gaan ne demek?
gaan
gitmek
- Okunuş
- haan /ɣaːn/
gaan, Hollandacada gitmek demektir ve düzensiz bir fiildir: ik ga, hij gaat, wij gaan; geçmişi ging, perfectum'u ben gegaan (hep zijn ile). Tek hecedir, “haan” gibi okunur ama “h” boğazdan gelir. gaan gelecek zaman da kurar: Ik ga morgen werken “yarın çalışacağım” demektir.
Son güncelleme:
gaan kelimesinin anlamları
gitmek
En sık anlamı: bir yere doğru hareket etmek. Hedef çoğu zaman naar ile söylenir.
Ik ga naar de markt.Pazara gidiyorum.
-ecek, -acak (plan ve yakın gelecek)
Türkçedeki gelecek zaman gibi plan anlatır. Çekimli gaan ikinci sırada durur, asıl fiil mastar olarak cümlenin sonuna gider.
We gaan volgend jaar verhuizen.Seneye taşınacağız.
başlamak, bir duruma geçmek
gaan zitten (oturmak), gaan liggen (uzanmak), gaan staan (ayağa kalkmak) gibi kalıplarda hareketin başlangıcını söyler.
Ga maar zitten.Buyur, otur.
gitmek, durumda olmak (gidişat)
Birinin hâlini ya da işin gidişatını anlatır. Özne het olur: Hoe gaat het?
Het gaat goed met mijn moeder.Annem iyi.
konusu olmak (gaan over)
Kitap, film ya da toplantının neyi anlattığını gaan over söyler.
Dit boek gaat over de Tweede Wereldoorlog.Bu kitap İkinci Dünya Savaşı'nı anlatıyor.
söz konusu olmak (het gaat om)
Asıl önemli olanı vurgular: “mesele şu”, “söz konusu olan bu”.
Het gaat om je gezondheid.Söz konusu olan senin sağlığın.
olmak, mümkün olmak
Randevu ve plan konuşurken çok duyulur: Dat gaat niet “olmaz”, Gaat dat? “olur mu?”.
Morgen gaat niet, overmorgen wel.Yarın olmaz, öbür gün olur.
yetkili olmak (gaan over)
Bir konuda karar yetkisinin kimde olduğunu söyler. İşyerinde ve resmî dairelerde sık duyulur.
Daar ga ik niet over.O konuda karar veren ben değilim.
Daha az görülen kullanımlar: bir yolun bir yere çıkması (Deze weg gaat naar Utrecht) ve Belçika Hollandacasında zullen yerine genel gelecek zaman yardımcısı olması.
gaan nasıl okunur?
gaan tek hecedir. Zor olan kısmı baştaki g: Hollandacada bu ses Türkçedeki “g” gibi okunmaz.
- g sesini boğazının arkasından çıkar: Türkçedeki h'yi boğazın daha gerisinde ve hafif sürtünmeli söylediğini düşün.
- Ardından aa gelir: Türkçedeki “a” gibi, ama uzun tut.
- Kelimeyi net bir n ile bitir; burada n düşmez.
| Biçim | Okunuş | IPA |
|---|---|---|
| ga | haa | /ɣaː/ |
| gaat | haat | /ɣaːt/ |
| gaan | haan | /ɣaːn/ |
| ging | hing | /ɣɪŋ/ |
| gingen | hingın | /ˈɣɪŋə(n)/ |
| gegaan | hıhaan | /ɣəˈɣaːn/ |
Uzun aa ile kısa a farkını ve g ile h farkını kulağına yerleştirmek için şu çiftleri art arda dinle:
- gaat gidiyorgat delik
- gaan gitmekgang koridor
- gaan gitmekhaan horoz
- Hollanda'nın kuzeyinde ve batısında g serttir, kelime [xaːn] gibi duyulur. Güneyde ve Belçika'da daha yumuşak söylenir; ikisi de doğrudur.
- g'yi Türkçe “g” gibi söylemek en sık hatadır. Tam boğaz sesini çıkaramıyorsan Türkçe h'ye yaklaştırman yeter.
- Hollandacada haan (horoz) diye ayrı bir kelime var ve hafif bir h ile başlar. gaan'ın başındaki ses ondan daha sert ve boğazdandır.
- ging sonundaki ng tek sestir; g ayrıca okunmaz.
- gegaan içindeki ilk e vurgusuzdur ve “ı” gibi okunur. Vurgu ikinci hecededir.
- Aynı aan sesiyle kafiyeli kelimeler: staan (ayakta durmak), maan (ay), baan (iş, meslek), traan (gözyaşı).
gaan fiilinin çekimi: ga, gaat, ging, gegaan
| şimdiki zaman: ik | ik ga | gidiyorum, giderim |
|---|---|---|
| şimdiki zaman: jij, u | jij gaat, u gaat | gidiyorsun, gidiyorsunuz |
| soru: jij | ga jij? | gidiyor musun? |
| şimdiki zaman: hij, zij, het | hij gaat, zij gaat | gidiyor, gider |
| şimdiki zaman: wij, jullie, zij | wij gaan, jullie gaan, zij gaan | gidiyoruz, gidiyorsunuz, gidiyorlar |
| geçmiş zaman, tekil | ik ging, jij ging, hij ging | gittim, gittin, gitti |
| geçmiş zaman, çoğul | wij gingen, jullie gingen, zij gingen | gittik, gittiniz, gittiler |
| perfectum (zijn ile) | ik ben gegaan, jij bent gegaan, hij is gegaan, wij zijn gegaan | gittim, gittin, gitti, gittik |
| perfectum + mastar | ik ben gaan zwemmen | yüzmeye gittim |
| emir | ga! | git! |
- gaan perfectum'da her zaman zijn alır: Ik ben naar huis gegaan. Ik heb gegaan yanlıştır.
- Düzensiz fiildir: ging, gingen ve gegaan biçimlerini ayrı ayrı öğren.
- Soruda ve devrik cümlede jij'den önce -t düşer: Jij gaat ama Ga jij? Bu kural yalnız jij içindir: Gaat hij?
- gaan ikinci bir fiille kullanılınca çekimli fiil ikinci sırada durur, mastar sona gider: Ik ga morgen in Utrecht werken. Yan cümlede ikisi birlikte sona gider: omdat ik morgen ga werken.
- Perfectum'da ikinci bir fiil varsa gegaan değil mastar gaan kullanılır: Ik ben gaan zwemmen.
- En sık edatlar: yön için naar, araç için met, konu için over; op vakantie gaan gibi kalıplarda op.
gaan ile en çok kurulan kalıplar
Yer ve yön
- naar huis gaan
- eve gitmek
- naar school gaan
- okula gitmek
- naar het werk gaan
- işe gitmek
- naar de dokter gaan
- doktora gitmek
- naar bed gaan
- yatmak, yatağa gitmek
- naar buiten gaan
- dışarı çıkmak
- op vakantie gaan
- tatile gitmek
- op reis gaan
- yolculuğa çıkmak
- met de trein gaan
- trenle gitmek
- lopend naar school gaan
- okula yürüyerek gitmek
gaan + mastar
- gaan slapen
- uyumaya gitmek, yatmak
- gaan eten
- yemek yemek, yemeğe gitmek
- gaan zitten
- oturmak, yerine oturmak
- gaan staan
- ayağa kalkmak
- gaan liggen
- uzanmak
- gaan wandelen
- yürüyüşe çıkmak
- gaan zwemmen
- yüzmeye gitmek
- uit eten gaan
- dışarıda yemeğe çıkmak
het gaat kalıpları
- Hoe gaat het?
- Nasılsın? Ne var ne yok?
- Hoe gaat het met je?
- Nasılsın?
- Het gaat goed.
- İyiyim, iyi gidiyor.
- Het gaat wel.
- İdare eder.
- Gaat het?
- İyi misin? Yapabiliyor musun?
- Het gaat om ...
- Söz konusu olan ..., mesele ...
- Het gaat over ...
- Konusu ...
- Dat gaat niet.
- Olmaz, mümkün değil.
gaan ile kurulan ayrılabilen fiiller
Ayrılabilen fiiller
| Hollandaca | Kelimesi kelimesine | Türkçesi |
|---|---|---|
| weggaan | uzağa gitmek | gitmek, ayrılmak |
| teruggaan | geri gitmek | geri dönmek |
| uitgaan | dışarı gitmek | eğlenmeye çıkmak; (ışık, ateş) sönmek |
| meegaan | birlikte gitmek | birlikte gitmek, katılmak |
| binnengaan | içeri gitmek | içeri girmek |
| doorgaan | geçip gitmek | devam etmek; yapılmak, gerçekleşmek |
| omgaan met | etrafından gitmek | başa çıkmak; biriyle görüşmek |
| overgaan | üstünden gitmek | geçmek; (telefon) çalmak |
| afgaan | aşağı gitmek | (alarm) çalmak; rezil olmak |
| aangaan | yanına gitmek | ilgilendirmek |
| vooruitgaan | ileri gitmek | ilerlemek, iyiye gitmek |
| nagaan | peşinden gitmek | kontrol etmek, araştırmak |
Bu fiillerde önek ayrılır ve perfectum'da ge- araya girer: Ik ga weg, Ik ben weggegaan. Aynı aileden: de gang (koridor; gidiş).
gaan, komen, lopen, rijden, zullen: hangisi ne zaman?
- gaan
Bulunduğun yerden başka bir yere gitmek.
Ik ga naar de winkel.Markete gidiyorum.
- komen
Konuşanın ya da dinleyenin olduğu yere gelmek.
Ik kom straks naar je toe.Birazdan yanına geliyorum.
- lopen
Yürümek, yaya gitmek. gaan gitmeyi, lopen gitme biçimini söyler.
Ik loop naar school.Okula yürüyerek gidiyorum.
- rijden
Araçla gitmek ya da araba sürmek.
We rijden naar Utrecht.Arabayla Utrecht'e gidiyoruz.
- weggaan
Bulunduğun yerden ayrılmak. Türkçedeki “ben gidiyorum” çoğu zaman budur.
Ik ga nu weg.Ben gidiyorum.
- vertrekken
Belli bir saatte yola çıkmak; tren, uçak ve resmî dil.
De trein vertrekt om acht uur.Tren saat sekizde kalkıyor.
- zullen
Söz, tahmin ya da resmî gelecek. Plan anlatırken gaan daha günlüktür.
Ik zal je morgen bellen.Yarın seni ararım.
-e gitmek: Türkçe ek Hollandacada nasıl söylenir?
Türkçede yönü “-e” ekiyle söylüyoruz. Hollandacada ek yok; çoğu zaman naar gelir, ama her kalıpta değil:
| Türkçesi | Hollandaca | Örnek |
|---|---|---|
| Utrecht'e | naar + yer | Ik ga naar Utrecht. |
| eve | naar huis | Ik ga naar huis.Naar thuis denmez. |
| okula | naar school | De kinderen gaan naar school.school bu kalıpta artikelsizdir. |
| doktora | naar + kişi | Ik ga naar de huisarts. |
| işe | naar mijn werk | Ik ga om acht uur naar mijn werk. |
| yatağa | naar bed | Ik ga vroeg naar bed. |
| tatile | op vakantie | We gaan in juli op vakantie.Burada naar değil op gelir. |
| trenle | met + araç | Ik ga met de trein. |
| yüzmeye | gaan + mastar | Ik ga zwemmen.Türkçedeki “-meye” için edat gerekmez. |
Türkçedeki “gitmek” ifadelerinin Hollandacası
- Ben gidiyorum. (ayrılıyorum)
- Ik ga weg.Tek başına Ik ga çoğu zaman eksik kalır.
- Hadi gidelim.
- Kom, we gaan.
- Gitmem lazım.
- Ik moet weg.gaan çoğu zaman söylenmez.
- Git buradan!
- Ga weg!
- İyi gidiyor.
- Het gaat goed.
- Kötü gidiyor.
- Het gaat slecht.
- Ne yapacaksın?
- Wat ga je doen?
- Hoşuma gidiyor.
- Ik vind het leuk.Türkçedeki “gitmek” burada gaan olmaz.
Seviyeye göre gaan örnek cümleleri
A1
- Ik ga naar school.Okula gidiyorum.
- Hoe gaat het?Nasılsın?
- Het gaat goed.İyiyim.
- Hij gaat naar huis.Eve gidiyor.
- Wij gaan met de trein.Trenle gidiyoruz.
- Ga je mee?Sen de geliyor musun?
- Ik ga slapen.Uyumaya gidiyorum.
A2
- Ik ga morgen werken.Yarın çalışacağım.
- We gaan dit weekend naar de markt.Bu hafta sonu pazara gideceğiz.
- Gisteren ben ik naar de dokter gegaan.Dün doktora gittim.
- Ze is vorig jaar naar Turkije gegaan.Geçen yıl Türkiye'ye gitti.
- Waar gaan jullie op vakantie?Tatile nereye gidiyorsunuz?
- Deze film gaat over een klein meisje.Bu film küçük bir kızı anlatıyor.
- Het gaat vandaag niet zo goed met mijn vader.Babam bugün pek iyi değil.
B1
- Als het morgen mooi weer is, gaan we naar het strand.Yarın hava güzel olursa sahile gideceğiz.
- Ik ben gisteren gaan zwemmen, want het was erg warm.Dün yüzmeye gittim, çünkü hava çok sıcaktı.
- Toen ik jong was, ging ik elke zomer naar mijn oma in Turkije.Gençken her yaz Türkiye'ye, büyükannemin yanına giderdim.
- Het gaat er niet om wie gelijk heeft, maar om wat we nu gaan doen.Mesele kimin haklı olduğu değil, şimdi ne yapacağımız.
- De afspraak gaat niet door, want de dokter is ziek.Randevu iptal, çünkü doktor hasta.
B2
- Hoewel de onderhandelingen moeizaam gingen, zijn beide partijen uiteindelijk akkoord gegaan.Görüşmeler zorlu geçse de iki taraf sonunda anlaştı.
- Het bedrijf is failliet gegaan doordat het te veel schulden had.Şirket çok fazla borcu olduğu için iflas etti.
- Naarmate je ouder wordt, ga je anders over dingen denken.Yaşlandıkça bazı şeyler hakkında farklı düşünmeye başlıyorsun.
- Daar ga ik niet over, dat moet u met mijn leidinggevende bespreken.Bu benim yetkimde değil, amirimle görüşmeniz gerekiyor.
- Als we zo doorgaan, halen we de deadline nooit.Böyle devam edersek teslim tarihini asla yetiştiremeyiz.
Hafta sonu planı: kısa diyalog
- Hoi Selin, hoe gaat het?Selam Selin, nasılsın?
- Goed hoor, en met jou?İyiyim, sen nasılsın?
- Ook goed. Wat ga je dit weekend doen?Ben de iyiyim. Bu hafta sonu ne yapacaksın?
- Zaterdag ga ik naar mijn ouders in Arnhem.Cumartesi Arnhem'e, annemlere gidiyorum.
- Ga je met de trein?Trenle mi gidiyorsun?
- Nee, met de auto. Vorige keer ben ik met de trein gegaan en dat duurde veel te lang.Hayır, arabayla. Geçen sefer trenle gitmiştim, çok uzun sürdü.
- Ik ga zondag met de kinderen zwemmen.Ben pazar günü çocuklarla yüzmeye gidiyorum.
- Leuk, veel plezier!Ne güzel, iyi eğlenceler!
gaan ile deyimler
zijn gang gaan
Bildiği gibi davranmak. Ga je gang! “Buyur, çekinme” demektir.
Harfiyen: kendi gidişini gitmek
van een leien dakje gaan
Hiç sorun çıkmadan yürümek, tıkır tıkır gitmek.
Harfiyen: kayrak bir çatıdan gitmek
uit zijn dak gaan
Coşmak, kendinden geçmek.
Harfiyen: çatısından çıkmak
door dik en dun gaan
Biri için her şeyi göze almak.
Harfiyen: kalından inceden geçmek
met de kippen op stok gaan
Çok erken yatmak.
Harfiyen: tavuklarla tüneğe çıkmak
van zijn stokje gaan
Bayılmak.
Harfiyen: sopasından düşmek
niet over één nacht ijs gaan
Aceleye getirmemek, iyice düşünüp taşınmak.
Harfiyen: bir gecelik buzun üstünden geçmemek
te gronde gaan
Mahvolmak, yıkıma uğramak.
Harfiyen: dibe gitmek
Türkçe konuşanların en sık yaptığı hatalar
Ik gaat naar huis.Ik ga naar huis.ik ile -t gelmez.
Jij ga naar huis.Jij gaat naar huis.Düz cümlede jij ile -t gerekir; yalnız Ga jij? sorusunda düşer.
Ik heb naar huis gegaan.Ik ben naar huis gegaan.gaan perfectum'da zijn alır.
Ik ben gegaan zwemmen.Ik ben gaan zwemmen.İkinci bir fiil varsa gegaan değil mastar gaan kullanılır.
Ik ga morgen Amsterdam.Ik ga morgen naar Amsterdam.Türkçedeki “-e” eki için Hollandacada naar gerekir.
Ik ga in Amsterdam. (“Amsterdam’a gidiyorum” derken)Ik ga naar Amsterdam.in konum bildirir; yön için naar kullanılır.
Ik ga werken morgen.Ik ga morgen werken.gaan ile gelen mastar cümlenin sonunda durur.
Hoe ben je?Hoe gaat het?“Nasılsın?” sorusunda özne je olmaz, het olur: Hoe gaat het (met je)? ya da Hoe is het met je?
Het boek gaat om een meisje.Het boek gaat over een meisje.Standart dilde konuyu gaan over söyler; het gaat om daha çok “mesele şu, önemli olan şu” demektir.
Ik ga gisteren naar de markt.Ik ben gisteren naar de markt gegaan.ga şimdiki zamandır; geçmişi anlatırken ben gegaan ya da ging gerekir. (Hikâye anlatırken canlılık için şimdiki zaman da kullanılabilir.)
“gaan” (Türkçe g ile)“haan” (boğazdan h ile)Hollandacadaki g Türkçedeki “g” gibi okunmaz.
gaan kelimesinin kökeni
gaan, Hollandacaya eski dönemlerden miras kalmıştır: Orta Hollandaca gaen ve Eski Hollandaca gān biçimlerinden gelir, “hareket etmek” anlamıyla 901 yılından itibaren kayıtlardadır. İngilizce “go” ve Almanca “gehen” ile akrabadır; bu benzerlik kelimeyi aklında tutmana yardım eder.
Kendini dene: gaan üzerine 10 soru
10 soru. Her cevaptan sonra kısa açıklamayı görürsün.
Boşluğa ne gelir? “Ik ___ naar school.”
Cevabı göster
Doğru cevap: ga. ik ile çekim ga'dır; -t eklenmez.
Boşluğa ne gelir? “Ik ___ naar huis gegaan.”
Cevabı göster
Doğru cevap: ben. gaan perfectum'da zijn alır.
Boşluğa ne gelir? “Gisteren ___ ik naar de markt.”
Cevabı göster
Doğru cevap: ging. Geçmiş zamanda tekil biçim ging'dir.
“Yarın çalışacağım.” cümlesinin doğrusu hangisi?
Cevabı göster
Doğru cevap: Ik ga morgen werken.. Çekimli ga ikinci sırada, mastar werken cümlenin sonunda durur.
“Dün yüzmeye gittim.” cümlesinin doğrusu hangisi?
Cevabı göster
Doğru cevap: Ik ben gisteren gaan zwemmen.. zijn korunur ve ikinci fiil varken gegaan yerine mastar gaan gelir.
“Utrecht'e gidiyorum.” cümlesinin doğrusu hangisi?
Cevabı göster
Doğru cevap: Ik ga naar Utrecht.. Yön naar ile söylenir.
Hoe gaat het? ne demektir?
Cevabı göster
Doğru cevap: Nasılsın?. Burada gaan hareketi değil, gidişatı anlatır.
Boşluğa ne gelir? “Dit boek gaat ___ een oorlog.” (Bu kitabın konusu bir savaş.)
Cevabı göster
Doğru cevap: over. Bir şeyin konusunu gaan over söyler.
De afspraak gaat niet door. ne demektir?
Cevabı göster
Doğru cevap: Randevu iptal.. Olumsuz doorgaan, bir şeyin yapılmayacağını söyler.
Ga je gang! ne demektir?
Cevabı göster
Doğru cevap: Buyur, çekinme!. Birine istediğini yapabileceğini söyleyen bir kalıptır.
Sık sorulan sorular
gaan ne demek?
gaan, Türkçede gitmek demektir. Ayrıca gelecek zaman kurar ve Hoe gaat het? gibi kalıplarda gidişatı anlatır.
“Gitmek” Hollandaca nasıl denir?
“Gitmek” gaan demektir. Bir yerden ayrılmayı anlatırken weggaan, yola çıkmayı anlatırken vertrekken kullanılır.
gaan perfectum'da hebben mi, zijn mi alır?
Her zaman zijn alır: Ik ben naar huis gegaan. Ik heb gegaan yanlıştır.
gaan fiilinin geçmiş zamanı nedir?
Tekilde ging, çoğulda gingen, perfectum'da ben gegaan: Ik ging naar huis, We gingen naar huis, Ik ben naar huis gegaan.
gaan nasıl okunur?
Tek hecede, Türkçe harflerle yaklaşık “haan” diye okunur; g boğazdan gelir. IPA gösterimi /ɣaːn/ biçimindedir.
gaan ile gelecek zaman nasıl kurulur?
gaan çekimlenir, asıl fiil mastar olarak sona gider: Ik ga morgen werken. “Yarın çalışacağım” demektir.
Hoe gaat het ne demek?
“Nasılsın?” demektir. Goed, en met jou? ya da Het gaat wel (idare eder) diye cevap verilebilir.
Het gaat om ile het gaat over arasındaki fark nedir?
Het gaat over bir şeyin konusunu söyler: Het boek gaat over Turkije. Het gaat om ise asıl önemli olanı söyler: Het gaat om je gezondheid.
“Ben gidiyorum” Hollandaca nasıl denir?
Bir yerden ayrılıyorsan Ik ga weg. denir. Bir yere gidiyorsan hedefi eklersin: Ik ga naar huis.
Neden Ik ben gaan zwemmen deniyor, gegaan değil?
Perfectum'da gaan ikinci bir fiille kullanılınca mastar olarak kalır. Tek başına kullanılınca gegaan olur: Ik ben naar huis gegaan.