eten ne demek?
eten
yemek
- Okunuş
- eetın /ˈeːtə(n)/
eten, Hollandacada yemek demektir. Türkçedeki gibi hem fiildir (Ik eet “yiyorum”) hem isimdir (het eten “yemek”). Düzensiz bir fiildir: geçmişi at, aten, perfectum'u heb gegeten (hep hebben ile). Türkçe harflerle yaklaşık “eetın” diye okunur. Türkçede içtiğimiz çorba Hollandacada genellikle yenir: soep eten.
Son güncelleme:
eten kelimesinin anlamları: fiil ve isim
yemek, yiyerek tüketmek (fiil)
En sık anlamı: bir yiyeceği ağza alıp yutmak. Ne yendiği nesne olarak söylenir.
Ik eet een boterham met kaas.Peynirli bir dilim ekmek yiyorum.
yemek yemek, öğün yemek (nesnesiz)
Türkçede “yemek yemek” deriz. Hollandacada nesne gerekmez: eten tek başına öğün yemeyi anlatır.
We eten om half zeven.Altı buçukta yemek yiyoruz.
çorba içmek (soep eten)
Kaşıkla yenen çorba Hollandacada genellikle eten ile söylenir. Türkçedeki “çorba içmek” kalıbını birebir çevirme.
Vanavond eten we linzensoep.Bu akşam mercimek çorbası içiyoruz.
yemek, yiyecek (isim: het eten)
İsim olarak het alır ve çoğulu yoktur. Türkçedeki “yemek” gibi pişmiş yiyeceği anlatır.
Het eten in dit restaurant is erg lekker.Bu restoranın yemekleri çok lezzetli.
öğün, sofra (isim: het eten)
Yiyeceğin kendisi değil, birlikte yenen öğün. na het eten (yemekten sonra) gibi kalıplarda da bu anlam vardır.
Kom je? Het eten staat op tafel!Geliyor musun? Yemek masada!
dışarıda yemek yemek (uit eten gaan)
Restorana yemeğe gitmek. gaan çekimlenir, uit eten sonda kalır.
Voor mijn verjaardag gaan we uit eten.Doğum günüm için dışarıda yemeğe çıkıyoruz.
Daha az görülen kullanımlar: dönüşlü olarak çok yemek ya da yiyerek kendini bir duruma sokmak (zich ziek eten: yiye yiye hasta olmak) ve isim olarak yemek yeme eyleminin kendisi.
eten nasıl okunur?
eten iki hecedir ve vurgu ilk hecededir. Zor bir ses yok; önemli olan uzun ee'yi kısa kesmemek ve geçmiş zamanda kısa a ile uzun aa'yı ayırmak.
- ee sesini Türkçedeki “e” gibi söyle ama uzat: “ee”.
- Ardından net bir t gelir.
- Sondaki -en'i gevşek bir “ın” gibi söyle; konuşmada n çoğu zaman düşer: “eetı”.
| Biçim | Okunuş | IPA |
|---|---|---|
| eet | eet | /eːt/ |
| eten | eetın | /ˈeːtə(n)/ |
| at | at | /ɑt/ |
| aten | aatın | /ˈaːtə(n)/ |
| gegeten | hıheetın | /ɣəˈɣeːtə(n)/ |
Uzun ve kısa ünlü farkını kulağına yerleştirmek için şu çiftleri art arda dinle:
- aten yedilerat yedi
- heet sıcakhet o, bu
- beet ısırdıbed yatak
- at kısa ve açık bir “a” ile okunur. aten'de ise a uzundur: “aatın”. Yazımda tek a görsen de açık hecede ses uzar.
- gegeten'deki iki g de boğazdan gelir ve Türkçe “g” gibi okunmaz. Vurgu ikinci hecededir: hı-HEE-tın.
- İlk e vurgusuzdur ve “ı” gibi okunur: “hı”.
- Aynı eten sesiyle kafiyeli kelimeler: weten (bilmek), vergeten (unutmak), meten (ölçmek), heten (adı … olmak).
eten fiilinin çekimi: eet, at, aten, gegeten
| şimdiki zaman: ik | ik eet | yiyorum, yerim |
|---|---|---|
| şimdiki zaman: jij, u | jij eet, u eet | yiyorsun, yiyorsunuz |
| soru: jij | eet jij? | yiyor musun? |
| şimdiki zaman: hij, zij, het | hij eet, zij eet | yiyor, yer |
| şimdiki zaman: wij, jullie, zij | wij eten, jullie eten, zij eten | yiyoruz, yiyorsunuz, yiyorlar |
| geçmiş zaman, tekil | ik at, jij at, hij at | yedim, yedin, yedi |
| geçmiş zaman, çoğul | wij aten, jullie aten, zij aten | yedik, yediniz, yediler |
| perfectum (hebben ile) | ik heb gegeten, jij hebt gegeten, hij heeft gegeten | yedim, yedin, yedi |
| emir | eet! | ye! |
| isim | het eten | yemek, yiyecek, öğün |
| isim, küçültme | het etentje | yemek (davet, arkadaşlarla yemek) |
- eten düzensiz bir fiildir: geçmiş zamanda at, aten, ortaçta gegeten. eette ya da gegeet biçimleri yoktur.
- Kök eet zaten t ile bittiği için jij ve hij ile ikinci bir t eklenmez: hij eet.
- Perfectum'da her zaman hebben alır: Ik heb gegeten.
- Nesneyle de nesnesiz de kullanılır: Ik eet een appel. ya da We eten om zes uur.
- İsim olarak het eten alır ve çoğulu yoktur: Het eten is klaar.
- opeten (yiyip bitirmek) ve mee-eten (birlikte yemek) ayrılabilen fiillerdir: Ik eet alles op, Ik heb alles opgegeten.
eten ile en çok kurulan kalıplar
Öğün ve düzen
- ontbijten
- kahvaltı yapmak
- lunchen
- öğle yemeği yemek
- het avondeten
- akşam yemeği
- warm eten
- sıcak yemek yemek
- om zes uur eten
- saat altıda yemek yemek
- samen eten
- birlikte yemek yemek
- gezond eten
- sağlıklı beslenmek
Evde ve dışarıda
- uit eten gaan
- dışarıda yemeğe çıkmak
- buiten de deur eten
- dışarıda yemek yemek
- thuis eten
- evde yemek yemek
- eten koken
- yemek pişirmek
- mee-eten
- birileriyle birlikte yemek yemek, yemeğe kalmak
- een etentje hebben
- bir yemek daveti olmak
Sofrada
- Eet smakelijk!
- Afiyet olsun!
- Smakelijk eten!
- Afiyet olsun!
- Wat eten we vanavond?
- Bu akşam ne yiyoruz?
- Het eten is klaar.
- Yemek hazır.
- voor het eten
- yemekten önce
- na het eten
- yemekten sonra
- onder het eten
- yemek sırasında
Ne yenir?
- soep eten
- çorba içmek
- brood eten
- ekmek yemek
- een ijsje eten
- dondurma yemek
- geen vlees eten
- et yememek
- iets eten
- bir şeyler yemek
İçinde eten geçen kelimeler
Yemek ve öğün
| Hollandaca | Kelimesi kelimesine | Türkçesi |
|---|---|---|
| het avondeten | akşam yemeği | akşam yemeği |
| het middageten | öğle yemeği | öğle yemeği |
| de etenstijd | yemek zamanı | yemek vakti |
| het etentje | küçük yemek | yemek daveti, arkadaşlarla yemek |
| de eetkamer | yemek odası | yemek odası |
| de eetlust | yeme isteği | iştah |
| het eetstokje | yemek çubukçuğu | yemek çubuğu |
eten ile kurulan fiiller
| Hollandaca | Kelimesi kelimesine | Türkçesi |
|---|---|---|
| opeten | yukarı yemek | yiyip bitirmek |
| mee-eten | birlikte yemek | birlikte yemek yemek, yemeğe kalmak |
| zich overeten | kendini aşırı yemek | tıka basa yemek, çok yemek |
Bileşik isimlerde artikeli son kelime belirler: het avondeten (het eten) ama de eetkamer (de kamer). Kelimenin başında eet- ya da etens- görürsün: de eetlust, de etenstijd.
eten, drinken, koken, ontbijten: hangisi ne zaman?
- eten
Katı yiyecekleri ve kaşıkla yenen çorbayı yemek.
We eten vanavond soep.Bu akşam çorba içiyoruz.
- drinken
İçmek: su, çay, kahve gibi içecekler.
Ik drink een glas water.Bir bardak su içiyorum.
- koken
Yemek pişirmek, yemek yapmak.
Vanavond kook ik.Bu akşam yemeği ben yapıyorum.
- ontbijten
Kahvaltı yapmak. Ayrı bir fiildir; eten gerekmez.
Ik ontbijt om zeven uur.Saat yedide kahvaltı yapıyorum.
- lunchen
Öğle yemeği yemek. Geçmişi lunchte, perfectum'u heb geluncht.
We lunchen in de kantine.Kantinde öğle yemeği yiyoruz.
- opeten
Bir şeyin hepsini yiyip bitirmek.
Eet je bord maar op.Hadi tabağını bitir.
- het eten
İsim: yemek, yiyecek ya da öğün.
Het eten is koud geworden.Yemek soğudu.
- de maaltijd
Öğün, yemek; biraz daha resmî.
Een warme maaltijd per dag is genoeg.Günde bir sıcak öğün yeter.
Türkçede “yemek” ile kurulan ifadelerin Hollandacası
- Afiyet olsun!
- Eet smakelijk! / Smakelijk eten!Karşılık olarak Dank je, jij ook! denir.
- Yemek hazır!
- Het eten is klaar!
- Ne yiyelim?
- Wat zullen we eten?
- Yemek yapmak
- koken, eten koken
- Yemeğe çıkalım mı?
- Zullen we uit eten gaan?
- Kahvaltı yapmak
- ontbijten
- Öğle yemeği yemek
- lunchen
- akşam yemeği
- het avondeten
- Çorba içmek
- soep etenKaşıkla yenen çorba için genellikle drinken değil eten kullanılır.
- Doydum.
- Ik zit vol.Konuşma dilinde. Daha nazik: Ik heb genoeg gegeten.
- Ellerine sağlık.
- Het was heerlijk!Birebir karşılığı yok; yemeği övmek yeter.
Seviyeye göre eten örnek cümleleri
A1
- Ik eet een appel.Bir elma yiyorum.
- Wat eten we vanavond?Bu akşam ne yiyoruz?
- Het eten is klaar!Yemek hazır!
- Eet smakelijk!Afiyet olsun!
- We eten om zes uur.Saat altıda yemek yiyoruz.
- Eet jij vlees?Et yer misin?
- Vandaag eten we soep.Bugün çorba içiyoruz.
A2
- Heb je al gegeten?Yemeğini yedin mi?
- Zaterdag gaan we uit eten.Cumartesi dışarıda yemeğe çıkıyoruz.
- Gisteren at ik bij mijn tante.Dün teyzemde yemek yedim.
- Mijn vader kookt vanavond het eten.Bu akşam yemeği babam pişiriyor.
- Vroeger aten we elke zondag samen.Eskiden her pazar birlikte yemek yerdik.
- Eet je vanavond mee?Bu akşam bizimle yemek yer misin?
- In de pauze eet ik een broodje.Molada bir sandviç yiyorum.
B1
- Omdat ik weinig tijd had, heb ik onderweg iets gegeten.Vaktim az olduğu için yolda bir şeyler yedim.
- Als je gezond wilt eten, moet je meer groente en fruit nemen.Sağlıklı beslenmek istiyorsan daha çok sebze ve meyve yemelisin.
- Na het eten drinken we altijd thee.Yemekten sonra hep çay içeriz.
- Hij had zo veel gegeten dat hij geen toetje meer wilde.O kadar çok yemişti ki artık tatlı istemedi.
- Vroeger at ik nooit vis, maar nu vind ik het lekker.Eskiden hiç balık yemezdim, ama artık lezzetli buluyorum.
B2
- Wie vaak buiten de deur eet, is daar al snel veel geld aan kwijt.Sık sık dışarıda yemek yiyen, buna kısa sürede çok para harcar.
- Hoewel de kinderen eerst niet wilden, hebben ze uiteindelijk alles opgegeten.Çocuklar önce istemese de sonunda her şeyi yiyip bitirdiler.
- Het etentje met mijn nieuwe collega's was veel gezelliger dan ik had verwacht.Yeni iş arkadaşlarımla yemek, beklediğimden çok daha keyifli geçti.
- Doordat hij steeds vlak voor het slapengaan at, sliep hij al weken slecht.Hep yatmadan hemen önce yemek yediği için haftalardır kötü uyuyordu.
- Steeds meer mensen eten minder vlees, niet alleen voor hun gezondheid maar ook voor het milieu.Giderek daha çok insan daha az et yiyor; yalnız sağlıkları için değil, çevre için de.
Bu akşam ne yiyoruz? Kısa diyalog
- Ik heb honger. Wat eten we vanavond?Acıktım. Bu akşam ne yiyoruz?
- Ik maak linzensoep en daarna rijst met kip.Mercimek çorbası yapıyorum, ardından da tavuklu pilav.
- Lekker! Hoe laat eten we?Harika! Saat kaçta yiyoruz?
- Om zes uur. Wil jij de tafel dekken?Altıda. Sofrayı sen kurar mısın?
- Natuurlijk. Eet Selin ook mee?Tabii. Selin de bizimle yiyor mu?
- Nee, zij heeft al gegeten. Kom, het eten is klaar. Eet smakelijk!Hayır, o yemeğini yedi. Gel, yemek hazır. Afiyet olsun!
- Dank je, jij ook! Zullen we zaterdag uit eten gaan? Dan hoef jij niet te koken.Teşekkürler, sana da! Cumartesi dışarıda yemeğe çıkalım mı? Böylece sen yemek yapmak zorunda kalmazsın.
eten ile deyimler ve atasözleri
roet in het eten gooien
Bir planı ya da keyfi bozmak.
Harfiyen: yemeğe is atmak
van twee walletjes eten
İki taraftan da çıkar sağlamak.
Harfiyen: iki rıhtımdan yemek
eten wat de pot schaft
Ne pişmişse onu yemek, önüne konana razı olmak.
Harfiyen: tencerenin sunduğunu yemek
zich de kaas niet van het brood laten eten
Hakkını yedirmemek.
Harfiyen: peynirinin ekmeğinden yenmesine izin vermemek
kaas gegeten hebben van iets
Bir konudan iyi anlamak.
Harfiyen: bir şeyden peynir yemiş olmak
eten als een vogeltje
Çok az yemek. Tersi: eten als een paard (at gibi yemek).
Harfiyen: kuşçuk gibi yemek
Wat de boer niet kent, dat eet hij niet.
İnsan bilmediği yeni şeylere uzak durur.
Harfiyen: Çiftçi tanımadığını yemez.
De soep wordt nooit zo heet gegeten als zij wordt opgediend.
İşler ilk göründüğü kadar sert ya da kötü olmaz.
Harfiyen: Çorba hiçbir zaman servis edildiği kadar sıcak yenmez.
Türkçe konuşanların en sık yaptığı hatalar
Ik heb gegeet.Ik heb gegeten.eten düzensizdir; ortacı gegeten'dir.
Ik ben gegeten.Ik heb gegeten.eten perfectum'da hebben alır. Ik ben gegeten kulağa “yendim” gibi gelir.
Ik eette gisteren pizza.Ik at gisteren pizza.Geçmiş zaman -te ile değil, düzensiz at biçimiyle kurulur.
Wij atten gisteren pizza.Wij aten gisteren pizza.Çoğulda a uzundur ve tek t ile yazılır: aten.
Hij eett veel.Hij eet veel.Kök eet zaten t ile bitiyor; ikinci bir t eklenmez.
Ik drink soep. (tabaktan kaşıkla yerken)Ik eet soep.Kaşıkla yenen çorba Hollandacada genellikle eten ile söylenir (soep drinken daha çok fincandan içilen ince çorba için duyulur); Türkçedeki “çorba içmek” birebir çevrilmez.
Ik eet eten. (“Yemek yiyorum” derken)Ik eet. / Ik ben aan het eten.Türkçedeki “yemek yemek” kalıbına gerek yok; eten nesnesiz de kullanılır. eten eten demek doğal değildir.
Gisteren ik heb pizza gegeten.Gisteren heb ik pizza gegeten.Cümle zamanla başlarsa çekimli fiil ikinci sırada kalır, özne fiilden sonra gelir.
Ik heb gegeten pizza.Ik heb pizza gegeten.Perfectum'da ortaç gegeten cümlenin sonuna gider.
de etenhet etenİsim olarak eten bir het kelimesidir.
“etın” (kısa e ile)“eetın” (uzun ee ile)eten'in ilk hecesi açıktır; e uzun okunur.
eten kelimesinin kökeni
eten, Hollandacaya eski dönemlerden miras kalmıştır: Orta Hollandaca ēten ve Eski Hollandaca etan biçimlerinden gelir; “yemek, tüketmek” anlamıyla 901 yılından beri kayıtlardadır. İsim olan het eten, fiilin isim gibi kullanılmasından doğmuştur. İngilizce “eat” ve Almanca “essen” ile akrabadır.
Kendini dene: eten üzerine 10 soru
10 soru. Her cevaptan sonra kısa açıklamayı görürsün.
Boşluğa ne gelir? “Ik ___ nu een appel.”
Cevabı göster
Doğru cevap: eet. ik ile şimdiki zaman eet'tir.
Boşluğa ne gelir? “Gisteren ___ we pizza.”
Cevabı göster
Doğru cevap: aten. Geçmiş zamanda çoğul biçim aten'dir; at tekildir.
Boşluğa ne gelir? “Ik ___ al gegeten.”
Cevabı göster
Doğru cevap: heb. eten perfectum'da hebben alır.
“Dün teyzemde yemek yedim.” cümlesinin doğrusu hangisi?
Cevabı göster
Doğru cevap: Gisteren heb ik bij mijn tante gegeten.. Zamanla başlayan cümlede fiil ikinci sırada durur ve ortaç gegeten'dir.
“Afiyet olsun!” Hollandaca nasıl denir?
Cevabı göster
Doğru cevap: Eet smakelijk!. Gezondheid! hapşırana “çok yaşa”, Proost! “şerefe” demektir.
We eten vanavond soep. ne demektir?
Cevabı göster
Doğru cevap: Bu akşam çorba içiyoruz.. Hollandacada çorba genellikle “içilmez”, yenir: soep eten.
“Cumartesi dışarıda yemeğe çıkıyoruz.” cümlesinin doğrusu hangisi?
Cevabı göster
Doğru cevap: Zaterdag gaan we uit eten.. Kalıp uit eten gaan'dır; çekimli gaan ikinci sırada, uit eten sonda durur.
“Kahvaltı yapıyorum.” cümlesinin doğrusu hangisi?
Cevabı göster
Doğru cevap: Ik ontbijt.. Kahvaltı yapmak ayrı bir fiildir: ontbijten, ik ontbijt.
Het eten is klaar. ne demektir?
Cevabı göster
Doğru cevap: Yemek hazır.. Burada het eten isimdir: yemek, öğün.
roet in het eten gooien ne demektir?
Cevabı göster
Doğru cevap: bir planı bozmak. Kelimesi kelimesine “yemeğe is atmak”tır; bir planı ya da keyfi bozmak anlamına gelir.
Sık sorulan sorular
eten ne demek?
eten, Türkçede yemek demektir. Fiil olarak “yemek, yemek yemek”, isim olarak (het eten) “yemek, öğün” anlamına gelir.
“Yemek” Hollandaca nasıl denir?
Fiil olarak eten (Ik eet), isim olarak het eten (Het eten is klaar). Öğün için de maaltijd, yemek pişirmek için koken kullanılır.
eten fiilinin geçmiş zamanı nedir?
Tekilde at, çoğulda aten, perfectum'da heb gegeten: Ik at een appel, We aten samen, Ik heb al gegeten.
eten perfectum'da hebben mi, zijn mi alır?
Her zaman hebben alır: Ik heb gegeten. Ik ben gegeten yanlıştır.
eten nasıl okunur?
İki hecede, Türkçe harflerle yaklaşık “eetın” diye okunur; vurgu ilk hecededir. IPA gösterimi /ˈeːtə(n)/ biçimindedir.
het eten de mi, het mi?
İsim olarak het eten doğrudur. Çoğulu yoktur; küçültme hâli het etentje “yemek daveti” anlamında kullanılır.
Eet smakelijk ne demek?
“Afiyet olsun” demektir; Smakelijk eten! de aynı anlamdadır. Karşılık olarak Dank je, jij ook! denir.
Çorba için neden eten deniyor?
Hollandacada kaşıkla yenen çorba genellikle eten ile söylenir: We eten soep. Türkçedeki “çorba içmek” kalıbı birebir çevrilmez.
uit eten gaan ne demek?
Restorana, dışarıda yemeğe gitmek demektir: Zaterdag gaan we uit eten.
“Kahvaltı yapmak” ve “öğle yemeği yemek” Hollandaca nasıl denir?
İkisi de ayrı fiildir: ontbijten (kahvaltı yapmak) ve lunchen (öğle yemeği yemek). Akşam yemeği ise het avondeten'dir.