tijd om te slapen!Çocuklar, uyku vakti!
  • Ik woon al een tijdje in Utrecht.Bir süredir Utrecht'te oturuyorum.
  • Mijn zoon zit de hele tijd op zijn telefoon.Oğlum sürekli telefonunun başında.
  • Van tijd tot tijd bel ik mijn oma in Turkije.Zaman zaman Türkiye'deki büyükannemi ararım.
  • De openingstijden staan op de deur.Çalışma saatleri kapıda yazıyor.
  • De laatste tijd slaap ik slecht.Son zamanlarda kötü uyuyorum.
  • Het kost tijd om een nieuwe taal te leren.Yeni bir dil öğrenmek zaman alır.

B1

  • In de tijd dat we in Antwerpen woonden, spraken de kinderen thuis Turks en Nederlands.Anvers'te oturduğumuz zamanlar çocuklar evde Türkçe ve Hollandaca konuşurdu.
  • We moeten opschieten, anders zijn we niet op tijd voor de trein.Acele etmeliyiz, yoksa trene zamanında yetişemeyiz.
  • Als ik meer tijd had, zou ik vaker sporten.Daha çok vaktim olsaydı daha sık spor yapardım.
  • Neem rustig de tijd om het formulier in te vullen.Formu doldurmak için acele etme, gerektiği kadar vakit ayır.
  • Af en toe heb ik tijd om met een vriendin te gaan wandelen.Arada bir, bir arkadaşımla yürüyüşe çıkacak vaktim oluyor.

B2

  • Het is hoog tijd dat de gemeente iets aan de lange wachttijden doet.Belediyenin uzun bekleme süreleri için bir şey yapmasının vakti çoktan geldi.
  • Met de tijd ben ik de Nederlandse humor beter gaan begrijpen.Zamanla Hollanda mizahını daha iyi anlamaya başladım.
  • Of de nieuwe regels echt werken, zal de tijd leren.Yeni kuralların gerçekten işe yarayıp yaramadığını zaman gösterecek.
  • Haar ideeën waren hun tijd ver vooruit.Fikirleri zamanının çok ötesindeydi.
  • In tijden van crisis blijkt pas wie je echte vrienden zijn.Gerçek dostlarının kim olduğu ancak kriz zamanlarında ortaya çıkar.

“Bir dakikan var mı?”: kısa diyalog

  • Heb je even tijd?Bir dakikan var mı?
  • Ja hoor. Wat is er?Var tabii. Ne oldu?
  • Hoe laat begint de cursus morgen?Kurs yarın saat kaçta başlıyor?
  • Om half tien. Maar kom op tijd, want de docent begint altijd meteen.Dokuz buçukta. Ama zamanında gel, çünkü öğretmen hep hemen başlıyor.
  • Ik probeer het. De bus is de laatste tijd vaak te laat.Deneyeceğim. Otobüs son zamanlarda sık sık gecikiyor.
  • Neem dan de bus van negen uur. Dan heb je tijd genoeg.O zaman dokuzdaki otobüse bin. Böylece yeterince vaktin olur.

tijd ile deyimler ve atasözleri

  • Tijd is geld.

    Vakit boşa harcanmamalı.

    Harfiyen: Zaman paradır.

  • Komt tijd, komt raad.

    Zamanı gelince çaresi de bulunur.

    Harfiyen: Zaman gelir, öğüt gelir.

  • Tijd heelt alle wonden.

    Acılar zamanla hafifler.

    Harfiyen: Zaman bütün yaraları iyileştirir.

  • De tijd zal het leren.

    Zaman gösterecek.

    Harfiyen: Zaman bunu öğretecek.

  • te zijner tijd

    Zamanı gelince, ileride uygun bir anda.

    Harfiyen: onun zamanında

  • zijn tijd vooruit zijn

    Çağının ötesinde olmak.

    Harfiyen: zamanının önünde olmak

  • met de tijd meegaan

    Çağa ayak uydurmak.

    Harfiyen: zamanla birlikte gitmek

Türkçe konuşanların en sık yaptığı hatalar

  • het tijdde tijd

    tijd bir de kelimesidir.

  • Welke tijd is het? (“Saat kaç?” derken)Hoe laat is het?

    Welke tijd is het? anlaşılır ama doğal değildir. Hollandaca saati kelimesi kelimesine “ne kadar geç?” diye sorar: Hoe laat is het?

  • Ik heb niet tijd.Ik heb geen tijd.

    Artikelsiz isim geen ile olumsuzlanır. niet veel tijd ise doğrudur.

  • Ik heb geen tijden.Ik heb geen tijd.

    “Vakit” anlamında çoğul kullanılmaz.

  • Ik heb drie tijden gebeld. (“Üç kez aradım” derken)Ik heb drie keer gebeld.

    “Kez, defa” keer'dir. İngilizcedeki “three times” Hollandacaya tijd ile geçmez.

  • Ik heb twee tijden gewacht. (“İki saat bekledim” derken)Ik heb twee uur gewacht.

    Süreyi saatle ölçerken uur kullanılır; sayıdan sonra tekil kalır.

  • Ik kom in tijd. (“Zamanında geliyorum” derken)Ik kom op tijd.

    “Zamanında” kalıbı op tijd'dir.

  • in dit tijd van het jaarin deze tijd van het jaar

    de kelimeleriyle dit değil deze kullanılır.

  • in mijn vrij tijdin mijn vrije tijd

    İyelikten sonra sıfat -e alır.

  • Ik ga tijd tijd naar de bioscoop. (“Zaman zaman” derken)Ik ga af en toe naar de bioscoop.

    Türkçedeki “zaman zaman” birebir çevrilmez; af en toe ya da van tijd tot tijd denir.

tijd kelimesinin kökeni

tijd, Hollandacaya eski dönemlerden miras kalmıştır: Orta Hollandaca tijt ve Eski Hollandaca tīt biçimlerinden gelir; “an” anlamıyla ilk kez 10. yüzyıla ait Wachtendonck Mezmurları'nda görülür. Kökü “bölmek” anlamındaki bir Hint-Avrupa köküne uzanır. Almanca “Zeit” ve İngilizce “tide” (gelgit) ile akrabadır.

Kendini dene: tijd üzerine 10 soru

10 soru. Her cevaptan sonra kısa açıklamayı görürsün.

  1. tijd hangi artikeli alır?

    Cevabı göster

    Doğru cevap: de. de tijd tek doğru biçimdir.

  2. “Saat kaç?” Hollandaca nasıl sorulur?

    Cevabı göster

    Doğru cevap: Hoe laat is het?. Saati sorarken tijd değil hoe laat kullanılır.

  3. “Vaktim yok.” cümlesinin doğrusu hangisi?

    Cevabı göster

    Doğru cevap: Ik heb geen tijd.. Artikelsiz isim geen ile olumsuzlanır ve “vakit” anlamında çoğul yoktur.

  4. “Üç kez aradım.” cümlesinin doğrusu hangisi?

    Cevabı göster

    Doğru cevap: Ik heb drie keer gebeld.. “Kez” keer'dir; drie uur ise “üç saat” demektir.

  5. Boşluğa ne gelir? “Kom morgen ___ tijd!” (Yarın zamanında gel!)

    Cevabı göster

    Doğru cevap: op. “Zamanında” kalıbı op tijd'dir.

  6. Hij praat de hele tijd. ne demektir?

    Cevabı göster

    Doğru cevap: Sürekli konuşuyor.. de hele tijd “sürekli, hep” demektir.

  7. “Son zamanlarda çok çalışıyorum.” cümlesinin doğrusu hangisi?

    Cevabı göster

    Doğru cevap: De laatste tijd werk ik veel.. Zamanla başlayan cümlede çekimli fiil ikinci sırada durur.

  8. Boşluğa ne gelir? “In mijn ___ tijd sport ik.”

    Cevabı göster

    Doğru cevap: vrije. mijn'den sonra sıfat -e alır: mijn vrije tijd.

  9. de verleden tijd ne demektir?

    Cevabı göster

    Doğru cevap: geçmiş zaman (dil bilgisi). Dil bilgisinde tijd, Türkçedeki gibi fiilin zamanıdır.

  10. Komt tijd, komt raad. ne demektir?

    Cevabı göster

    Doğru cevap: Zamanı gelince çaresi bulunur.. Bu atasözü, bir sorunun çözümünün zamanla bulunacağını söyler.

Sık sorulan sorular

tijd ne demek?

tijd, Türkçede zaman, vakit demektir. Dil bilgisinde fiilin zamanı da tijd'dir: de verleden tijd “geçmiş zaman”.

“Zaman” Hollandaca nasıl denir?

“Zaman, vakit” de tijd demektir. “Kez, defa” demek istiyorsan keer kullanılır: drie keer.

tijd de mi, het mi?

tijd bir de kelimesidir: de tijd, deze tijd, onze tijd. Küçültme hâli ise het tijdje olur.

tijd kelimesinin çoğulu nedir?

Çoğulu tijden'dir. Ama “vakit” anlamında çoğul yoktur; çoğul dönemler ve saat çizelgeleri içindir: in moeilijke tijden, de openingstijden.

tijd nasıl okunur?

Tek hecede, Türkçe harflerle yaklaşık “teyt” diye okunur; sondaki d “t” gibi çıkar. IPA gösterimi /tɛit/ biçimindedir.

“Saat kaç?” Hollandaca nasıl sorulur?

Hoe laat is het? diye sorulur. Cevap Het is drie uur. (Saat üç.) gibi verilir. Welke tijd is het? anlaşılır ama bu soru için doğal değildir.

tijd, uur ve keer arasındaki fark nedir?

tijd genel zaman ve vakittir (Ik heb geen tijd), uur saat ve 60 dakikadır (twee uur), keer ise kez, defadır (drie keer).

op tijd ne demek?

“Zamanında, geç kalmadan” demektir: De trein is op tijd. (Tren zamanında.)

de hele tijd ne demek?

“Sürekli, hep” demektir; çoğu zaman sabırsızlık da taşır: Hij belt de hele tijd. (Sürekli arıyor.)

“Zaman zaman” Hollandaca nasıl denir?

af en toe ya da van tijd tot tijd denir: Af en toe ga ik naar de bioscoop.

Bu kelimeden sonra

İlgili kelimeler