mogen ne demek?
mogen
izinli olmak, -ebilmek (izin)
- Okunuş
- moohın /ˈmoːɣə(n)/
mogen, Hollandacada izinli olmak, -ebilmek demektir: Mag ik binnenkomen? “İçeri girebilir miyim?”. Tekilde hep mag, çoğulda mogen; geçmişi mocht, perfectum'u heb gemogen. Asıl fiil te almadan sona gider. niet mogen yasak bildirir: Je mag hier niet roken. “Gerek yok” ise niet hoeven ... te ile söylenir. Ik mag hem wel “ondan hoşlanıyorum” demektir.
Son güncelleme:
mogen kelimesinin anlamları
izinli olmak, -ebilmek (izin)
En sık anlamı: bir şeyi yapmaya izin var. Çekimli mag ikinci sırada durur, asıl fiil mastar olarak sona gider ve önüne te almaz.
Je mag vandaag eerder naar huis.Bugün daha erken eve gidebilirsin.
izin istemek: Mag ik ...?
Soru biçimi izin ister. even eklenince istek daha yumuşak ve kısa duyulur: “bir saniye, kısaca”.
Mag ik even binnenkomen?Bir dakika içeri girebilir miyim?
kibar istek (dükkânda, kafede)
Kasada ya da garsona Mag ik ...? ardından doğrudan isim gelir; fiil gerekmez. Türkçedeki “... alabilir miyim?” gibidir.
Mag ik een kopje koffie?Bir fincan kahve alabilir miyim?
yasak (niet mogen, Dat mag niet)
niet mogen bir şeyin yapılmasına izin olmadığını söyler. Dat mag niet “bu yapılmaz, buna izin yok” demektir. “Gerek yok” anlamı için niet hoeven ... te kullanılır.
Hier mag je niet roken.Burada sigara içemezsin.
bir yere gitmeye izinli olmak
Yön söylenince ikinci fiil çoğu zaman düşer: Mag ik naar buiten? gaan eklemek de doğrudur.
Mag ik naar de wc?Tuvalete gidebilir miyim?
birinden hoşlanmak (iemand wel mogen)
Nesneyle kullanılınca “birini sevmek, ondan hoşlanmak” demektir. Çoğu zaman wel ile söylenir; houden van'dan daha hafiftir.
Ik mag hem wel, hij is altijd vriendelijk.Ondan hoşlanıyorum, hep güler yüzlü.
olursa, şayet (mocht, resmî)
Geçmiş biçim mocht cümle başında “eğer ... olursa” anlamında kullanılır. Resmî mektuplarda ve e-postalarda çok görülür; fiil başa geçer, ana cümle çoğu zaman dan ile başlar.
Mocht u vragen hebben, dan kunt u ons bellen.Sorunuz olursa bizi arayabilirsiniz.
Daha az görülen kullanımlar: dilek (Mogen zij in vrede rusten, “huzur içinde yatsınlar”), “kabul edebilirsin” anlamında kunnen'e yakın kullanım (Je mag aannemen dat het klopt) ve kibarca bir iş verme (Jij mag de afwas doen, “bulaşık sana düştü”). meugen biçimi bazı lehçelerde duyulur; standart biçim mogen'dir.
mogen nasıl okunur?
mogen iki hecedir ve vurgu ilk hecededir: MO-gen. o uzun okunur. g Türkçede olmayan, boğazdan gelen hırıltılı sestir. Çekimde kısa ünlüler gelir: mag, mocht.
- m ile başla.
- o açık hecede uzundur: Türkçedeki o'yu biraz uzat, “moo”.
- g sesini boğazın arkasından, sürtünmeli bir h gibi çıkar; Türkçedeki g gibi okuma.
- Sondaki -en hecesini gevşek bir “ın” gibi söyle; konuşmada n çoğu zaman düşer: “moohı”.
| Biçim | Okunuş | IPA |
|---|---|---|
| mag | mah | /mɑx/ |
| mogen | moohın | /ˈmoːɣə(n)/ |
| mocht | moht | /mɔxt/ |
| mochten | mohtın | /ˈmɔxtə(n)/ |
| gemogen | hımoohın | /ɣəˈmoːɣə(n)/ |
Kısa a ile uzun aa ve kısa o ile kısa a farkını kulağına yerleştirmek için şu çiftleri art arda dinle:
- mag izinlimaag mide
- mocht izinliydimacht güç, iktidar
- mag içindeki a kısadır ve sondaki g “h” gibi, boğazdan söylenir: “mah”. “mag” diye Türkçe g ile okuma.
- mocht içindeki ch da aynı boğaz sesidir; o kısadır: “moht”.
- gemogen başındaki ge- vurgusuzdur ve boğazdan gelen g ile söylenir: “hımoohın”. Vurgu mo hecesindedir.
- Konuşmada mag ik birleşir ve “mahik” gibi duyulur.
- Aynı ogen sesiyle kafiyeli kelimeler: ogen (gözler), bogen (kemerler), logen (yalan söylediler).
mogen fiilinin çekimi: mag, mocht, gemogen
| şimdiki zaman: ik | ik mag | izinliyim, -ebilirim |
|---|---|---|
| şimdiki zaman: jij, u | jij mag, u mag | izinlisin, izinlisiniz |
| soru: jij, u | mag jij? mag je? mag u? | izinli misin? izinli misiniz? |
| şimdiki zaman: hij, zij, het | hij mag, zij mag, het mag | izinli; olur, serbest |
| şimdiki zaman: wij, jullie, zij | wij mogen, jullie mogen, zij mogen | izinliyiz, izinlisiniz, izinliler |
| geçmiş zaman, tekil | ik mocht, jij mocht, hij mocht | izinliydim, izinliydin, izinliydi |
| geçmiş zaman, çoğul | wij mochten, jullie mochten, zij mochten | izinliydik, izinliydiniz, izinliydiler |
| perfectum (hebben ile, tek başına) | ik heb gemogen, hij heeft gemogen | izin verildi; hoşlandım |
| perfectum + mastar | ik heb niet mogen komen, hij heeft mogen blijven | gelmeme izin verilmedi, kalmasına izin verildi |
| olumsuz: yasak | ik mag niet roken, het mag niet | sigara içmem yasak, buna izin yok |
| resmî koşul (mocht) | mocht u ..., dan ... | eğer ... olursa, ... |
- mogen perfectum'da hebben alır: Ik heb hem nooit gemogen “ondan hiç hoşlanmadım”.
- Yanında başka bir fiil varsa perfectum'da gemogen değil mastar mogen kullanılır: Ik heb niet mogen komen. gemogen yalnız fiil tek başına kalınca gelir. Eski metinlerde gemocht ve gemoogd de görülür; bugünkü biçim gemogen'dir.
- Tekilde bütün kişiler için mag kullanılır ve -t eklenmez: jij mag, u mag, hij mag. Soruda da değişmez: Mag jij mee?
- Asıl fiil mastar olarak cümlenin sonuna gider ve te almaz: Je mag hier parkeren. Yan cümlede çekimli fiil de sona gider: omdat je hier niet mag parkeren.
- Olumsuzda üç fiil üç ayrı şey söyler: Je mag niet komen “gelmen yasak”, Je hoeft niet te komen “gelmene gerek yok”, Je moet niet komen “gelmemelisin, gelmesen iyi olur”.
- Koşul anlamındaki mocht cümlenin başına geçer ve özne ondan sonra gelir: Mocht het regenen, dan blijven we binnen. Kelime sırasının tamamı: Hollandaca dil bilgisi.
mogen ile en çok kurulan kalıplar
İzin istemek: Mag ik ...?
- Mag ik even ...?
- Bir dakika ... -ebilir miyim?
- Mag ik even langs?
- Geçebilir miyim?
- Mag ik iets vragen?
- Bir şey sorabilir miyim?
- Mag ik hier zitten?
- Buraya oturabilir miyim?
- Mag het raam open?
- Pencere açılabilir mi?
- Mag ik naar buiten?
- Dışarı çıkabilir miyim?
Dükkânda ve kafede
- Wat mag het zijn?
- Ne alırsınız? (satıcının sorusu)
- Mag ik een kopje koffie?
- Bir fincan kahve alabilir miyim?
- Mag ik pinnen?
- Kartla ödeyebilir miyim?
- Mag ik de rekening?
- Hesabı alabilir miyim?
- Mag het iets meer zijn?
- Biraz fazla olsa olur mu? (tartıda)
Yasak, serbest ve hoşlanmak
- Dat mag niet.
- Bu yapılmaz, buna izin yok.
- Dat mag.
- Olur, serbest.
- hier niet mogen roken
- burada sigara içmek yasak olmak
- niet mogen parkeren
- park etmek yasak olmak
- iemand wel mogen
- birinden hoşlanmak
- iemand niet mogen
- birinden hoşlanmamak
- Mocht u vragen hebben, ...
- Sorunuz olursa, ... (resmî)
mogen, kunnen, moeten, hoeven: hangisi ne zaman?
- mogen
İzin. niet mogen yasak bildirir.
Je mag hier fietsen.Burada bisiklet sürebilirsin.
- kunnen
Yetenek ya da imkân: “-ebilmek, elinden gelmek”. Türkçedeki “-ebilmek” iki anlamı birden taşır; Hollandacada izin mogen, yetenek kunnen ile söylenir.
Ik kan goed zwemmen.İyi yüzebilirim.
- moeten
Zorunluluk ve öğüt. niet moeten “yapmamalı” demektir; anlamı niet mogen'e yakındır ama yasak değil öğüt bildirir.
Je moet niet zo laat naar bed gaan.Bu kadar geç yatmamalısın.
- hoeven
“Gerek olmamak”. Olumsuz cümlede (niet, geen) kullanılır ve te ister.
Je hoeft niet te betalen.Ödemene gerek yok.
- toestemming hebben
İzni olmak; daha resmî ve isimle kurulan kalıp.
Heb je toestemming van je werkgever?İşvereninden iznin var mı?
- verboden
Yasak; tabelalarda ve resmî metinlerde. Konuşmada çoğu zaman mag niet denir.
Roken is hier verboden.Burada sigara içmek yasaktır.
-ebilir miyim, yasak, gerek yok: Türkçe kalıplar Hollandacada nasıl söylenir?
Türkçede izin, yetenek ve imkânı aynı “-ebilmek” ekiyle söylüyoruz. Hollandacada izin mogen, yetenek kunnen ile ayrılır; “yasak” ve “gerek yok” da farklı fiillerle kurulur:
| Türkçesi | Hollandaca | Örnek |
|---|---|---|
| içeri girebilir miyim? (izin) | mag ik + mastar? | Mag ik binnenkomen? |
| bir kahve alabilir miyim? | mag ik + isim? | Mag ik een koffie?Fiil gerekmez. |
| yüzebiliyorum (yetenek) | ik kan + mastar | Ik kan zwemmen.Ik mag zwemmen “yüzmeme izin var” demektir. |
| bana yardım eder misin? | kun je + mastar? | Kun je me even helpen?Rica kunnen ya da willen ile yapılır; Mag je ...? karşıdakinin izinli olup olmadığını sorar. |
| burada park etmek yasak | je mag hier niet + mastar | Je mag hier niet parkeren. |
| gelmene gerek yok | hoeft niet te + mastar | Je hoeft niet te komen.Je mag niet komen “gelmen yasak” demektir. |
| gelmemelisin | moet niet + mastar | Je moet niet komen. |
| ondan hoşlanıyorum | iemand wel mogen | Ik mag haar wel. |
| gitmeme izin verilmedi | mocht niet / heb niet mogen + mastar | Ik mocht niet gaan. / Ik heb niet mogen gaan. |
| sorunuz olursa | mocht u + ..., dan ... | Mocht u vragen hebben, dan horen wij het graag. |
Türkçede izin ve yasakla kurulan ifadelerin Hollandacası
- Bir şey sorabilir miyim?
- Mag ik iets vragen?
- Ne alırsınız?
- Wat mag het zijn?Satıcının ya da garsonun sorusu.
- Geçebilir miyim?
- Mag ik even langs?
- Buna izin yok.
- Dat mag niet.
- Olur, serbest.
- Dat mag.
- Ondan hoşlanmıyorum.
- Ik mag hem niet.
- Sizi ... ile tanıştırabilir miyim?
- Mag ik u voorstellen aan ...?
- Gerek yok.
- Dat hoeft niet.Burada mogen değil hoeven kullanılır.
Seviyeye göre mogen örnek cümleleri
A1
- Mag ik binnenkomen?İçeri girebilir miyim?
- Mag ik een glas water?Bir bardak su alabilir miyim?
- Je mag hier niet fietsen.Burada bisiklet süremezsin.
- Mogen we hier zitten?Buraya oturabilir miyiz?
- Nee, dat mag niet.Hayır, buna izin yok.
- Mag ik met pinpas betalen?Banka kartıyla ödeyebilir miyim?
A2
- De kinderen mogen vandaag buiten spelen.Çocuklar bugün dışarıda oynayabilir.
- Gisteren mocht ik eerder naar huis.Dün erken eve gitmeme izin verildi.
- Je hoeft niet te betalen, maar je mag wel iets geven.Ödemen gerekmiyor ama istersen bir şey verebilirsin.
- Ik mag mijn buurvrouw wel, ze is heel aardig.Komşumdan hoşlanıyorum, çok nazik biri.
- Mag ik morgen even je fiets lenen?Yarın bisikletini kısa bir süreliğine ödünç alabilir miyim?
- Vroeger mochten we niet op straat spelen.Eskiden sokakta oynamamıza izin verilmezdi.
B1
- Na de operatie mocht hij twee weken niet sporten.Ameliyattan sonra iki hafta spor yapmasına izin verilmedi.
- In deze straat mag je alleen met een vergunning parkeren.Bu sokakta yalnız izin belgesiyle park edebilirsin.
- Ik heb vorige week niet mogen werken van de dokter.Doktor geçen hafta çalışmama izin vermedi.
- Ik mocht hem eerst niet, maar nu zijn we goede vrienden.Başta ondan hoşlanmıyordum ama şimdi iyi arkadaşız.
- Mocht je morgen niet kunnen komen, laat het me dan even weten.Yarın gelemeyecek olursan bana haber ver.
- Je moet niet altijd doorwerken; je mag ook weleens rust nemen.Hep durmadan çalışmamalısın; arada bir dinlenmeye de hakkın var.
B2
- Mocht u nog vragen hebben, dan kunt u contact met ons opnemen.Başka sorunuz olursa bizimle iletişime geçebilirsiniz.
- Dat had eigenlijk niet gemogen, de regels zijn duidelijk.Aslında buna izin verilmemeliydi, kurallar açık.
- Het resultaat mag er wezen: alle cursisten zijn geslaagd.Sonuç gerçekten takdire değer: bütün kursiyerler geçti.
- Iedereen mag zijn mening geven, zolang hij anderen respecteert.Başkalarına saygı gösterdiği sürece herkes fikrini söyleyebilir.
- Wat mij betreft mag het plan meteen worden uitgevoerd.Bana kalırsa plan hemen uygulanabilir.
Kafede sipariş: kısa diyalog
- Goedemiddag, wat mag het zijn?Tünaydın, ne alırsınız?
- Mag ik een kopje koffie en een stuk appeltaart?Bir fincan kahve ve bir dilim elmalı turta alabilir miyim?
- Natuurlijk. Mag het met slagroom?Tabii. Kremalı olsun mu?
- Ja, graag. Mag ik hier bij het raam zitten?Evet, lütfen. Burada pencerenin yanında oturabilir miyim?
- Ja hoor, dat mag. Roken mag binnen helaas niet.Tabii, olur. Ama içeride sigara içmek maalesef yasak.
- Geen probleem, ik rook niet. Mag ik straks met mijn telefoon betalen?Sorun değil, sigara içmiyorum. Birazdan telefonumla ödeyebilir miyim?
- Dat mag, we nemen alles aan behalve contant geld.Olur, nakit dışında her şeyi kabul ediyoruz.
- Prima. En die appeltaart mag er wezen, zeg!Harika. O elmalı turta da gerçekten çok güzel görünüyor!
mogen ile deyimler
er mogen wezen
Boyutu ya da görünüşüyle etkileyici olmak, takdire değer olmak.
Harfiyen: orada olabilmek
gezien mogen worden
İyi görünmek, iyi bir izlenim bırakmak.
Harfiyen: görülmeye izinli olmak
iemand mogen lijden
Birini çekebilmek, ona katlanabilmek.
Harfiyen: birine katlanabilmek
naar iets mogen kijken
Bakmak serbest ama dokunmak yok.
Harfiyen: bir şeye bakabilmek
wel een kwastje mogen hebben
Eskimiş, yeni bir kat boyaya ihtiyacı olmak.
Harfiyen: bir fırça darbesini hak etmek
Türkçe konuşanların en sık yaptığı hatalar
Je mag niet komen. (“Gelmene gerek yok” derken)Je hoeft niet te komen.niet mogen “gelmen yasak” demektir; “gerek yok” niet hoeven ... te ile söylenir.
Ik mag zwemmen. (“Yüzme biliyorum” derken)Ik kan zwemmen.Yetenek kunnen ile söylenir. Ik mag zwemmen “yüzmeme izin var” demektir.
Mag je mij even helpen? (“Bana yardım eder misin?” derken)Kun je me even helpen?Mag je ...? karşıdakinin buna izinli olup olmadığını sorar. Rica kunnen ya da willen ile yapılır.
Jij magt hier parkeren.Jij mag hier parkeren.Tekilde bütün kişiler için mag kullanılır; -t eklenmez.
Hij mogen naar huis.Hij mag naar huis.mogen çoğul biçimdir; hij ile mag gelir.
Mag ik te komen?Mag ik komen?mogen'den sonra mastar te almaz.
Ik heb niet gemogen komen.Ik heb niet mogen komen.Yanında başka bir fiil varsa perfectum'da gemogen değil mastar mogen gelir.
mogen kelimesinin kökeni
mogen, Hollandacaya eski dönemlerden miras kalmıştır: Orta Hollandaca mogen ve Eski Hollandaca mugan biçimlerinden gelir. İlk anlamı “-ebilmek, gücü yetmek”ti; bu anlam bugün vermogen (güç, servet) ve mogelijk (mümkün) gibi kelimelerde yaşar. “İzinli olmak” anlamı 1236'dan, “katlanmak, hoşlanmak” anlamı 1300-1325 arasından itibaren kayıtlardadır. İngilizce “may” ve Almanca “mögen” ile akrabadır.
Kendini dene: mogen üzerine 10 soru
10 soru. Her cevaptan sonra kısa açıklamayı görürsün.
Boşluğa ne gelir? “Hij ___ hier niet roken.”
Cevabı göster
Doğru cevap: mag. Tekilde bütün kişiler için mag kullanılır ve -t eklenmez.
“Gelmene gerek yok.” cümlesinin doğrusu hangisi?
Cevabı göster
Doğru cevap: Je hoeft niet te komen.. “Gerek yok” niet hoeven ... te ile söylenir; Je mag niet komen “gelmen yasak” demektir.
Je mag hier niet parkeren. ne demektir?
Cevabı göster
Doğru cevap: Burada park edemezsin, yasak.. niet mogen bir şeye izin olmadığını söyler.
“Yüzme biliyorum.” cümlesinin doğrusu hangisi?
Cevabı göster
Doğru cevap: Ik kan zwemmen.. Yetenek kunnen ile söylenir; mogen izin bildirir.
Ik mag hem wel. ne demektir?
Cevabı göster
Doğru cevap: Ondan hoşlanıyorum.. Nesneyle kullanılan iemand wel mogen “birinden hoşlanmak” demektir.
Boşluğa ne gelir? “Gisteren ___ ik niet naar buiten.”
Cevabı göster
Doğru cevap: mocht. gisteren geçmişi gösterir; tekil geçmiş biçim mocht'tur.
Boşluğa ne gelir? “Ik heb gisteren niet ___ komen.”
Cevabı göster
Doğru cevap: mogen. Yanında başka bir fiil varken perfectum'da mastar mogen kullanılır.
Resmî bir e-postada boşluğa ne gelir? “___ u vragen hebben, dan kunt u ons bellen.”
Cevabı göster
Doğru cevap: Mocht. “Eğer ... olursa” anlamında cümle başına mocht gelir.
Kafede “Bir kahve alabilir miyim?” nasıl denir?
Cevabı göster
Doğru cevap: Mag ik een koffie?. Mag ik ...? ardından doğrudan isim gelir; te gerekmez.
Het resultaat mag er wezen. ne demektir?
Cevabı göster
Doğru cevap: Sonuç takdire değer.. er mogen wezen bir şeyin etkileyici, takdire değer olduğunu söyler.
Sık sorulan sorular
mogen ne demek?
mogen, Türkçede izinli olmak, -ebilmek demektir: Mag ik binnenkomen? “İçeri girebilir miyim?”. Nesneyle kullanılınca “birinden hoşlanmak” anlamına gelir: Ik mag hem wel.
niet mogen, niet hoeven ve niet moeten arasındaki fark nedir?
niet mogen yasak bildirir: Je mag niet komen “gelmen yasak”. niet hoeven ... te gerek olmadığını söyler: Je hoeft niet te komen “gelmene gerek yok”. niet moeten öğüttür: Je moet niet komen “gelmemelisin”.
mogen ile kunnen arasındaki fark nedir?
mogen izin, kunnen yetenek ya da imkân bildirir. Ik kan zwemmen “yüzebilirim, yüzme biliyorum”, Ik mag zwemmen “yüzmeme izin var”. Türkçedeki “-ebilmek” ikisini birden karşılar.
Dükkânda kibarca nasıl bir şey istenir?
Mag ik ...? ardından ismi söylemek yeter: Mag ik een brood?, Mag ik de rekening? Ik wil graag ... de yaygındır. Satıcı da çoğu zaman Wat mag het zijn? “Ne alırsınız?” diye sorar.
Ik mag hem wel ne demek?
“Ondan hoşlanıyorum, onu severim” demektir. houden van'dan daha hafiftir ve arkadaşlar, komşular, iş arkadaşları için kullanılır. Olumsuzu Ik mag hem niet “ondan hoşlanmıyorum”.
Mocht u vragen hebben ne demek?
“Sorunuz olursa” demektir. mocht burada geçmiş zaman değil, koşul bildirir ve cümle başına geçer. Resmî mektup ve e-postaların sonunda çok görülür: Mocht u vragen hebben, dan kunt u ons bellen.
mogen fiilinin çekimi nedir?
Tekilde bütün kişiler için mag: ik mag, jij mag, u mag, hij mag. Çoğulda mogen. Geçmişte mocht ve mochten; perfectum'da tek başına heb gemogen, başka bir fiille heb mogen: Ik heb niet mogen komen.
gemogen mi, gemocht mu?
Bugünkü biçim gemogen'dir: Ik heb hem nooit gemogen. gemocht ve gemoogd eski biçimler olarak kaydedilir.
mogen nasıl okunur?
İki hecede, Türkçe harflerle yaklaşık “moohın” diye okunur ve vurgu ilk hecededir. IPA gösterimi /ˈmoːɣə(n)/ biçimindedir. g boğazdan gelen bir sestir; mag ise “mah” gibi okunur.