wonen ne demek?
wonen
oturmak, ikamet etmek
- Okunuş
- voonın /ˈʋoːnə(n)/
wonen, Hollandacada bir yerde oturmak, ikamet etmek demektir. Çekimi ik woon, hij woont, geçmişte woonde, perfectum'da heeft gewoond olur. Türkçedeki “oturmak” sandalyedeyse zitten, “yaşamak” hayatta olmaksa leven denir. “Utrecht'te oturuyorum” Ik woon in Utrecht demektir.
Son güncelleme:
wonen kelimesinin anlamları
oturmak, ikamet etmek
En sık anlamı: bir yerde evinin olması ve sürekli orada kalman. Türkçede “oturmak” ya da “yaşamak” dediğimiz durum.
Ik woon sinds vorig jaar in Utrecht.Geçen yıldan beri Utrecht'te oturuyorum.
biriyle ya da birinin yanında yaşamak
Kiminle yaşadığını bij ya da samen met ile söylersin.
Mijn zus woont nog bij onze ouders.Kız kardeşim hâlâ annemlerin yanında oturuyor.
barınma, konut hayatı (het wonen)
Mastar hâli isim gibi de kullanılır. Bu kullanımı haberlerde, ilanlarda ve siyaset dilinde görürsün.
Wonen in Amsterdam is erg duur.Amsterdam'da oturmak çok pahalı.
wonen nasıl okunur?
wonen iki hecedir: wo-nen. Vurgu ilk hecededir. Yazıda tek o görünür ama bu o uzun okunur; asıl dikkat edilecek yer burasıdır.
- w sesini Türkçedeki “v”ye yakın söyle; üst dişler alt dudağa çok hafif değer.
- Uzun bir o söyle: Türkçedeki “o”yu biraz uzat, “voo”.
- Vurgusuz -nen hecesini kısa bir “nın” gibi geç; sondaki n konuşmada çoğu zaman düşer: “voonı”.
- Vurguyu ilk heceye koy: WO-nen. Türkçe alışkanlıkla son heceye bastırma.
| Biçim | Okunuş | IPA |
|---|---|---|
| wonen | voonın | /ˈʋoːnə(n)/ |
| woon | voon | /ʋoːn/ |
| woont | voont | /ʋoːnt/ |
| woonde | voondı | /ˈʋoːndə/ |
| woonden | voondın | /ˈʋoːndə(n)/ |
| gewoond | hıvoont | /ɣəˈʋoːnt/ |
Uzun ve kısa ünlüyü ayırmak için şu çiftleri art arda dinle:
- woon oturuyorumwon kazandım
- wonen oturmakwonnen kazandılar
- woont oturuyorwond yara
- wonen oturmakwennen alışmak
- wonen tek o ile yazılır ama uzun okunur, çünkü hece ünlüyle biter: wo-nen. woon kelimesinde hece ünsüzle bittiği için aynı uzunluk çift oo ile gösterilir.
- gewoond kelimesinin sonundaki d, “t” gibi okunur. Baştaki g ise boğazdan gelen, “h”ye yakın sestir: “hıvoont”.
- gewoon (normal, sıradan) ile gewoond (oturmuş) neredeyse aynı duyulur; ikincisinin sonunda “t” sesi vardır.
- Belçika'da ve Hollanda'nın güneyinde w iki dudakla, daha yumuşak söylenir. İkisi de doğrudur.
- Aynı oon sesiyle kafiyeli kelimeler: zoon (oğul), boon (fasulye), toon (ton), loon (maaş).
wonen fiilinin çekimi
| şimdiki zaman, ik | ik woon | oturuyorum |
|---|---|---|
| şimdiki zaman, jij | jij woont | oturuyorsun |
| soru, jij ile | woon jij? | oturuyor musun? |
| şimdiki zaman, u | u woont | oturuyorsunuz (nazik) |
| şimdiki zaman, hij/zij | hij woont | oturuyor |
| şimdiki zaman, çoğul | wij wonen | oturuyoruz |
| geçmiş zaman, tekil | ik woonde | oturuyordum |
| geçmiş zaman, çoğul | wij woonden | oturuyorduk |
| perfectum (hebben + ortaç) | ik heb gewoond | oturdum |
| yazım değişimi | woon → wonen | kökte çift oo, mastarda tek o |
- wonen düzenli bir fiildir. Soru ya da devrik cümlede jij ve je'den önce -t düşer: Woon jij hier?, Waar woon je?
- Yazım kuralı: kapalı hecede çift oo (woon), hece açılınca tek o (wo-nen) yazılır. woonen yanlıştır.
- Geçmiş zaman -de ile kurulur: woonde, çünkü kök n ile biter. Perfectum'da yardımcı fiil hebben'dir ve ortaç cümlenin sonuna gider: Ik heb in Gent gewoond.
- Perfectum bitmiş bir dönemi anlatır: Ik heb drie jaar in Gent gewoond artık orada oturmadığını gösterir. Hâlâ oturuyorsan şimdiki zaman kullanılır: Ik woon hier al drie jaar.
- wonen ayrılmaz, ama ondan türeyen samenwonen, inwonen, bijwonen ayrılır: Wij wonen samen., Ik heb samengewoond.
wonen ile en çok kurulan kalıplar
Yer söylerken
- in Utrecht wonen
- Utrecht'te oturmak
- in Nederland wonen
- Hollanda'da yaşamak
- in een appartement wonen
- bir dairede oturmak
- op de derde verdieping wonen
- üçüncü katta oturmak
- in de Molenstraat wonen
- Molenstraat'ta oturmak
- aan de Molenstraat wonen
- Molenstraat üzerinde oturmak
- op nummer 12 wonen
- 12 numarada oturmak
- aan zee wonen
- deniz kenarında oturmak
- in het centrum wonen
- şehir merkezinde oturmak
- op het platteland wonen
- kırsalda, taşrada oturmak
Kiminle ve nasıl
- bij je ouders wonen
- annenle babanın yanında oturmak
- nog thuis wonen
- hâlâ aile evinde yaşamak
- samenwonen
- aynı evde yaşamak (çift olarak)
- alleen wonen
- yalnız yaşamak
- op kamers wonen
- öğrenci evinde, kiralık odada oturmak
Yakınlık bildirirken
- dicht bij het station wonen
- istasyona yakın oturmak
- ver van het werk wonen
- işe uzak oturmak
- naast iemand wonen
- birinin yanında, bitişiğinde oturmak
- tegenover het park wonen
- parkın karşısında oturmak
- boven een winkel wonen
- bir dükkânın üstünde oturmak
Yeni bir yere geçerken
- in Utrecht gaan wonen
- Utrecht'e yerleşmek
- op jezelf gaan wonen
- ayrı eve çıkmak
- gaan samenwonen
- aynı eve çıkmak
- blijven wonen
- oturmaya devam etmek
İçinde wonen ve woon- geçen kelimeler
woon- ile başlayanlar
| Hollandaca | Kelimesi kelimesine | Türkçesi |
|---|---|---|
| de woonkamer | oturma odası | oturma odası, salon |
| het woonadres | oturma adresi | ikamet adresi |
| de woonplaats | oturma yeri | ikamet edilen şehir ya da kasaba |
| de woonwijk | oturma semti | konut semti |
| de woonboot | oturma teknesi | ev olarak kullanılan tekne |
| de woonwagen | oturma arabası | tekerlekli ev, karavan |
| de woonkosten | oturma masrafları | konut giderleri |
| het woon-werkverkeer | ev-iş trafiği | işe gidip gelme |
-wonen ile biten fiiller
| Hollandaca | Kelimesi kelimesine | Türkçesi |
|---|---|---|
| samenwonen | birlikte oturmak | evlenmeden aynı evde yaşamak |
| inwonen | içeride oturmak | başkasının evinde kalmak (bij iemand inwonen) |
| bijwonen | yanında oturmak | bir etkinliğe katılmak, hazır bulunmak |
| bewonen | be- + oturmak | bir yerde oturmak (geçişli, edatsız) |
| scheefwonen | eğri oturmak | gelire uymayan kirada oturmak |
Aynı aileden isimler
| Hollandaca | Kelimesi kelimesine | Türkçesi |
|---|---|---|
| de woning | oturulan yer | konut, mesken |
| de huurwoning | kira konutu | kiralık konut |
| de koopwoning | satın alma konutu | mülk konut |
| de woningmarkt | konut piyasası | konut piyasası |
| de bewoner | oturan | evde oturan kişi, sakin |
| de inwoner | içinde oturan | bir şehrin ya da ülkenin sakini |
Aynı aileden: gewoon (normal, alışılmış), de gewoonte (alışkanlık), woonachtig (resmî dilde “ikamet eden”: woonachtig te Leiden).
wonen, zitten, leven: hangisi ne zaman?
- wonen
Bir yerde evinin olması, sürekli orada kalman.
Ik woon in Rotterdam.Rotterdam'da oturuyorum.
- zitten
Sandalyede, koltukta oturmak. Konuşmada “şu an bir yerde olmak” anlamına da gelir.
Ik zit op de bank.Kanepede oturuyorum.
- leven
Hayatta olmak ya da hayatın nasıl geçtiğini anlatmak. Adres söylerken kullanılmaz.
Mijn oma leeft nog.Büyükannem hâlâ hayatta.
- verblijven
Bir süre kalmak; resmî dil ve seyahat dili.
We verblijven een week in dit hotel.Bu otelde bir hafta kalıyoruz.
- logeren
Birinin evinde misafir olarak kalmak.
Ik logeer dit weekend bij mijn broer.Bu hafta sonu kardeşimde kalıyorum.
- bewonen
wonen'in geçişli hâli; edat almaz, daha resmîdir.
Zij bewonen de bovenste etage.En üst katta oturuyorlar.
- verhuizen
Bir evden başka bir eve taşınmak.
We verhuizen in maart naar Breda.Martta Breda'ya taşınıyoruz.
Utrecht'te, üçüncü katta, Molenstraat'ta: Türkçedeki -de eki nasıl söylenir?
Türkçede tek bir “-de” eki yetiyor. Hollandacada ise edat, yerin türüne göre değişir:
| Türkçesi | Hollandaca | Örnek |
|---|---|---|
| Utrecht'te | in + şehir | Ik woon in Utrecht. |
| Hollanda'da | in + ülke | Ik woon in Nederland. |
| bir dairede | in + bina | Ik woon in een appartement. |
| üçüncü katta | op + kat | Ik woon op de derde verdieping.Katlarla in değil op kullanılır. |
| zemin katta | op de begane grond | Wij wonen op de begane grond. |
| Molenstraat'ta | in de + sokak | Ik woon in de Molenstraat.En güvenlisi in de kalıbıdır. aan de Molenstraat da duyulur ve doğrudur. Molenstraat gibi de alan sokak adlarında artikel düşmez. |
| 12 numarada | op nummer | Ik woon op nummer 12. |
| deniz kenarında | aan + su, kıyı | Ze wonen aan zee. |
| şehir merkezinde | in het centrum | Wij wonen in het centrum. |
| kırsalda | op het platteland | Mijn oom woont op het platteland. |
| annemlerin yanında | bij + kişi | Ik woon bij mijn ouders. |
| üst katımızda | boven + kişi | Zij wonen boven ons. |
Türkçede “oturmak” ve “yaşamak” ile kurulan ifadelerin Hollandacası
- oturmak (sandalyede, koltukta)
- zitten
- oturmak (bir yerde ikamet etmek)
- wonen
- Buyurun, oturun.
- Gaat u zitten.
- yaşamak (hayatta olmak)
- leven
- yaşamak (bir yerde)
- wonenIk leef in Nederland yanlış değildir, ama şehir ve adres söylerken wonen kullanılır.
- yaşamak (bir olayı)
- meemaken
- kirada oturmak
- hurenIk huur een huis. ya da Ik woon in een huurwoning.
- birlikte yaşamak (çift olarak)
- samenwonen
- oturma odası
- de woonkamer
- ikamet adresi
- het woonadres
- oturma izni
- de verblijfsvergunningwoon- ile değil, verblijf (kalış) ile kurulur.
Seviyeye göre wonen örnek cümleleri
A1
- Ik woon in Utrecht.Utrecht'te oturuyorum.
- Waar woon je?Nerede oturuyorsun?
- Mijn broer woont in Turkije.Erkek kardeşim Türkiye'de yaşıyor.
- We wonen in een klein appartement.Küçük bir dairede oturuyoruz.
- Ik woon op de tweede verdieping.İkinci katta oturuyorum.
- Woon jij ook hier?Sen de burada mı oturuyorsun?
A2
- Ik woon al drie jaar in Nederland.Üç yıldır Hollanda'da yaşıyorum.
- Onze buren wonen naast het park.Komşularımız parkın yanında oturuyor.
- Vroeger woonde ik bij mijn ouders.Eskiden annemlerin yanında oturuyordum.
- We hebben vijf jaar in Antwerpen gewoond.Beş yıl Anvers'te oturduk.
- Mijn vriendin en ik wonen samen.Kız arkadaşımla aynı evde yaşıyoruz.
- In de Molenstraat wonen veel studenten.Molenstraat'ta çok sayıda öğrenci oturuyor.
B1
- Sinds onze kinderen op kamers wonen, is ons huis te groot.Çocuklarımız öğrenci evine çıktığından beri evimiz bize büyük geliyor.
- Ik wil graag dichter bij het station gaan wonen, omdat ik elke dag met de trein reis.Her gün trenle yolculuk ettiğim için istasyona daha yakın bir yere taşınmak istiyorum.
- Als je samenwoont, moet je goede afspraken maken over de kosten.Birlikte yaşıyorsan masraflar konusunda net anlaşmalar yapmalısın.
- Hij woonde al jaren in Nederland toen hij eindelijk Nederlands ging leren.Sonunda Hollandaca öğrenmeye başladığında yıllardır Hollanda'da yaşıyordu.
B2
- Hoewel ze al tien jaar samenwonen, zijn ze niet getrouwd.On yıldır aynı evde yaşamalarına rağmen evli değiller.
- Betaalbaar wonen is voor veel jongeren een onhaalbare droom geworden.Uygun fiyata oturabilmek birçok genç için ulaşılamaz bir hayale dönüştü.
- De gemeente wil dat ouderen langer zelfstandig kunnen blijven wonen.Belediye, yaşlıların daha uzun süre kendi evlerinde oturabilmesini istiyor.
- Was ik in Turkije blijven wonen, dan had ik deze baan nooit gekregen.Türkiye'de yaşamaya devam etseydim bu işi asla bulamazdım.
Nerede oturduğunu söylemek: kısa diyalog
- Hoi, ik ben Emre. Woon je hier in de buurt?Selam, ben Emre. Bu civarda mı oturuyorsun?
- Ja, ik woon in de Molenstraat, op nummer 12. En jij?Evet, Molenstraat'ta oturuyorum, 12 numarada. Ya sen?
- Ik woon in het centrum, op de vierde verdieping.Ben merkezde oturuyorum, dördüncü katta.
- Woon je alleen?Yalnız mı yaşıyorsun?
- Nee, ik woon samen met mijn vriendin.Hayır, kız arkadaşımla birlikte yaşıyorum.
- Hoe lang woon je al in Nederland?Ne zamandır Hollanda'da yaşıyorsun?
- Al vier jaar. Daarvoor woonde ik in Izmir.Dört yıldır. Ondan önce İzmir'de oturuyordum.
wonen ile deyimler
in een glazen huis wonen
Hayatı herkesin gözü önünde olmak.
Harfiyen: cam bir evde oturmak
op stand wonen
Şehrin kibar ve pahalı bir semtinde oturmak.
Harfiyen: mevkide oturmak
op jezelf wonen
Aile evinden ayrı, kendi başına yaşamak.
Harfiyen: kendi üstünde oturmak
Türkçe konuşanların en sık yaptığı hatalar
Waar zit je? (adres sorarken)Waar woon je?Waar zit je? “Şu an neredesin?” demektir; ev adresi için wonen kullanılır.
Ik leef in de Molenstraat.Ik woon in de Molenstraat.Şehir ve adres söylerken leven değil wonen kullanılır.
Mijn oma woont nog. (hayatta anlamında)Mijn oma leeft nog.Hayatta olmak leven ile söylenir.
Ik woon in de derde verdieping.Ik woon op de derde verdieping.Katlarla in değil op kullanılır.
Ik woon in Molenstraat.Ik woon in de Molenstraat.Sokak adının önünde de olması gerekir.
Woont jij in Utrecht?Woon jij in Utrecht?Fiil jij'den önce gelince -t düşer.
Ik heb hier drie jaar gewoond. (hâlâ oturuyorsan)Ik woon hier al drie jaar.Devam eden durum için şimdiki zaman ve al kullanılır; “üç yıldır” perfectum ile söylenmez.
Ik heb in Gent gewoon.Ik heb in Gent gewoond.gewoon “normal” demektir; ortaç gewoond'dur.
Wij samenwonen.Wij wonen samen.samenwonen ayrılabilen bir fiildir; çekimli fiil ikinci sıraya geçer.
wonen kelimesinin kökeni
wonen, Orta Hollandaca wōnen biçiminden gelir; “bir yerde barınmak” anlamıyla ilk kez 901 yılında kaydedilmiştir. Kökü Ana Germence “wunāną” biçimine uzanır ve Almanca “wohnen” ile akrabadır. gewoon (normal) ve gewoonte (alışkanlık) da aynı aileden gelir; bir yerde oturmak ile bir şeye alışmak arasındaki bağ, kelimeyi aklında tutmana yardım edebilir.
Kendini dene: wonen üzerine 10 soru
10 soru. Her cevaptan sonra kısa açıklamayı görürsün.
“Utrecht'te oturuyorum.” cümlesinin doğrusu hangisi?
Cevabı göster
Doğru cevap: Ik woon in Utrecht.. Şehirde ikamet için wonen ve in kullanılır; zitten sandalyede oturmaktır.
Boşluğa ne gelir? “Ik woon ___ de derde verdieping.”
Cevabı göster
Doğru cevap: op. Katlarla op kullanılır: op de derde verdieping.
Boşluğa ne gelir? “Ik ___ in Breda.”
Cevabı göster
Doğru cevap: woon. ik ile fiilin kökü kullanılır: ik woon.
Boşluğa ne gelir? “___ jij in Utrecht?”
Cevabı göster
Doğru cevap: Woon. Fiil jij'den önce gelince -t düşer.
Boşluğa ne gelir? “Vroeger ___ ik in Izmir.”
Cevabı göster
Doğru cevap: woonde. Kök woon olduğu için geçmiş zaman woonde olur; uzun oo yazımda korunur.
wonen fiilinin perfectum'u hangisi?
Cevabı göster
Doğru cevap: heeft gewoond. wonen perfectum'da hebben alır ve ortaç gewoond'dur.
“Büyükannem hâlâ hayatta.” cümlesinin doğrusu hangisi?
Cevabı göster
Doğru cevap: Mijn oma leeft nog.. Hayatta olmak leven ile söylenir.
“Üç yıldır burada oturuyorum.” cümlesinin doğrusu hangisi?
Cevabı göster
Doğru cevap: Ik woon hier al drie jaar.. Hâlâ devam eden durum için şimdiki zaman ve al kullanılır.
“Biz birlikte yaşıyoruz.” cümlesinin doğrusu hangisi?
Cevabı göster
Doğru cevap: Wij wonen samen.. samenwonen ayrılabilen fiildir: wonen ikinci sıraya geçer, samen sona kalır.
een vergadering bijwonen ne demektir?
Cevabı göster
Doğru cevap: toplantıya katılmak. bij yanıltıcıdır; bijwonen bir etkinlikte hazır bulunmak demektir.
Sık sorulan sorular
wonen ne demek?
wonen, Türkçede bir yerde oturmak, ikamet etmek demektir. Ik woon in Utrecht, “Utrecht'te oturuyorum” anlamına gelir.
“Oturmak” Hollandaca nasıl denir?
İki farklı fiil vardır. Sandalyede oturmak zitten, bir yerde ikamet etmek wonen demektir.
“Nerede oturuyorsun?” Hollandaca nasıl denir?
Waar woon je? denir. Resmî konuşmada Waar woont u? kullanılır. Waar zit je? ise “Şu an neredesin?” demektir.
wonen mi, leven mi?
Şehir ya da adres söylerken wonen, hayatta olmaktan veya hayatın nasıl geçtiğinden söz ederken leven kullanılır.
wonen nasıl okunur?
İki hecede, Türkçe harflerle yaklaşık “voonın” diye okunur; vurgu ilk hecededir. IPA gösterimi /ˈʋoːnə(n)/ biçimindedir.
wonen fiilinin geçmiş zamanı nedir?
Geçmiş zaman woonde, çoğulu woonden'dir. Perfectum hebben ile kurulur: ik heb gewoond.
samenwonen ne demek?
samenwonen, çift olarak ve çoğu zaman evlenmeden aynı evde yaşamak demektir. Ayrılabilen bir fiildir: Wij wonen samen.
de woning ile het huis arasındaki fark nedir?
het huis günlük kelimedir. de woning ilan, sözleşme ve belediye gibi resmî ortamlarda kullanılır ve daireleri de kapsar.
woonadres ne demek?
het woonadres, gerçekte oturduğun adrestir. Hollanda'da belediyeye sabit oturduğun adres üzerinden kaydolursun. Sabit adresin yoksa belediye uygun görürse briefadres denen posta adresine kaydolabilirsin.
Taşındığımda adresimi ne zaman bildirmeliyim?
Yeni belediyene en geç taşındıktan 5 gün sonra bildirmen gerekir; en erken taşınmadan 4 hafta önce bildirebilirsin. Hollanda'ya 4 aydan uzun kalmak için geliyorsan belediyeye geldikten sonraki 5 gün içinde kaydolman gerekir.