hebben ne demek?
hebben
sahip olmak; -i var
- Okunuş
- hebın /ˈɦɛbə(n)/
hebben, Hollandacada sahip olmak demektir; Türkçedeki “-im var” çoğu zaman bununla söylenir: Ik heb een auto “arabam var”. Çekimi düzensizdir: ik heb, jij hebt, hij heeft, wij hebben; geçmişi had, perfectum'u heb gehad. Açlık ve üşümek de hebben ile söylenir: Ik heb honger, Ik heb het koud. Perfectum'un en sık yardımcı fiilidir.
Son güncelleme:
hebben kelimesinin anlamları
sahip olmak, -i var
En sık anlamı. Türkçede “arabam var” deriz ve sahibi ekle gösteririz; Hollandacada sahip özne olur ve fiil hebben'dir. Aile ve ilişkiler için de kullanılır: Ik heb twee broers.
Ik heb een auto.Bir arabam var.
hastalık, ağrı
Hastalık ve ağrı da hebben ile söylenir. Türkçede “başım ağrıyor” fiildir, Hollandacada hoofdpijn hebben (baş ağrısı olmak) denir.
Ik heb griep.Grip oldum.
açlık, susuzluk
Türkçedeki “acıktım”, “susadım” Hollandacada honger hebben, dorst hebben ile söylenir. Türkçe geçmiş zamanla söyler, Hollandaca şimdiki zamanla.
Ik heb dorst.Susadım.
het + sıfat + hebben (kişinin hâli)
Kişinin nasıl hissettiğini söyleyen kalıp: het koud hebben (üşümek), het warm hebben (sıcaklamak), het druk hebben (işi çok olmak). Buradaki het atlanmaz.
Ik heb het koud.Üşüyorum.
ihtiyacı olmak (nodig hebben)
“İhtiyacım var”, “lazım” anlamı nodig hebben ile kurulur. nodig cümlenin sonuna gider.
Ik heb hulp nodig.Yardıma ihtiyacım var.
vakti, isteği olmak
tijd hebben (vakti olmak) ve zin hebben (canı istemek) günlük konuşmanın temel kalıplarıdır.
Heb je morgen tijd?Yarın vaktin var mı?
bahsetmek (het hebben over)
Bir şeyden söz etmek het hebben over ile söylenir. het yine atlanmaz.
Waar hebben jullie het over?Neden bahsediyorsunuz?
yardımcı fiil (perfectum)
Fiillerin çoğu perfectum'u hebben ile kurar: Ik heb gegeten, We hebben gewerkt. Yer değiştirme ya da durum değişikliği anlatan fiiller zijn alır.
Ik heb al gegeten.Ben zaten yemek yedim.
Daha az görülen kullanımlar: resmî dilde hebben + te “zorunda olmak” (U heeft zich aan de regels te houden), iets aan iets hebben “bir şeyden fayda görmek” (Daar heb ik niets aan) ve iets met iemand hebben “biriyle ilişkisi olmak”.
hebben nasıl okunur?
hebben iki hecedir ve vurgu ilk hecededir: HEB-ben. Baştaki h Türkçedeki h gibidir; gaan kelimesindeki boğaz sesi değildir.
- h sesini Türkçedeki gibi, hafif ve nefesli söyle.
- e kısadır, Türkçedeki “e” gibi.
- Çift bb tek bir b olarak okunur; yazıdaki çift harf yalnız önceki ünlünün kısa olduğunu gösterir.
- Sondaki -ben hecesini “bın” gibi söyle; konuşmada sondaki n çoğu zaman düşer: “hebı”.
| Biçim | Okunuş | IPA |
|---|---|---|
| heb | hep | /ɦɛp/ |
| hebt | hept | /ɦɛpt/ |
| heeft | heeft | /ɦeːft/ |
| hebben | hebın | /ˈɦɛbə(n)/ |
| had | hat | /ɦɑt/ |
| hadden | hadın | /ˈɦɑdə(n)/ |
| gehad | hıhat | /ɣəˈɦɑt/ |
Uzun ve kısa ünlü farkını kulağına yerleştirmek için şu çiftleri art arda dinle:
- heeft (onun) varheft kaldırıyor
- had vardıhaat nefret
- Kelime sonundaki b ve d sertleşir: heb “hep”, had “hat” diye okunur. Yazımı değişmez.
- heeft içindeki ee uzundur; heft (kaldırıyor) ile karıştırma.
- gehad iki farklı ses taşır: baştaki g boğazdan gelir, ikinci hecedeki h ise hafiftir. “hıhat” derken ilk h'yi boğazın gerisinden söyle.
- hebben ve hadden içindeki ikinci e vurgusuzdur ve “ı” gibi okunur.
- Aynı eeft sesiyle kafiyeli kelimeler: leeft (yaşıyor), geeft (veriyor), beeft (titriyor).
hebben fiilinin çekimi: heb, hebt, heeft, had, gehad
| şimdiki zaman: ik | ik heb | -im var, sahibim |
|---|---|---|
| şimdiki zaman: jij, u | jij hebt, u hebt, u heeft | senin var, sizin var |
| soru: jij | heb jij? | senin ... var mı? |
| şimdiki zaman: hij, zij, het | hij heeft, zij heeft, het heeft | onun var |
| şimdiki zaman: wij, jullie, zij | wij hebben, jullie hebben, zij hebben | bizim, sizin, onların var |
| geçmiş zaman, tekil | ik had, jij had, hij had | -im vardı, -in vardı, -i vardı |
| geçmiş zaman, çoğul | wij hadden, jullie hadden, zij hadden | -imiz vardı, -iniz vardı, -leri vardı |
| perfectum (hebben ile) | ik heb gehad, jij hebt gehad, hij heeft gehad, wij hebben gehad | -im oldu, geçirdim (bir hastalık, bir tatil) |
| yardımcı fiil olarak | ik heb gegeten, hij heeft gewerkt | yedim, çalıştı |
| emir | heb geduld! | sabırlı ol! |
- hebben perfectum'da kendisi de hebben alır: Ik heb vorige week griep gehad.
- Düzensiz fiildir: heb, heeft, had ve gehad biçimleri ayrı ayrı öğrenilir.
- Soruda ve devrik cümlede jij'den önce hebt kısalır: Jij hebt tijd ama Heb jij tijd? u ile kısalmaz: Hebt u tijd? ya da Heeft u tijd?
- Kibar u ile u hebt ve u heeft ikisi de doğrudur.
- Fiillerin çoğu perfectum'u hebben ile kurar. Yer değiştirme yönü ya da durum değişikliği anlatan fiiller (gaan, komen, worden) zijn alır.
- Olumsuzda isimden önce geen gelir: Ik heb geen auto. Diğer durumlarda niet: Ik heb het niet koud.
- nodig hebben kalıbında nodig sona gider: Ik heb een nieuwe fiets nodig. Kuralın tamamı: Hollandaca dil bilgisi.
hebben ile en çok kurulan kalıplar
Beden ve sağlık
- honger hebben
- acıkmak, aç olmak
- dorst hebben
- susamak
- het koud hebben
- üşümek
- het warm hebben
- sıcaklamak
- pijn hebben
- bir yeri ağrımak
- hoofdpijn hebben
- başı ağrımak
- koorts hebben
- ateşi olmak
- griep hebben
- grip olmak
Zaman, istek, ihtiyaç
- tijd hebben
- vakti olmak
- zin hebben in
- -i canı istemek
- nodig hebben
- ihtiyacı olmak
- het druk hebben
- işi çok olmak, meşgul olmak
- een afspraak hebben
- randevusu olmak
- vakantie hebben
- tatilde olmak
Düşünce ve konuşma
- gelijk hebben
- haklı olmak
- geen idee hebben
- hiçbir fikri olmamak
- het over iets hebben
- bir şeyden bahsetmek
- een vraag hebben
- bir sorusu olmak
- iets bij je hebben
- bir şeyi yanında taşımak
- te maken hebben met
- ile ilgisi olmak; ile karşı karşıya olmak
hebben, zijn, er is, krijgen: hangisi ne zaman?
- hebben
Sahiplik, hastalık ve açlık, susuzluk gibi bedensel hâller.
Ik heb een fiets en ik heb honger.Bir bisikletim var ve acıktım.
- zijn
Nitelik, durum, meslek ve yer. Türkçede “yorgunum” ve “acıktım” ikisi de ek alır, ama Hollandacada biri zijn, öbürü hebben'dir.
Ik ben moe.Yorgunum.
- er is, er zijn
Sahibi söylenmeyen “var”: bir şeyin bir yerde bulunması.
Er is koffie in de keuken.Mutfakta kahve var.
- krijgen
Almak, bir şeye sahip olmaya başlamak. hebben durumu, krijgen değişimi anlatır.
Ik krijg morgen mijn nieuwe paspoort.Yeni pasaportumu yarın alıyorum.
- nodig hebben
Bir şeye ihtiyaç duymak. Bir şey yapmak gerekiyorsa moeten kullanılır.
Ik heb een dokter nodig.Bir doktora ihtiyacım var.
- bezitten
Resmî dilde mülk sahibi olmak. Günlük konuşmada hebben yeter.
Hij bezit twee huizen.İki eve sahip.
“-im var” ve “yok”: Türkçedeki var ve yok Hollandacada nasıl söylenir?
Türkçede sahipliği isme eklenen bir ek ve “var” ile söylüyoruz: “arabam var”. Hollandacada sahip öznedir, fiil hebben'dir. Sahibi olmayan “var” için ise er is gelir:
| Türkçesi | Hollandaca | Örnek |
|---|---|---|
| arabam var | ik heb + isim | Ik heb een auto. |
| arabam yok | ik heb geen + isim | Ik heb geen auto.“Yok” için isimden önce geen gelir. |
| iki erkek kardeşim var | ik heb + sayı + isim | Ik heb twee broers. |
| onun bir köpeği var | zij heeft / hij heeft | Zij heeft een hond.Türkçede “-i” eki sahibi gösterir; Hollandacada sahip cümlenin öznesidir. |
| vaktim yok | ik heb geen tijd | Ik heb geen tijd. |
| ateşim var | ik heb + belirti | Ik heb koorts. |
| başım ağrıyor | ik heb + ağrı adı | Ik heb hoofdpijn.Türkçede fiil, Hollandacada isim: hoofdpijn, buikpijn, keelpijn. |
| bir sorum var | ik heb een vraag | Ik heb een vraag. |
| param kalmadı | ik heb geen ... meer | Ik heb geen geld meer. |
| eskiden bir arabamız vardı | we hadden + isim | Vroeger hadden we een auto. |
| buzdolabında süt var | er is + isim | Er is melk in de koelkast.Sahibi söylenmiyorsa hebben değil er is kullanılır. |
Türkçedeki “acıktım, üşüyorum” gibi ifadelerin Hollandacası
- Acıktım.
- Ik heb honger.Türkçe geçmiş zamanla söyler, Hollandaca şimdiki zamanla.
- Susadım.
- Ik heb dorst.
- Üşüyorum.
- Ik heb het koud.
- Çok sıcakladım.
- Ik heb het erg warm.
- Çok meşgulüm.
- Ik heb het erg druk.Ik ben erg druk de duyulur.
- Haklısın.
- Je hebt gelijk.
- Canım istemiyor.
- Ik heb geen zin.
- Neyin var?
- Wat heb je?Bir derdi ya da hastalığı sorar.
- Hiçbir fikrim yok.
- Ik heb geen idee.
- Bıktım artık.
- Ik heb het gehad.
- Yanılıyorsun.
- Je hebt het mis.
Seviyeye göre hebben örnek cümleleri
A1
- Ik heb een kat.Bir kedim var.
- Heb je een pen?Kalemin var mı?
- Zij heeft twee kinderen.İki çocuğu var.
- Ik heb honger.Acıktım.
- We hebben geen tijd.Vaktimiz yok.
- Heeft u een vraag?Bir sorunuz var mı?
A2
- Ik heb het koud. Mag het raam dicht?Üşüyorum. Pencere kapatılabilir mi?
- Ik heb morgen een afspraak bij de huisarts.Yarın aile hekiminde randevum var.
- Gisteren had ik hoofdpijn.Dün başım ağrıyordu.
- We hebben een fijne vakantie gehad.Güzel bir tatil geçirdik.
- Ik heb een nieuwe fiets nodig.Yeni bir bisiklete ihtiyacım var.
- Heb je zin om mee te gaan?Sen de gelmek ister misin?
B1
- Ik heb het de laatste tijd erg druk op mijn werk.Son zamanlarda işte çok yoğunum.
- Toen we in Turkije woonden, hadden we een groot huis met een tuin.Türkiye'de yaşarken bahçeli büyük bir evimiz vardı.
- Waar hadden jullie het gisteren over?Dün neden bahsediyordunuz?
- Je hebt gelijk, ik had eerder moeten bellen.Haklısın, daha önce aramalıydım.
- Als je vragen hebt, kun je me altijd mailen.Soruların olursa bana her zaman e-posta atabilirsin.
B2
- Hij heeft er moeite mee dat zijn collega's hem niet serieus nemen.İş arkadaşlarının onu ciddiye almamasını kabullenmekte zorlanıyor.
- Veel steden hebben te maken met een tekort aan betaalbare woningen.Birçok şehir uygun fiyatlı konut sıkıntısıyla karşı karşıya.
- Had ik dat maar eerder geweten!Keşke bunu daha önce bilseydim!
- Ik begrijp dat u ontevreden bent, maar daar heb ik helaas geen invloed op.Memnun olmadığınızı anlıyorum ama ne yazık ki bu konuda bir etkim yok.
Aile hekiminde: kısa diyalog
- Goedemorgen, wat heeft u?Günaydın, neyiniz var?
- Ik heb sinds gisteren koorts en ik heb hoofdpijn.Dünden beri ateşim var ve başım ağrıyor.
- Heeft u ook keelpijn?Boğazınız da ağrıyor mu?
- Ja, een beetje. En ik heb het steeds koud.Evet, biraz. Bir de sürekli üşüyorum.
- Heeft u al iets ingenomen?Şimdiye kadar bir şey aldınız mı?
- Ja, ik heb gisteravond een paracetamol genomen.Evet, dün akşam bir parasetamol aldım.
- Ik denk dat u griep heeft. U heeft vooral rust nodig.Bence grip olmuşsunuz. En çok dinlenmeye ihtiyacınız var.
- Dank u. Ik heb het druk op mijn werk, maar ik blijf thuis.Teşekkür ederim. İşte çok yoğunum ama evde kalacağım.
hebben ile deyimler
een appeltje te schillen hebben met iemand
Biriyle görülecek bir hesabı olmak.
Harfiyen: biriyle soyacak bir elması olmak
een streepje voor hebben
Ayrıcalıklı olmak, öncelikli tutulmak.
Harfiyen: önde bir çizgisi olmak
het gehad hebben
Bıkmak, “artık yeter” demek.
Harfiyen: onu almış olmak
het mis hebben
Yanılmak.
Harfiyen: onu ıskalamış olmak
het niet zo op iets hebben
Bir şeyden pek hoşlanmamak.
Harfiyen: bir şeyin üstüne pek tutmamak
zeeën van tijd hebben
Bol bol vakti olmak.
Harfiyen: denizler dolusu vakti olmak
Türkçe konuşanların en sık yaptığı hatalar
Ik ben honger.Ik heb honger.Açlık ve susuzluk hebben ile söylenir.
Ik ben koud. (“Üşüyorum” derken)Ik heb het koud.Üşümek het koud hebben'dir; Ik ben koud vücudunun soğuk olduğunu ya da soğuk biri olduğunu söyler.
Hij hebt een auto.Hij heeft een auto.hij, zij ve het ile heeft gelir.
Ik heb niet een auto. (“Arabam yok” derken)Ik heb geen auto.İsimden önce olumsuzluk geen ile yapılır; niet een “tek bir tane bile değil” gibi vurgulu anlaşılır.
Ik heb nodig een pen.Ik heb een pen nodig.nodig cümlenin sonuna gider.
Ik heb dertig jaar.Ik ben dertig jaar.Yaş zijn ile söylenir.
Er heeft een supermarkt in mijn straat.Er is een supermarkt in mijn straat.Sahibi olmayan “var” er is ile söylenir.
Ik heb gehebt.Ik heb gehad.hebben düzensizdir; perfectum biçimi gehad'dır.
Ik hebde gisteren griep.Ik had gisteren griep.Geçmiş zamanın tekil biçimi had'dır.
Ik heb naar huis gegaan.Ik ben naar huis gegaan.Yer değiştirme anlatan gaan perfectum'da zijn alır.
hebben kelimesinin kökeni
hebben, Hollandacaya eski dönemlerden miras kalmıştır: Orta Hollandaca hebben ve Eski Hollandaca hebon biçimlerinden gelir, “sahip olmak” ve yardımcı fiil anlamıyla 901 yılından itibaren kayıtlardadır. İngilizce “have” ve Almanca “haben” ile akrabadır. Kökü “tutmak, kavramak” anlamına gelen bir Hint-Avrupa köküne dayanır.
Kendini dene: hebben üzerine 10 soru
10 soru. Her cevaptan sonra kısa açıklamayı görürsün.
Boşluğa ne gelir? “Hij ___ twee kinderen.”
Cevabı göster
Doğru cevap: heeft. hij ile çekim heeft'tir.
“Acıktım.” cümlesinin doğrusu hangisi?
Cevabı göster
Doğru cevap: Ik heb honger.. Açlık honger hebben ile söylenir, het gelmez.
Boşluğa ne gelir? “Ik heb ___ auto.” (Arabam yok.)
Cevabı göster
Doğru cevap: geen. İsimden önce olumsuzluk geen ile yapılır.
“Yardıma ihtiyacım var.” cümlesinin doğrusu hangisi?
Cevabı göster
Doğru cevap: Ik heb hulp nodig.. Çekimli heb ikinci sırada, nodig sonda durur.
Boşluğa ne gelir? “Ik heb vorige week griep ___.”
Cevabı göster
Doğru cevap: gehad. hebben fiilinin perfectum biçimi gehad'dır.
Boşluğa ne gelir? “Gisteren ___ we geen tijd.”
Cevabı göster
Doğru cevap: hadden. gisteren geçmişi gösterir; we ile çoğul hadden gelir.
Boşluğa ne gelir? “Ik ___ gisteren een nieuwe fiets gekocht.”
Cevabı göster
Doğru cevap: heb. kopen perfectum'da hebben alır ve ik ile heb gelir.
Ik heb het druk. ne demektir?
Cevabı göster
Doğru cevap: Çok işim var, meşgulüm.. het druk hebben işi çok olmak, yoğun olmak demektir.
Waar hebben jullie het over? ne demektir?
Cevabı göster
Doğru cevap: Neden bahsediyorsunuz?. het hebben over bir şeyden bahsetmek demektir.
Je hebt gelijk. ne demektir?
Cevabı göster
Doğru cevap: Haklısın.. gelijk hebben haklı olmak demektir.
Sık sorulan sorular
hebben ne demek?
hebben, Türkçede sahip olmak demektir. Türkçedeki “-im var” çoğu zaman hebben ile söylenir: Ik heb een auto “arabam var”. Perfectum'un yardımcı fiili olarak da kullanılır.
“Var” Hollandaca nasıl denir?
Sahibi varsa hebben: Ik heb een fiets “bisikletim var”. Sahibi yoksa er is ya da er zijn: Er is een park “bir park var”.
u heeft mi, u hebt mi?
İkisi de doğrudur. Soruda da ikisi kullanılır: Hebt u tijd?, Heeft u tijd?
hebben fiilinin çekimi nedir?
ik heb, jij hebt, u hebt ya da u heeft, hij heeft, wij hebben, jullie hebben, zij hebben. Soruda jij ile heb olur: Heb jij tijd?
hebben fiilinin geçmiş zamanı nedir?
Tekilde had, çoğulda hadden, perfectum'da heb gehad: Ik had griep, We hadden griep, Ik heb griep gehad.
hebben perfectum'da hebben mi, zijn mi alır?
hebben alır: Ik heb een drukke week gehad. Fiillerin çoğu da perfectum'u hebben ile kurar.
hebben nasıl okunur?
İki hecede, Türkçe harflerle yaklaşık “hebın” diye okunur ve vurgu ilk hecededir. IPA gösterimi /ˈɦɛbə(n)/ biçimindedir. heb tek başına “hep” gibi okunur.
“Üşüyorum” Hollandaca nasıl denir?
Ik heb het koud. denir. Sıcakladıysan Ik heb het warm. Ik ben koud bu anlamda kullanılmaz.
nodig hebben nasıl kullanılır?
“İhtiyacı olmak” demektir. Neye ihtiyaç duyulduğu ortaya, nodig sona gelir: Ik heb een dokter nodig.
Ik heb het druk ne demek?
“Çok işim var, meşgulüm” demektir. het atlanmaz. Aynı anlamda Ik ben druk de duyulur.