omdat ne demek?
omdat
çünkü; -dığı için
- Okunuş
- omdat /ɔmˈdɑt/
omdat, Hollandacada çünkü, -dığı için demektir: Ik blijf thuis omdat ik ziek ben “Hasta olduğum için evde kalıyorum”. Bir yan cümle başlatır, bu yüzden çekimli fiil sona gider: omdat ik ziek ben. Aynı anlamdaki want'tan sonra ise sıra değişmez: want ik ben ziek. İki hecedir, vurgu ikincide: om-DAT.
Son güncelleme:
omdat kelimesinin anlamları
çünkü, -dığı için (sebep)
Ana cümlede söylenen şeyin sebebini veren bir yan cümle başlatır. Yan cümlede çekimli fiil sona gider.
Ik bel de huisarts omdat ik koorts heb.Ateşim olduğu için aile hekimini arıyorum.
-dığı için (cümle başında)
Yan cümle başa gelebilir. O zaman ana cümle fiille başlar: önce fiil, sonra özne.
Omdat het regent, neem ik de bus.Yağmur yağdığı için otobüse biniyorum.
çünkü … (Waarom? sorusuna kısa cevap)
Konuşmada Waarom? sorusuna çoğu zaman yalnız omdat cümlesiyle cevap verilir. Fiil yine sondadır.
Waarom ben je zo moe? Omdat ik slecht heb geslapen.Neden bu kadar yorgunsun? Çünkü kötü uyudum.
-dığı için (neden, olay)
İnsan iradesi olmayan bir nedeni de anlatabilir. Bu kullanımda doordat de doğrudur.
De trein had vertraging omdat er een storing was.Bir arıza olduğu için tren rötar yaptı.
omdat nasıl okunur?
omdat iki hecedir ve vurgu ikinci hecededir: om-DAT. Hollandacada vurgu çoğu kelimede ilk hecededir; omdat bu kuralın dışında kalır.
- om hecesini kısa bir o ile, Türkçedeki gibi söyle.
- dat hecesini vurgulu söyle; a kısadır, Türkçedeki a'ya yakındır.
- Sondaki t nettir: “omDAT”.
| Biçim | Okunuş | IPA |
|---|---|---|
| omdat | omdat | /ɔmˈdɑt/ |
| want | vant | /ʋɑnt/ |
| waarom | vaarom | /ʋaːˈrɔm/ |
- want'taki w Türkçedeki v'ye yakındır, ama dudaklar daha hafif değer.
- waarom sorusunda da vurgu ikinci hecededir: vaa-ROM. Soru ile cevap aynı ritimdedir: waarOM? omDAT…
omdat ile cümle kurmak: fiil nereye gider?
| ana cümle + omdat | Ik blijf thuis omdat ik ziek ben. | Hasta olduğum için evde kalıyorum. |
|---|---|---|
| omdat cümlesi başta | Omdat ik ziek ben, blijf ik thuis. | Hasta olduğum için evde kalıyorum. |
| yardımcı fiille | … omdat ik morgen moet werken. | … yarın çalışmam gerektiği için. |
| perfectum ile | … omdat ik de bus heb gemist. / … omdat ik de bus gemist heb. | … otobüsü kaçırdığım için. |
| ayrılabilen fiille | … omdat ik vroeg opsta. | … erken kalktığım için. |
| olumsuz | … omdat ik geen tijd heb. / … omdat hij niet komt. | … vaktim olmadığı için. / … gelmediği için. |
| kısa cevap | Waarom? Omdat ik ziek ben. | Neden? Çünkü hastayım. |
- omdat çekilmez; bir yan cümle bağlacıdır (onderschikkend voegwoord). Ardından gelen yan cümlede çekimli fiil en sona gider: omdat ik ziek ben.
- Bu sıra Türkçe konuşana tanıdıktır: “hasta olduğum için” derken de fiil sondadır.
- Yan cümle başa gelirse bütün yan cümle ilk sırayı doldurur ve ana cümle fiille başlar: Omdat ik ziek ben, blijf ik thuis. Ayrıntı: Hollandaca dil bilgisi.
- Yan cümlede iki fiil varsa ikisi de sona gider. Team Taaladvies'e göre yardımcı fiil ile geçmiş zaman ortacının sırası serbesttir: heb gemist da gemist heb da doğrudur.
- Ayrılabilen fiiller yan cümlede bitişik kalır: Ik sta vroeg op, ama omdat ik vroeg opsta.
- omdat ile want farkını öteki bağlaçlarla birlikte yazma rehberindeki tabloda da bulabilirsin.
omdat ile en çok kurulan kalıplar
Sebebi vurgulamak
- juist omdat
- tam da … olduğu için
- alleen omdat
- sırf … diye
- vooral omdat
- özellikle … olduğu için
- mede omdat
- kısmen de … olduğu için
- simpelweg omdat
- basitçe … olduğu için
- niet omdat …, maar omdat …
- … olduğu için değil, … olduğu için
Gündelik kalıplar
- Ik bel omdat …
- … diye arıyorum
- Ik schrijf u omdat …
- Size … sebebiyle yazıyorum
- Waarom? Omdat …
- Neden? Çünkü …
- omdat het moet
- mecbur olduğu için
- Ik ben te laat omdat …
- … diye geç kaldım
omdat, want, doordat, daarom: hangisi ne zaman?
- omdat
Çünkü, -dığı için. Yan cümle başlatır; fiil sona gider. Bir şeyin neden öyle olduğunu söyler.
Ik open het raam omdat het hier warm is.Burası sıcak olduğu için pencereyi açıyorum.
- want
Çünkü. Sıra değişmez; fiil öznenin hemen arkasında kalır. Team Taaladvies'e göre konuşan, söylediği şeyin gerekçesini ya da açıklamasını verir.
Hij is thuis, want zijn fiets staat voor de deur.Evde, çünkü bisikleti kapının önünde.
- doordat
-dığı için, yüzünden. Yalnız neden bildirir (insan iradesi yok); fiil sona gider. Bir niyet ya da gerekçe söz konusuysa yalnız omdat doğrudur.
Doordat de trein uitviel, kwam ik te laat.Tren iptal edildiği için geç kaldım.
- daarom
Bu yüzden. Bağlaç değil zarftır; cümle başına gelince fiil özneden önce gelir.
Ik ben ziek. Daarom blijf ik thuis.Hastayım. Bu yüzden evde kalıyorum.
- door, vanwege
… yüzünden. Arkasından cümle değil isim gelir.
Vanwege de staking rijden er geen bussen.Grev yüzünden otobüsler çalışmıyor.
- aangezien, daar
-dığına göre, madem. Resmî ve yazı dili; omdat gibi fiili sona gönderir.
Aangezien u niet aanwezig was, sturen wij u het verslag.Toplantıda bulunmadığınız için tutanağı size gönderiyoruz.
- om … te
… için (amaç). Sebep değil amaç bildirir; arkasından mastar gelir.
Ik bel om een afspraak te maken.Randevu almak için arıyorum.
- waarom
Soru kelimesi: neden?, niçin? Cevap çoğu zaman omdat ile başlar.
Waarom kom je niet?Neden gelmiyorsun?
-dığı için, çünkü, diye: Türkçe kalıplar Hollandacada nasıl kurulur?
Türkçede sebebi çoğu zaman fiile eklenen -dığı için ya da -dığından ile, bazen de “çünkü” ile söyleriz. Hollandacada ayrı bir kelime gelir ve kelimeye göre fiilin yeri değişir:
| Türkçesi | Hollandaca | Örnek |
|---|---|---|
| hasta olduğum için | omdat + … + fiil sonda | Ik blijf thuis omdat ik ziek ben.Türkçedeki gibi fiil sondadır: “olduğum” = ben. |
| hasta olduğum için (cümle başında) | Omdat …, + fiil + özne | Omdat ik ziek ben, blijf ik thuis. |
| … çünkü … | want + normal sıra | Ik blijf thuis, want ik ben ziek.omdat da olur: omdat ik ziek ben. |
| geç kaldım diye | omdat + … + fiil sonda | Hij was boos omdat ik te laat was. |
| sırf … diye | alleen omdat | Ik doe het alleen omdat jij het vraagt. |
| neden? çünkü … | Waarom …? Omdat … | Waarom lach je? Omdat het grappig is. |
| … yüzünden | door / vanwege + isim | Door de regen blijven we binnen.Arkasından cümle gelirse omdat ya da doordat kullanılır. |
| … için (amaç) | om … te + mastar | Ik bel om een afspraak te maken.Türkçedeki “için” hem sebep hem amaç bildirir; Hollandacada ikisi ayrıdır. |
| bu yüzden | daarom + fiil + özne | Ik ben ziek. Daarom blijf ik thuis. |
| -dığına göre, madem | aangezien + … + fiil sonda | Aangezien je er toch bent, kun je helpen.Resmî ve yazı dilinde daha sık. |
Türkçede sebep bildiren ifadelerin Hollandacası
- çünkü
- omdat, wantomdat'tan sonra fiil sona gider, want'tan sonra yerinde kalır.
- -dığı için, -dığından
- omdat
- neden?, niçin?
- waarom?
- bu yüzden
- daarom
- … yüzünden
- door, vanwege + isim
- madem, -dığına göre
- aangezien
- sırf … diye
- alleen omdat
- … için (amaç)
- om … te + mastar
- sebep, neden
- de reden
- -dığı halde
- hoewelSebep değil karşıtlık bildirir: Hoewel ik ziek ben, ga ik werken.
Seviyeye göre omdat örnek cümleleri
A1
- Ik bel de dokter omdat ik koorts heb.Ateşim olduğu için doktoru arıyorum.
- Ik ben blij omdat het weekend is.Hafta sonu olduğu için mutluyum.
- Waarom leer je Nederlands? Omdat ik in Nederland woon.Neden Hollandaca öğreniyorsun? Çünkü Hollanda'da yaşıyorum.
- Ik eet niet, omdat ik geen honger heb.Aç olmadığım için yemiyorum.
- Hij komt niet omdat hij moet werken.Çalışması gerektiği için gelmiyor.
- Omdat het regent, neem ik een paraplu mee.Yağmur yağdığı için yanıma şemsiye alıyorum.
A2
- Ik was te laat omdat de trein vertraging had.Tren rötar yaptığı için geç kaldım.
- Omdat de winkel dicht was, ben ik naar de markt gegaan.Dükkân kapalı olduğu için pazara gittim.
- We gaan vroeg weg, omdat het altijd druk is op de weg.Yol hep kalabalık olduğu için erken çıkıyoruz.
- Ze leert elke avond, omdat ze volgende maand examen heeft.Gelecek ay sınavı olduğu için her akşam ders çalışıyor.
- Ik kan morgen niet komen, omdat ik naar de tandarts moet.Yarın gelemem, çünkü dişçiye gitmem gerekiyor.
B1
- Ik heb de bank gebeld, omdat ik mijn pas kwijt was.Kartımı kaybettiğim için bankayı aradım.
- Juist omdat het zo druk is, moet je op tijd reserveren.Tam da bu kadar kalabalık olduğu için zamanında yer ayırtman gerekiyor.
- Hij doet het alleen omdat zijn baas het vraagt.Bunu sırf patronu istediği için yapıyor.
- Ik schrijf u omdat mijn verwarming al een week niet werkt.Kaloriferim bir haftadır çalışmadığı için size yazıyorum.
- Omdat ik me te laat had ingeschreven, stond ik op de wachtlijst.Geç kaydolduğum için bekleme listesindeydim.
B2
- Niet omdat het moet, maar omdat ik het belangrijk vind, help ik als vrijwilliger.Zorunlu olduğu için değil, önemli bulduğum için gönüllü olarak yardım ediyorum.
- De vergadering werd uitgesteld, mede omdat twee collega's ziek waren.Toplantı, kısmen de iki iş arkadaşı hasta olduğu için ertelendi.
- Veel mensen kiezen voor de fiets, vooral omdat ze daarmee in de stad sneller zijn dan met de auto.Birçok kişi bisikleti seçiyor, özellikle de şehirde onunla arabadan daha hızlı oldukları için.
- De aanvraag werd niet afgewezen omdat er iets ontbrak, maar omdat de termijn al was verstreken.Başvuru bir şey eksik olduğu için değil, süre çoktan dolduğu için reddedildi.
- Omdat de huurprijzen blijven stijgen, zoeken steeds meer jongeren een woning buiten de stad.Kira fiyatları artmaya devam ettiği için giderek daha fazla genç şehir dışında ev arıyor.
Derse neden gelmedin? Kısa diyalog
- Je was gisteren niet in de les. Was dat omdat je ziek was?Dün derste yoktun. Hasta olduğun için mi?
- Nee, ik was er niet omdat mijn dochter koorts had.Hayır, kızımın ateşi olduğu için gelemedim.
- Wat vervelend. Ik vraag het omdat er gisteren een toets was.Ne kötü. Dün küçük bir sınav olduğu için soruyorum.
- O nee. Ik kon echt niet komen, omdat ik bij haar moest blijven.Eyvah. Gerçekten gelemedim, çünkü onun yanında kalmam gerekiyordu.
- Je mag de toets inhalen, omdat je het netjes hebt gemeld.Durumu düzgünce bildirdiğin için sınava sonradan girebilirsin.
- Gelukkig! Ik ben blij, omdat ik er veel voor heb geleerd.Ne iyi! Sevindim, çünkü bunun için çok çalıştım.
Türkçe konuşanların en sık yaptığı hatalar
Ik blijf thuis, omdat ik ben ziek.Ik blijf thuis, omdat ik ziek ben.omdat'tan sonra çekimli fiil cümlenin sonuna gider.
Ik blijf thuis, want ik ziek ben.Ik blijf thuis, want ik ben ziek.want'tan sonra sıra değişmez; fiil öznenin hemen arkasında kalır.
Omdat ik ziek ben, ik blijf thuis.Omdat ik ziek ben, blijf ik thuis.Yan cümle başa gelince ilk sırayı doldurur; ana cümle fiille başlar, özne fiilden sonra gelir.
Ik kom niet, omdat ik moet morgen werken.Ik kom niet, omdat ik morgen moet werken.Yan cümlede çekimli fiil ile mastar bir arada en sona gider; morgen gibi bilgiler fiillerden önce durur.
Ik ben moe, omdat ik vroeg sta op.Ik ben moe, omdat ik vroeg opsta.Ayrılabilen fiil yan cümlede bitişik kalır ve sona gider.
Omdat de regen blijven we thuis.Door de regen blijven we thuis. / Omdat het regent, blijven we thuis.omdat'tan sonra isim değil cümle gelir. İsimle “yüzünden” demek için door ya da vanwege kullanılır.
Ik bel omdat een afspraak te maken.Ik bel om een afspraak te maken.Türkçedeki “için” amaç da bildirir. Amaç için om … te + mastar gerekir; omdat yalnız sebep bildirir.
Doordat ik je wilde verrassen, heb ik niets gezegd.Omdat ik je wilde verrassen, heb ik niets gezegd.Taaladvies.net'e göre bir niyet ya da gerekçe söz konusuysa yalnız omdat doğrudur; doordat yalnız neden bildirir.
omdat kelimesinin kökeni
omdat, om edatı ile dat kelimesinin birleşmesidir. Etymologiebank'a göre Orta Hollandacada “o sebeple ki” anlamındaki omme dat dat sözünden kısalmış ombe dat ve omme dat biçimleri 1236'dan itibaren kayıtlardadır. Bu biçimler başta hem “çünkü” hem de “-sın diye” (bugünkü opdat) anlamına geliyordu. Bitişik yazım 13. yüzyılda da görülür, ama ancak Yeni Hollandaca döneminde standart oldu. doordat (neden) ile omdat (sebep) arasındaki keskin ayrım 1860 dolaylarında yapay olarak konmuştur. Afrikaanca omdat da Hollandacadan gelir.
Kendini dene: omdat üzerine 10 soru
10 soru. Her cevaptan sonra kısa açıklamayı görürsün.
“Hasta olduğum için evde kalıyorum.” cümlesinin doğrusu hangisi?
Cevabı göster
Doğru cevap: Ik blijf thuis omdat ik ziek ben.. omdat'tan sonra çekimli fiil sona gider.
Boşluğa hangisi gelir? “Ik kom niet, ___ ik ben ziek.”
Cevabı göster
Doğru cevap: want. Fiil öznenin hemen arkasında (ik ben). Bu sıra yalnız want ile olur; omdat ve doordat fiili sona gönderir.
“Omdat het regent, ___.” Hangisi doğru devam eder?
Cevabı göster
Doğru cevap: neem ik de bus. Yan cümle ilk sırayı doldurur; ana cümle çekimli fiille başlar.
“Randevu almak için arıyorum.” cümlesinin doğrusu hangisi?
Cevabı göster
Doğru cevap: Ik bel om een afspraak te maken.. Burada “için” amaç bildirir; amaç om … te + mastar ile söylenir.
Boşluğa ne gelir? “Ik ben moe, omdat ik elke dag vroeg ___.”
Cevabı göster
Doğru cevap: opsta. Ayrılabilen fiil yan cümlede bitişik yazılır ve sona gider: opsta.
Boşluğa hangisi gelir? “Ik bel je ___ ik je iets wil vragen.”
Cevabı göster
Doğru cevap: omdat. Fiil sonda olduğu için want olmaz. Konuşanın niyeti, yani bir gerekçe var; bu durumda yalnız omdat doğrudur.
“Neden geç kaldın?” sorusuna hangi kısa cevap doğrudur?
Cevabı göster
Doğru cevap: Omdat ik de bus heb gemist.. Kısa cevapta da omdat bir yan cümle başlatır; fiiller sona gider.
omdat nasıl bir kelimedir?
Cevabı göster
Doğru cevap: Yan cümle başlatan bir bağlaç. omdat bir yan cümle bağlacıdır; soru kelimesi waarom, isimle kullanılan edatlar door ve vanwege'dir.
Hij doet het alleen omdat zijn baas het vraagt. ne demektir?
Cevabı göster
Doğru cevap: Bunu sırf patronu istediği için yapıyor.. alleen omdat “sırf … diye, yalnızca … olduğu için” demektir.
omdat kelimesinde vurgu nerededir?
Cevabı göster
Doğru cevap: ikinci hecede: om-DAT. omdat çoğu Hollandaca kelimenin aksine vurguyu ikinci hecede taşır: /ɔmˈdɑt/.
Sık sorulan sorular
omdat ne demek?
omdat, Türkçede çünkü ya da -dığı için demektir: Ik blijf thuis omdat ik ziek ben. “Hasta olduğum için evde kalıyorum.”
omdat ile want arasındaki fark nedir?
İkisi de “çünkü” demektir, ama fiili farklı yere koyar. omdat'tan sonra çekimli fiil sona gider: omdat ik ziek ben. want'tan sonra sıra değişmez: want ik ben ziek. Team Taaladvies'e göre omdat bir şeyin neden öyle olduğunu, want konuşanın söylediğine gerekçesini verir; birçok cümlede ikisi de olur.
omdat'tan sonra fiil neden sona gidiyor?
omdat bir yan cümle başlatır ve Hollandacada yan cümlede çekimli fiil sona gider. Türkçe konuşan için bu tanıdık bir sıradır: “hasta olduğum için” de fiil sondadır.
omdat ile doordat arasındaki fark nedir?
Taaladvies.net'e göre bir neden (insan iradesi olmayan bir olay) söz konusuysa ikisi de olur: De trein had vertraging omdat / doordat er een storing was. Bir niyet ya da gerekçe söz konusuysa yalnız omdat doğrudur: Ik bel omdat ik iets wil vragen.
Waarom? sorusuna Omdat… diye cevap verilir mi?
Evet. Konuşmada Waarom? sorusuna çoğu zaman yalnız omdat cümlesiyle cevap verilir: Waarom ben je laat? Omdat ik me heb verslapen. Fiil yine sondadır.
Cümleye omdat ile başlanabilir mi?
Evet: Omdat ik ziek ben, blijf ik thuis. O zaman virgülden sonra ana cümle fiille başlar: önce blijf, sonra ik.
Türkçedeki “-dığı için” Hollandacada nasıl söylenir?
Çoğu zaman omdat ile: “Ateşim olduğu için arıyorum” Ik bel omdat ik koorts heb. Ama “için” amaç bildiriyorsa om … te gerekir: “Randevu almak için arıyorum” Ik bel om een afspraak te maken.
omdat nasıl okunur?
Yazıldığı gibi, yaklaşık “omdat” diye okunur. Vurgu ikinci hecededir: om-DAT. IPA gösterimi /ɔmˈdɑt/ biçimindedir.