controleren ne demek?
controleren
kontrol etmek, denetlemek
- Okunuş
- kontroleerın /ˌkɔntroˈlerə(n)/
controleren, Hollandacada kontrol etmek, denetlemek demektir: Ik controleer de spelling “yazımı kontrol ediyorum”. Düzenli fiildir: ik controleer, hij controleert; geçmişi controleerde, perfectum'u heb gecontroleerd. “... olup olmadığını kontrol etmek” controleren of ile kurulur. İsmi de controle'dir. “Kontrol altında tutmak” çoğu zaman onder controle houden ya da beheersen ile söylenir.
Son güncelleme:
controleren kelimesinin anlamları
kontrol etmek, doğru mu diye bakmak
En sık anlamı: bir şeyin olması gerektiği gibi olup olmadığına bakmak. Kontrol edilen şey doğrudan fiilden sonra gelir; edat gerekmez.
Ik controleer de spelling van mijn brief.Mektubumun yazımını kontrol ediyorum.
denetlemek (görevli olarak)
Kondüktör, polis ya da bir görevli biletleri, belgeleri ya da kuralları denetler. İsmi de controle'dir: kaartcontrole, paspoortcontrole.
De conducteur controleert de kaartjes.Kondüktör biletleri kontrol ediyor.
... olup olmadığını kontrol etmek (controleren of)
Türkçedeki “-ip -mediğini kontrol etmek” Hollandacada of ile başlayan bir yan cümleyle söylenir. Yan cümlede çekimli fiil sona gider.
Controleer of het gas uit is.Gazın kapalı olup olmadığını kontrol et.
bir şey açısından kontrol etmek (controleren op)
Neyin arandığı op ile söylenir: hatalar, güvenlik, kalite.
Ik controleer mijn sollicitatiebrief op taalfouten.İş başvuru mektubumu dil hatalarına karşı kontrol ediyorum.
hakim olmak (maç, bölge)
Spor ve haber dilinde bir maça ya da bir bölgeye hakim olmak. Duygular ve gündelik durumlar için beheersen ya da onder controle hebben daha yaygındır.
De thuisploeg controleerde de hele wedstrijd.Ev sahibi takım bütün maça hakim oldu.
İsim de controle iki anlam taşır: kontrol, denetim (een controle bij het station) ve bir şeye hakim olma (de controle over de auto hebben). Doktorda ve hastanede op controle komen “kontrole gelmek” demektir. de controleur “kontrolör, denetçi”, controleerbaar “kontrol edilebilir” aynı ailedendir.
controleren nasıl okunur?
controleren dört hecedir ve vurgu üçüncü hecededir: con-tro-LE-ren. c burada “k” gibi okunur. Fransızcadan gelen -eren fiillerinin hepsinde vurgu -e- hecesine düşer.
- con hecesini Türkçedeki “kon” gibi söyle; c burada k sesidir.
- tro hecesi vurgusuzdur ve kısa söylenir: “tro”.
- le hecesine vurgu ver ve e'yi uzat: “lee”.
- Sondaki -ren hecesini gevşek bir “rın” gibi söyle; konuşmada n çoğu zaman düşer: “kontroleerı”.
| Biçim | Okunuş | IPA |
|---|---|---|
| controleer | kontroleer | /ˌkɔntroˈler/ |
| controleert | kontroleert | /ˌkɔntroˈlert/ |
| controleren | kontroleerın | /ˌkɔntroˈlerə(n)/ |
| controleerde | kontroleerdı | /ˌkɔntroˈlerdə/ |
| gecontroleerd | hıkontroleert | /ɣəˌkɔntroˈlert/ |
| controle | kontroolı | /kɔnˈtrɔːlə/ |
- Geçmiş zamandaki controleerde sonunda d açıkça duyulur ve son e vurgusuzdur: “kontroleerdı”.
- gecontroleerd başındaki ge- boğazdan gelen g ile ve vurgusuz söylenir; sondaki d “t” gibi okunur: “hıkontroleert”.
- İsim controle'de vurgu yer değiştirir: con-TRO-le. Buradaki o uzundur ve sondaki e Türkçedeki ı'ya yakındır: “kontroolı”.
- Türkçedeki “kontrol” kelimesine çok benzese de yazıda c ile başlar ve fiilde vurgu tro değil le hecesindedir.
- Aynı eren sesiyle kafiyeli kelimeler: leren (öğrenmek), studeren (okumak, üniversitede okumak), reageren (tepki vermek).
controleren fiilinin çekimi: controleer, controleerde, gecontroleerd
| şimdiki zaman: ik | ik controleer | kontrol ediyorum, kontrol ederim |
|---|---|---|
| şimdiki zaman: jij, u | jij controleert, u controleert | kontrol ediyorsun, kontrol ediyorsunuz |
| soru: jij, u | controleer jij? controleert u? | kontrol ediyor musun? kontrol ediyor musunuz? |
| şimdiki zaman: hij, zij, het | hij controleert, zij controleert | kontrol ediyor |
| şimdiki zaman: wij, jullie, zij | wij controleren, jullie controleren, zij controleren | kontrol ediyoruz, kontrol ediyorsunuz, kontrol ediyorlar |
| geçmiş zaman, tekil | ik controleerde, jij controleerde, hij controleerde | kontrol ettim, kontrol ettin, kontrol etti |
| geçmiş zaman, çoğul | wij controleerden, jullie controleerden, zij controleerden | kontrol ettik, kontrol ettiniz, kontrol ettiler |
| perfectum (hebben ile) | ik heb gecontroleerd, jij hebt gecontroleerd, hij heeft gecontroleerd | kontrol ettim, kontrol ettin, kontrol etti |
| edilgen (kontrol edilmek) | het wordt gecontroleerd, het is gecontroleerd | kontrol ediliyor, kontrol edildi |
| emir | controleer! | kontrol et! |
| isim | de controle, de controles | kontrol, kontroller |
- Düzenli (zayıf) fiildir. Kök controleer'dir: mastardan -en atılır ve kapalı hecede uzun e için ee yazılır.
- Kök r ile bittiği için geçmiş zaman -de, perfectum -d alır: controleerde, gecontroleerd. Sondaki d “t” gibi okunur ama yazıda d kalır.
- Perfectum'da ge- eklenir: gecontroleerd. con- hecesi be-, ver-, ont- gibi ge- almayan ön eklerden değildir.
- Perfectum'da hebben alır: Ik heb alles gecontroleerd. worden ve zijn ile kurulan cümle edilgendir: De kaartjes worden gecontroleerd.
- Soruda ve devrik cümlede jij'den önce -t düşer: Jij controleert ama Controleer jij? u ile -t kalır: Controleert u?
- controleren of ile gelen yan cümlede çekimli fiil sona gider: Ik controleer of de deur dicht is. Kelime sırasının tamamı: Hollandaca dil bilgisi.
controleren ve controle ile en çok kurulan kalıplar
Neyi kontrol etmek
- de spelling controleren
- yazımı kontrol etmek
- je gegevens controleren
- bilgilerini kontrol etmek
- de kaartjes controleren
- biletleri kontrol etmek
- je loonstrook controleren
- maaş bordronu kontrol etmek
- het adres controleren
- adresi kontrol etmek
- de bagage controleren
- bagajı kontrol etmek
Nasıl ve ne açısından
- controleren of ...
- ... olup olmadığını kontrol etmek
- op fouten controleren
- hatalara karşı kontrol etmek
- goed controleren
- iyice kontrol etmek
- scherp controleren
- sıkı denetlemek
- nog een keer controleren
- bir kez daha kontrol etmek
- laten controleren
- kontrol ettirmek
İsim: de controle
- de kaartcontrole
- bilet kontrolü
- de paspoortcontrole
- pasaport kontrolü
- de verkeerscontrole
- trafik denetimi
- op controle komen
- kontrole gelmek (doktorda)
- onder controle hebben
- kontrol altında tutmak
- de controle over iets hebben
- bir şeye hakim olmak
controleren, nakijken, checken, testen: hangisi ne zaman?
- controleren
Bir şeyin doğru ya da kurallara uygun olup olmadığına bakmak; genel kelime, resmî metinlerde de kullanılır.
Controleer je gegevens.Bilgilerini kontrol et.
- nakijken
Gözden geçirmek; öğretmenin ödev ya da sınav okuması için tipik kelime. Ayrılabilen fiildir: Ik kijk het na.
De docent kijkt de toetsen na.Öğretmen sınav kâğıtlarını okuyor.
- checken
Gündelik dilde “bakmak, kontrol etmek”. E-posta ve mesajlar için çok kullanılır: mijn mail checken.
Ik check even mijn berichten.Mesajlarıma bir bakayım.
- testen
Bir şeyin çalışıp çalışmadığını deneyerek görmek; sınamak, test etmek.
We testen de nieuwe app.Yeni uygulamayı test ediyoruz.
- nagaan
Bir bilgiyi araştırıp doğrulamak; biraz daha resmî.
Ik ga na of dat klopt.Bunun doğru olup olmadığını araştırıyorum.
- beheersen
Kendine, duygularına ya da bir duruma hakim olmak. Türkçedeki “kontrol etmek”in bu anlamı çoğu zaman beheersen ile söylenir.
Hij kon zich niet beheersen.Kendine hakim olamadı.
kontrol etmek, kontrole gitmek, kontrol altında: Türkçe kalıplar Hollandacada nasıl söylenir?
Türkçede “kontrol etmek” hem bakıp denetlemek hem de hakim olmak, yönetmek için kullanılır. Hollandacada ilki controleren, ikincisi çoğu zaman beheersen ya da onder controle ile söylenir:
| Türkçesi | Hollandaca | Örnek |
|---|---|---|
| biletleri kontrol etmek | controleren + nesne | De conducteur controleert de kaartjes. |
| kapının kilitli olup olmadığını kontrol etmek | controleren of + yan cümle | Ik controleer of de deur op slot is.Yan cümlede fiil sona gider. |
| metni hatalara karşı kontrol etmek | controleren op | Ik controleer de tekst op fouten. |
| öğretmen ödevleri kontrol ediyor | nakijken | De docent kijkt het huiswerk na.controleert de doğrudur; okulda nakijken daha yaygındır. |
| e-postamı kontrol ediyorum | checken / bekijken | Ik check mijn mail. |
| öfkemi kontrol edemiyorum | beheersen | Ik kan mijn woede niet beheersen. |
| durum kontrol altında | onder controle | De situatie is onder controle. |
| doktora kontrole gitmek | op controle komen / voor controle gaan | Ik moet volgende week voor controle naar de huisarts. |
| pasaport kontrolü | -controle (bileşik isim) | Bij de paspoortcontrole was het druk.Hollandacada iki isim bitişik yazılır. |
Türkçede “kontrol” ile kurulan ifadelerin Hollandacası
- Kontrol ettin mi?
- Heb je het gecontroleerd?
- Bir kontrol eder misin?
- Kun je het even controleren?
- Bilgilerinizi kontrol edin.
- Controleer uw gegevens.
- Her şey kontrol altında.
- Alles is onder controle.
- Kendime hakim olamadım.
- Ik kon me niet beheersen.Burada controleren değil beheersen kullanılır.
- Mesajlarıma bir bakayım.
- Ik check even mijn berichten.
- Arabayı kontrol ettirmem lazım.
- Ik moet mijn auto laten nakijken.
- Üç ay sonra kontrole gelin.
- Over drie maanden komt u terug op controle.
Seviyeye göre controleren örnek cümleleri
A1
- Ik controleer mijn antwoorden.Cevaplarımı kontrol ediyorum.
- Controleer je naam en adres.Adını ve adresini kontrol et.
- De conducteur controleert de kaartjes.Kondüktör biletleri kontrol ediyor.
- Kun je mijn tekst controleren?Metnimi kontrol edebilir misin?
- Wij controleren de lijst samen.Listeyi birlikte kontrol ediyoruz.
A2
- Ik heb de spelling gecontroleerd.Yazımı kontrol ettim.
- Controleer of de deur op slot is.Kapının kilitli olup olmadığını kontrol et.
- Gisteren controleerde de politie de fietsverlichting bij het station.Dün polis istasyonun yanında bisiklet lambalarını kontrol etti.
- Op het vliegveld is er een paspoortcontrole.Havalimanında pasaport kontrolü var.
- Controleer je gegevens voordat je het formulier verstuurt.Formu göndermeden önce bilgilerini kontrol et.
- Ik moet volgende week voor controle naar de huisarts.Gelecek hafta kontrol için aile hekimine gitmem lazım.
B1
- De docent controleerde of iedereen aanwezig was.Öğretmen herkesin orada olup olmadığını kontrol etti.
- Bij de kaartcontrole bleek dat hij niet had ingecheckt.Bilet kontrolünde giriş yapmadığı ortaya çıktı.
- Controleer je loonstrook elke maand.Maaş bordronu her ay kontrol et.
- De gemeente kan controleren of je echt op dit adres woont.Belediye bu adreste gerçekten oturup oturmadığını kontrol edebilir.
- Alle gegevens worden twee keer gecontroleerd.Bütün bilgiler iki kez kontrol ediliyor.
B2
- Mijn sollicitatiebrief is door twee collega's op fouten gecontroleerd.İş başvuru mektubum iki iş arkadaşım tarafından hatalara karşı kontrol edildi.
- Niet alles wat op internet staat, is gecontroleerd.İnternetteki her şey kontrol edilmiş değildir.
- Na de rust controleerde de thuisploeg het spel volledig.Devre arasından sonra ev sahibi takım oyuna tamamen hakim oldu.
- Het is lastig te controleren of iedereen zich aan de afspraken houdt.Herkesin kararlaştırılanlara uyup uymadığını kontrol etmek zor.
Trende bilet kontrolü: kısa diyalog
- Goedemorgen, kaartcontrole. Mag ik uw vervoerbewijs even controleren?Günaydın, bilet kontrolü. Biletinizi kontrol edebilir miyim?
- Natuurlijk, ik heb met mijn bankpas ingecheckt. Kunt u die controleren?Tabii, banka kartımla giriş yaptım. Onu kontrol edebilir misiniz?
- Ja, dat controleer ik met dit apparaatje. Houdt u uw pas even tegen het scherm?Evet, bunu bu küçük cihazla kontrol ediyorum. Kartınızı ekrana tutar mısınız?
- Alstublieft. Ik heb vanochtend nog gecontroleerd of ik goed had ingecheckt.Buyurun. Bu sabah doğru giriş yapıp yapmadığımı kontrol etmiştim zaten.
- Alles is in orde, de controle is klaar. Goede reis!Her şey yolunda, kontrol bitti. İyi yolculuklar!
- Dank u. Controleert u vaak op deze lijn?Teşekkürler. Bu hatta sık kontrol yapıyor musunuz?
- Elke dag wel een paar keer. We controleren vooral in de spits.Her gün birkaç kez. En çok yoğun saatlerde kontrol ediyoruz.
Türkçe konuşanların en sık yaptığı hatalar
Ik kontroleer mijn antwoorden.Ik controleer mijn antwoorden.Türkçedeki “kontrol”den farklı olarak Hollandacada c ile yazılır: controleren, controle.
Ik heb de brief controleerd.Ik heb de brief gecontroleerd.Perfectum'da ge- eklenir; con- ge- almayan ön eklerden değildir.
Ik heb de brief gecontroleert.Ik heb de brief gecontroleerd.Kök r ile bittiği için perfectum -d ile yazılır; sondaki ses “t” gibi duyulsa da yazıda d kalır.
Gisteren controleerte hij de kaartjes.Gisteren controleerde hij de kaartjes.Kök r ile bittiği için geçmiş zaman -de alır: controleerde.
Controleer of de deur is dicht.Controleer of de deur dicht is.of ile başlayan yan cümlede çekimli fiil sona gider.
Ik controleer de tekst voor fouten.Ik controleer de tekst op fouten.Neyin arandığı op ile söylenir: op fouten controleren.
controleren kelimesinin kökeni
controleren, Fransızca contrôler fiilinden alınmıştır ve Hollandacada “denetlemek” anlamıyla 1548'den itibaren kayıtlardadır. İsim controle daha eskidir (1391-1393): Orta Fransızca contre-rôle “karşı kayıt”, yani asıl bir kayıt defterini denetlemek için tutulan ikinci defter demekti. “Hakim olmak” anlamı 20. yüzyılda yaygınlaşmıştır ve çoğu kaynakta İngilizce “to control” etkisine bağlanır.
Kendini dene: controleren üzerine 10 soru
10 soru. Her cevaptan sonra kısa açıklamayı görürsün.
Boşluğa ne gelir? “Ik heb mijn antwoorden ___.”
Cevabı göster
Doğru cevap: gecontroleerd. Perfectum'da ge- eklenir ve kök r ile bittiği için -d yazılır.
Boşluğa ne gelir? “Gisteren ___ de conducteur onze kaartjes.”
Cevabı göster
Doğru cevap: controleerde. gisteren geçmişi gösterir; kök r ile bittiği için geçmiş zaman -de alır.
Hangisi doğru yazılmış?
Cevabı göster
Doğru cevap: controleren. Hollandacada c ile ve tek l ile yazılır: controleren.
“Pencerenin kapalı olup olmadığını kontrol et.” cümlesinin doğrusu hangisi?
Cevabı göster
Doğru cevap: Controleer of het raam dicht is.. of ile başlayan yan cümlede çekimli fiil sona gider.
Boşluğa ne gelir? “Ik controleer de tekst ___ fouten.”
Cevabı göster
Doğru cevap: op. Neyin arandığı op ile söylenir: op fouten controleren.
“Pasaport kontrolü” Hollandaca nasıl yazılır?
Cevabı göster
Doğru cevap: de paspoortcontrole. İsim de controle'dir ve iki isim bitişik yazılır.
Controleer uw gegevens. ne demektir?
Cevabı göster
Doğru cevap: Bilgilerinizi kontrol edin.. controleren kontrol etmek, gegevens bilgiler demektir.
“Öfkeme hakim olamıyorum.” Boşluğa ne gelir? “Ik kan mijn woede niet ___.”
Cevabı göster
Doğru cevap: beheersen. Duygulara hakim olmak beheersen ile söylenir.
Boşluğa ne gelir? “De situatie is onder ___.”
Cevabı göster
Doğru cevap: controle. onder controle kalıbında isim controle kullanılır.
controleren kelimesinde vurgu hangi hecededir?
Cevabı göster
Doğru cevap: le. Fransızcadan gelen -eren fiillerinde vurgu -e- hecesine düşer: con-tro-LE-ren.
Sık sorulan sorular
controleren ne demek?
controleren, Türkçede kontrol etmek, denetlemek demektir: Ik controleer mijn antwoorden “cevaplarımı kontrol ediyorum”. Spor ve haber dilinde “hakim olmak” anlamı da vardır: Het team controleerde de wedstrijd.
controleren, nakijken ve checken arasındaki fark nedir?
controleren genel ve biraz resmî kelimedir. nakijken gözden geçirmektir; öğretmenin ödev okuması için tipiktir. checken gündelik dildir ve e-posta ya da mesajlar için çok kullanılır: Ik check mijn mail.
“Kontrol altında tutmak” Hollandaca nasıl denir?
onder controle houden ya da onder controle hebben denir: De brandweer heeft het vuur onder controle. Duygular için beheersen kullanılır: Ik kon me niet beheersen “kendime hakim olamadım”.
controleren fiilinin geçmiş zamanı nedir?
Tekilde controleerde, çoğulda controleerden. Perfectum heb gecontroleerd'dir: Ik heb alles gecontroleerd.
gecontroleerd neden d ile yazılır?
Kök controleer r ile biter; r “t kofschip” harflerinden değildir. Bu yüzden geçmiş -de, perfectum -d alır. Sondaki d “t” gibi okunur ama yazıda d kalır.
de controle ne demek?
controle, “kontrol, denetim” demektir ve de artikeli alır; çoğulu controles'tir. Çok bileşik isim kurar: kaartcontrole (bilet kontrolü), paspoortcontrole (pasaport kontrolü). Doktorda op controle komen “kontrole gelmek” demektir.
controleren nasıl okunur?
Dört hecede, Türkçe harflerle yaklaşık “kontroleerın” diye okunur ve vurgu üçüncü hecededir: con-tro-LE-ren. IPA gösterimi /ˌkɔntroˈlerə(n)/ biçimindedir. İsim controle'de vurgu tro hecesine geçer.