ziek ne demek?

ziek

hasta; hastalıklı

Tür
sıfat
Hece
1 hece
Seviye
A1
Okunuş
zik /zik/

ziek, Hollandacada hasta demektir: Ik ben ziek “hastayım”, Ik word ziek “hastalanıyorum”. İsimden önce -e alır: een zieke vrouw. İşe hastalık bildirmek zich ziek melden'dir: Ik meld me ziek. Hastalık de ziekte, hastane het ziekenhuis'tir. Tek hecedir ve yaklaşık “zik” diye okunur. Dikkat: Türkçedeki “futbol hastasıyım” ziek ile söylenmez.

Son güncelleme:

ziek kelimesinin anlamları

  1. hasta (insan ve hayvan için)

    En temel anlamı. zijn fiiliyle bir durumu anlatır.

    Ik ben ziek.Hastayım.

  2. hastalanmak (ziek worden)

    Hasta olmaya başlamayı worden ile söylersin. Türkçedeki “hastalanmak” buna denk gelir.

    Mijn zoon wordt vaak ziek in de winter.Oğlum kışın sık sık hastalanır.

  3. isimden önce: hasta olan

    Sıfat isimden önce gelince çoğu zaman -e alır: een zieke vrouw, het zieke kind.

    Ze zorgt voor haar zieke moeder.Hasta annesine bakıyor.

  4. işe ya da okula hastalık bildirmek (zich ziek melden)

    Dönüşlü bir kalıptır: ik meld me ziek, hij meldt zich ziek. Zamir düşmez.

    Ik meld me vandaag ziek.Bugün hasta olduğumu bildiriyorum.

  5. bir şeyden bıkmak (ergens ziek van worden)

    Gerçek hastalık değil, bıkkınlık anlatır: Ik word er ziek van “bundan bıktım usandım”. Aynı kalıp gerçek hastalık için de kullanılır: Van bedorven vlees kun je ziek worden. Hangisi olduğunu bağlam gösterir.

    Ik word ziek van dat lawaai.Bu gürültüden bıktım usandım.

  6. argo: iğrenç, akıl almaz

    Gündelik dilde bir davranış ya da olay için “iğrenç, saçma, akıl almaz” anlamında kullanılır. Resmî bir yerde kullanma.

    Wat hij gedaan heeft, is echt ziek.Yaptığı şey gerçekten iğrenç.

Daha az görülen kullanımlar: mecaz olarak bir şeyin bozuk, sağlıksız olması (een zieke samenleving: hasta bir toplum) ve argoda tam tersine “süper, harika” anlamı. Argoda zarf olarak “çok” anlamına da gelebilir. Bu argo kullanımlar bağlama ve konuşana göre değişir; emin değilsen kullanma.

ziek nasıl okunur?

ziek tek hecedir ve Türkçe konuşan için kolaydır: yaklaşık “zik”. Dikkat edilecek iki yer var: baştaki z gerçekten “z”dir ve ie iki harfle yazılsa da tek bir i sesidir.

  1. z sesini Türkçedeki gibi titreşimli söyle; “s”ye çevirme.
  2. ie iki harfle yazılır ama tek ses verir: Türkçedeki i. “i-e” diye ayırma.
  3. Sondaki k'yi net bırak: “zik”.
  4. zieke iki hecedir: “zi-kı”. İkinci hecedeki e kısa bir “ı” gibidir.
BiçimOkunuşIPA
ziekzik/zik/
ziekezikı/ˈzikə/
ziekerzikır/ˈzikər/
ziekstzikst/zikst/
ziekteziktı/ˈziktə/
ziekenhuiszikınhöys/ˈzikə(n)ɦœys/

ie Türkçedeki i gibidir; tek i ise Türkçedeki i'den daha gevşek, kısa bir sestir. Yalnız bu ünlünün değiştiği şu çiftleri art arda dinle:

  • zit oturuyorziet görüyor
  • rit yolculukriet kamış
  • ziekte içinde k ile t yan yana gelir; ikisini de söyle: “zik-tı”.
  • ziekenhuis içindeki ui Türkçede olmayan bir sestir; “öy”e yakın söylenir. Konuşmada ortadaki n çoğu zaman düşer: “zikıhöys”.
  • Vurgu çok heceli biçimlerde ilk hecededir: ZIE-ke, ZIEK-te, ZIE-ken-huis.
  • Aynı iek sesiyle kafiyeli kelimeler: muziek (müzik), fabriek (fabrika), kritiek (eleştiri).

Bütün sesler için: Hollandaca telaffuz rehberi

ziek mi, zieke mi? Çekim ve karşılaştırma

fiilden sonra (ek almaz)Ik ben ziek.Hastayım.
een + het kelimesieen ziek kindhasta bir çocuk
het + het kelimesihet zieke kindhasta çocuk
de kelimesieen zieke vrouwhasta bir kadın
çoğulzieke mensenhasta insanlar
isim olarakde zieke, de ziekenhasta (kişi), hastalar
karşılaştırmaziekerdaha hasta
en üstünlük, fiilden sonrahet zieksten hasta
en üstünlük, isimden öncede ziekste patiënten ağır hasta
perfectumIk ben ziek geweest. / Ik ben ziek geworden.Hastaydım. / Hastalandım.
isim: hastalıkde ziekte, de ziektes / ziektenhastalık, hastalıklar
zıt anlamlısıgezond; betersağlıklı; iyileşmiş
  • Sıfat isimden önce gelince -e alır. Tek istisna een, geen, elk gibi kelimelerden sonra gelen tekil het kelimesidir: een ziek kind ama het zieke kind, een zieke man. Kuralın tamamı: Hollandaca dil bilgisi.
  • ziek zijn ve ziek worden perfectum'da zijn alır: Ik ben ziek geweest, Ik ben ziek geworden.
  • Sıfat isim gibi kullanılınca da -e alır: de zieke (hasta kişi), çoğulu de zieken. Doktordaki ya da hastanedeki hasta için de patiënt daha yaygındır.
  • ziek yalnız sıfattır; “hastalık” demek için isim de ziekte gerekir: Hij heeft een zware ziekte.
  • “Tekrar sağlıklı” demek için beter kullanılır: Ben je weer beter? “İyileştin mi?”

ziek ile en çok kurulan kalıplar

Sağlık durumu

ziek zijn
hasta olmak
ziek worden
hastalanmak
zich ziek voelen
kendini hasta hissetmek
ernstig ziek
ağır hasta
chronisch ziek
kronik hasta
doodziek
çok hasta, ölesiye hasta
ziek in bed liggen
hasta yatmak

İş ve okul

zich ziek melden (bij)
(birine) hastalık bildirmek
zich beter melden
iyileştiğini bildirmek
de ziekmelding
hastalık bildirimi
ziek thuis zijn
hasta olduğu için evde olmak
het ziekteverzuim
hastalık nedeniyle işe gelmeme

Mecaz ve gündelik dil

ergens ziek van worden
bir şeyden bıkmak
Ik word er ziek van.
Bundan bıktım usandım.
je ziek lachen
gülmekten kırılmak
zo ziek als een hond
çok hasta, perişan

Aynı aileden isimler

de zieke
hasta kişi
de ziekte
hastalık
het ziekenhuis
hastane
ziekelijk
hastalıklı, marazi

İçinde ziek geçen kelimeler

Birleşik ve türemiş kelimeler

HollandacaKelimesi kelimesineTürkçesi
het ziekenhuishastalar evihastane
de ziekmeldinghasta bildirimihastalık bildirimi (işe, okula)
de ziekenautohastalar arabasıambulans
het ziekenbezoekhasta ziyaretihasta ziyareti
het ziekbedhasta yatağıhasta yatağı, hastalık dönemi
het ziekteverzuimhastalık devamsızlığıhastalık nedeniyle işe gelmeme
zeeziekdeniz hastasıdeniz tutmuş
wagenziekaraba hastasıaraba tutmuş
doodziekölüm hastasıçok hasta

Aynı aileden: ziekelijk (hastalıklı, sık hasta olan) ve fiil zieken (gündelik dilde: birine sataşıp ortamı bozmak).

ziek, niet lekker, misselijk, gezond: hangisi ne zaman?

ziek

Hasta olmak; genel ve güçlü kelime. Ateş, grip, uzun süren hastalık.

Ik ben ziek, ik heb koorts.Hastayım, ateşim var.

zich niet lekker voelen

Biraz rahatsız olmak. ziek'ten daha hafiftir.

Ik voel me niet lekker.Kendimi pek iyi hissetmiyorum.

misselijk

Midesi bulanmak, kusacak gibi olmak.

Ik ben misselijk van de bus.Otobüs midemi bulandırdı.

de ziekte

İsim: hastalığın kendisi.

Diabetes is een ziekte.Diyabet bir hastalıktır.

de patiënt

Doktorun, hastanenin hastası.

De patiënt wacht in de wachtkamer.Hasta bekleme odasında bekliyor.

gezond

Sağlıklı; ziek'in zıttı.

Mijn kinderen zijn gezond.Çocuklarım sağlıklı.

beter

Hastalıktan sonra iyileşmiş.

Ben je weer beter?İyileştin mi?

hastayım, hastalandım, hastasıyım: Türkçe kalıplar Hollandacada nasıl söylenir?

Türkçedeki “hasta” çoğu yerde ziek ile birebir örtüşür. Ama “hastası olmak” gibi mecaz kullanımlar Hollandacaya taşınmaz:

TürkçesiHollandacaÖrnek
hastayımik ben ziekIk ben ziek.Birebir karşılık; tuzak yok.
hastalanıyorum, hastalanacağımziek wordenIk word ziek.
hastalandımik ben ziek gewordenIk ben gisteren ziek geworden.
geçen hafta hastaydımik was ziek / ik ben ziek geweestIk was vorige week ziek.
futbol hastasıyımgek zijn op / fan zijn vanIk ben gek op voetbal.Türkçedeki sevgi anlamı ziek ile söylenmez.
Galatasaray hastasıyımfan zijn vanIk ben fan van Galatasaray.
midem bulanıyormisselijk zijnIk ben misselijk.
işe hasta olduğumu bildirdimzich ziek meldenIk heb me ziek gemeld.
hastanede yatıyorin het ziekenhuis liggenMijn oom ligt in het ziekenhuis.
hastalığı ne?de ziekteWelke ziekte heeft hij?

Hastalık ve sağlıkla ilgili Türkçe ifadelerin Hollandacası

Geçmiş olsun
Beterschap!
Hastayım, bugün gelemiyorum
Ik ben ziek, ik kan vandaag niet komen.
Kendimi iyi hissetmiyorum
Ik voel me niet lekker.
Ateşim var
Ik heb koorts.
Başım ağrıyor
Ik heb hoofdpijn.
Midem bulanıyor
Ik ben misselijk.
İyileştin mi?
Ben je weer beter?
Bıktım artık
Ik word er ziek van.Gündelik dilde.
... hastasıyım (çok seviyorum)
Ik ben gek op ...ziek kullanılmaz.

Seviyeye göre ziek örnek cümleleri

A1

  • Ik ben ziek.Hastayım.
  • Mijn dochter is ziek.Kızım hasta.
  • Ben je ziek?Hasta mısın?
  • Hij is vandaag ziek thuis.Bugün hasta, evde.
  • Ik voel me ziek.Kendimi hasta hissediyorum.

A2

  • Gisteren was ik ziek, maar nu gaat het beter.Dün hastaydım ama şimdi daha iyiyim.
  • In de winter worden veel kinderen ziek.Kışın birçok çocuk hastalanır.
  • Ik moet me ziek melden bij mijn baas.Patronuma hasta olduğumu bildirmem gerekiyor.
  • Mijn opa ligt ziek in bed.Dedem hasta, yatakta yatıyor.
  • Ze brengt soep naar haar zieke buurvrouw.Hasta komşusuna çorba götürüyor.

B1

  • Hij is al drie weken ziek, dus zijn collega's nemen zijn werk over.Üç haftadır hasta, bu yüzden iş arkadaşları onun işini üstleniyor.
  • Van bedorven vlees kun je behoorlijk ziek worden.Bozulmuş etten epey hasta olabilirsin.
  • Als je je ziek meldt, mag je baas niet vragen waarom je ziek bent.Hastalık bildirdiğinde patronun neden hasta olduğunu soramaz.
  • Ik word ziek van al die reclame op tv.Televizyondaki bunca reklamdan bıktım usandım.

B2

  • Zieke werknemers moeten zich houden aan het verzuimprotocol van hun werkgever.Hasta çalışanlar işverenlerinin hastalık bildirimi kurallarına uymak zorundadır.
  • Na een maand thuis was ze nog steeds te ziek om weer aan het werk te gaan.Evde geçen bir aydan sonra hâlâ işe dönemeyecek kadar hastaydı.
  • We hebben ons ziek gelachen om die film.O filme gülmekten kırıldık.
  • Het is gewoon ziek dat sommige mensen de helft van hun loon aan huur kwijt zijn.Bazı insanların maaşının yarısını kiraya vermesi düpedüz akıl almaz.

İşe hastalık bildirmek: kısa telefon konuşması

  • Goedemorgen, met Ayşe. Ik bel om me ziek te melden.Günaydın, ben Ayşe. Hastalık bildirmek için arıyorum.
  • O, wat vervelend. Ben je erg ziek?Ah, ne kötü. Çok mu hastasın?
  • Ik heb koorts en ik voel me echt ziek.Ateşim var, kendimi gerçekten hasta hissediyorum.
  • Dan blijf je thuis. Denk je dat je lang ziek blijft?O zaman evde kal. Uzun süre hasta kalacağını düşünüyor musun?
  • Ik hoop van niet. Als ik morgen nog ziek ben, bel ik de huisarts.Umarım kalmam. Yarın hâlâ hastaysam aile hekimini arayacağım.
  • Goed plan. Beterschap, en laat het me weten als je niet meer ziek bent.İyi fikir. Geçmiş olsun, artık hasta olmadığında da bana haber ver.

ziek ile deyimler

  • zo ziek als een hond zijn

    Çok hasta olmak, yataklara düşmek.

    Harfiyen: köpek kadar hasta olmak

  • Ik word er ziek van.

    Bundan bıktım usandım.

    Harfiyen: Ondan hasta oluyorum.

  • je ziek lachen

    Gülmekten kırılmak.

    Harfiyen: kendini hasta edecek kadar gülmek

  • in hetzelfde gasthuis ziek liggen

    Aynı dertten muzdarip olmak.

    Harfiyen: aynı hastanede hasta yatmak

Türkçe konuşanların en sık yaptığı hatalar

  • Ik ben ziek van voetbal. (“Futbol hastasıyım” derken)Ik ben gek op voetbal.

    Türkçedeki “hastası olmak” sevgi anlatır; ziek bu anlamı taşımaz. ziek van iets worden tam tersine bıkmak demektir.

  • Ik heb ziek geweest.Ik ben ziek geweest.

    zijn fiili perfectum'da yine zijn alır.

  • een ziek vrouween zieke vrouw

    vrouw bir de kelimesi olduğu için sıfat -e alır.

  • het ziek kindhet zieke kind

    het'ten sonra sıfat -e alır.

  • Ik meld ziek.Ik meld me ziek.

    Hastalık bildirmek dönüşlü bir kalıptır: zich ziek melden. me düşmez.

  • Hij is ziekte.Hij is ziek.

    ziekte isimdir, “hastalık” demektir. “Hasta” için sıfat ziek gerekir.

  • Ik word ziek. (“Şu an hastayım” derken)Ik ben ziek.

    Ik word ziek “hastalanıyorum, hasta olacağım” demektir. Şu anki durumu zijn anlatır.

ziek kelimesinin kökeni

ziek, Hollandacaya eski dönemlerden miras kalmıştır. Eski Hollandaca siek biçimi yaklaşık 1100 yılına ait bir metinde geçer; Orta Hollandacada siec olarak yaşamıştır. İngilizce “sick”, Almanca “siech” ve İsveççe “sjuk” ile akrabadır. Daha eski kökeni ise bilinmiyor. ziekte (hastalık), ziek'e -te ekinin eklenmesiyle türemiştir.

Kendini dene: ziek üzerine 10 soru

10 soru. Her cevaptan sonra kısa açıklamayı görürsün.

  1. Boşluğa ne gelir? “Ze zorgt voor haar ___ moeder.”

    Cevabı göster

    Doğru cevap: zieke. moeder bir de kelimesi; isimden önce sıfat -e alır.

  2. Boşluğa ne gelir? “Het ___ kind blijft vandaag thuis.”

    Cevabı göster

    Doğru cevap: zieke. het'ten sonra sıfat -e alır. Ek almayan biçim yalnız een ziek kind'de olur.

  3. “Geçen hafta hastaydım.” cümlesinin doğrusu hangisi?

    Cevabı göster

    Doğru cevap: Ik ben vorige week ziek geweest.. zijn perfectum'da zijn alır ve sıfat-fiili geweest'tir.

  4. “Futbol hastasıyım.” Hollandacada en doğal nasıl söylenir?

    Cevabı göster

    Doğru cevap: Ik ben gek op voetbal.. Sevgi anlatan “hastası olmak” gek zijn op ile söylenir.

  5. Boşluğa ne gelir? “Ik ben ziek. Ik meld ___ ziek bij mijn werkgever.”

    Cevabı göster

    Doğru cevap: me. Kalıp dönüşlüdür: zich ziek melden, ik ile me.

  6. het ziekenhuis ne demek?

    Cevabı göster

    Doğru cevap: hastane. het ziekenhuis, kelimesi kelimesine “hastalar evi”, yani hastanedir.

  7. Ik word er ziek van. gündelik dilde ne demek?

    Cevabı göster

    Doğru cevap: Bundan bıktım usandım.. ergens ziek van worden bıkkınlık anlatır.

  8. Hangisi “hastalık” demektir?

    Cevabı göster

    Doğru cevap: de ziekte. de zieke hasta kişi, ziekelijk hastalıklı demektir; hastalığın kendisi de ziekte'dir.

  9. “Midem bulanıyor.” Hollandacada hangisi?

    Cevabı göster

    Doğru cevap: Ik ben misselijk.. Mide bulantısı için misselijk kullanılır.

  10. “Daha hasta” Hollandacada nasıl söylenir?

    Cevabı göster

    Doğru cevap: zieker. Karşılaştırma -er ekiyle yapılır; araya d yalnız -r ile biten sıfatlarda girer.

Sık sorulan sorular

ziek ne demek?

ziek, Türkçede hasta demektir: Ik ben ziek “hastayım”. Hastalanmak ziek worden, hastalık de ziekte, hastane het ziekenhuis'tir.

ziek nasıl okunur?

Tek hecede, Türkçe harflerle yaklaşık “zik” diye okunur. ie Türkçedeki i gibidir. IPA gösterimi /zik/ biçimindedir.

ziek mi, zieke mi?

Fiilden sonra ek almaz: Hij is ziek. İsimden önce çoğu zaman -e alır: een zieke man, het zieke kind. Yalnız een + tekil het kelimesinde ek yoktur: een ziek kind.

İşe hastalık bildirimi nasıl yapılır?

zich ziek melden kalıbını kullanırsın: Ik meld me ziek. Arboportaal'a göre çalışan, işverenin hastalık kurallarına (verzuimprotocol) uymak, örneğin zamanında hastalık bildirmek zorundadır. Hastalığın nedenini söylemek zorunda değildir; işveren de bunu soramaz. İşveren ise hasta çalışanı en geç bir hafta içinde iş sağlığı hizmetine ya da şirket hekimine bildirmelidir.

ziek melden mi, ziekmelden mi?

Team Taaladvies ziek melden'i ayrı yazılan bir kelime grubu olarak verir: Ik meld me ziek, Je moet je ziek melden. Bu yüzden fiili ayrı yazmak en güvenli yoldur. İsim ise bitişik yazılır: de ziekmelding.

“... hastasıyım” Hollandaca nasıl denir?

Sevgi anlatan bu kalıp ziek ile söylenmez. Ik ben gek op voetbal (futbola bayılıyorum) ya da Ik ben fan van Galatasaray dersin. Ik ben ziek yalnız gerçekten hasta olduğunu anlatır.

ziek, niet lekker ve misselijk arasındaki fark nedir?

ziek gerçek hastalık içindir. Ik voel me niet lekker daha hafiftir: “pek iyi değilim”. misselijk ise mide bulantısıdır.

wegens ziek mi, wegens ziekte mi?

Taaladvies.net'e göre bütün dil alanında standart olan wegens ziekte ya da omdat hij ziek is biçimidir. wegens + sıfat kullanımı Belçika'da duyulur ama standart dil sayılıp sayılmadığı belirsizdir.

Hastayken aile hekimi kapalıysa ne yaparım?

Rijksoverheid'a göre muayenehane kapalıysa huisartsenpost'u ararsın. Hastanenin acil servisine gitmeden de önce orayı aramalısın; hayati tehlike varsa doğrudan 112'yi ara.

ziek argoda ne demek?

Gündelik dilde bir şey için “iğrenç, akıl almaz” anlamında kullanılır: Dat is echt ziek. Sözlükler argoda “süper, harika” anlamını da verir. Hangisi kastedildiğini ton ve bağlam gösterir.

Bu kelimeden sonra

İlgili kelimeler