reden ne demek?
dereden
sebep, neden
- Okunuş
- reedın /ˈreːdə(n)/
- Çoğul
- redenen
reden, Hollandacada sebep, neden demektir. Artikeli de'dir (de reden), çoğulu redenen. İki hecedir ve yaklaşık “reedın” diye okunur. Wat is de reden? “Sebebi ne?”, om die reden “bu sebeple” demektir. Soru olarak sorulan “neden?” ise waarom? olur. Aynı yazılan reden, rijden fiilinin geçmiş zamanıdır: We reden naar huis.
Son güncelleme:
reden kelimesinin anlamları
sebep, gerekçe (birinin bir şeyi yapma sebebi)
En sık anlamı: birinin bir şeyi neden yaptığı ya da yapmadığı. Arkasından çoğu zaman van ya da voor gelir.
Wat is de reden van uw bezoek?Ziyaretinizin sebebi nedir?
neden, açıklama (bir durumun)
Bir durumu açıklayan sebep. Günlük dilde bu anlamda da reden kullanılır; olayı doğuran fiziksel neden ise çoğunlukla oorzaak'tır.
De reden voor de vertraging is nog niet bekend.Gecikmenin sebebi henüz bilinmiyor.
haklı bir sebep (bir şeyi yapmak için)
reden hebben om … kalıbıyla: bir şeyi yapmak ya da hissetmek için yerinde bir sebebin olması. Olumsuzu geen reden'dir.
Je hebt geen reden om bang te zijn.Korkmak için hiçbir sebebin yok.
(fiil) sürdük, sürdüler; araçla gittik: rijden'in geçmiş zamanı
Eş yazımlı ayrı bir kelime: rijden (araç sürmek, araçla gitmek) fiilinin wij, jullie, zij ile geçmiş zamanı. Cümlede fiilin yerinde durduğu için isimle karışmaz.
Gisteren reden we met de auto naar Antwerpen.Dün arabayla Anvers'e gittik.
Matematikte reden “oran” (verhouding) demektir ve bu anlamda çoğulu redens olur. reden sözlüklerde ayrıca rede (konuşma, söylev) kelimesinin çoğulu ve gemiyi sefere hazırlamak anlamında eskimiş bir fiil olarak geçer; de reder (armatör) ve de rederij (denizcilik şirketi) bu fiilden gelir.
reden nasıl okunur?
reden iki hecedir: re-den. Vurgu ilk hecededir. İlk hece açık olduğu için tek e uzun okunur: “ree”.
- İlk heceyi uzun bir “e” ile söyle: “ree”. Hollanda'da bu ses sonunda hafifçe “i”ye kayar: “reey”.
- d'yi iki ünlünün arasında Türkçedeki “d” gibi söyle.
- Son hecedeki e vurgusuzdur ve Türkçedeki “ı”ya yakındır: “dın”. Sondaki n konuşmada çoğu zaman düşer: “reedı”.
| Biçim | Okunuş | IPA |
|---|---|---|
| reden | reedın | /ˈreːdə(n)/ |
| redenen | reedının | /ˈreːdənə(n)/ |
| om die reden | om di reedın | /ɔm di ˈreːdə(n)/ |
| waarom | vaarom | /ʋaːˈrɔm/ |
Uzun ee ile kısa e anlamı değiştirir; ij ise bambaşka bir sestir. Şu çiftleri art arda dinle:
- reden sebepredden kurtarmak
- reden sebeprijden araç sürmek
- weten bilmekwetten yasalar
- redenen üç hecedir: re-de-nen. Vurgu yine ilk hecededir: “REEdının”.
- waarom sorusunda vurgu ikinci hecededir: waarOM.
- Fiil olan reden (rijden'in geçmişi) de aynı okunur. Hollanda'nın kuzeyinde günlük konuşmada bu fiil “reeyın” gibi de duyulabilir.
De reden mi, het reden mi?
Doğrusu de reden. de kelimesi olduğu için dit, dat, welk değil deze, die, welke gelir ve sıfat een'den sonra da -e alır:
| Yapı | Doğru | Yanlış |
|---|---|---|
| belirli isim | de reden | |
| bu sebep | deze reden | |
| bu sebepleKalıp olarak om die reden ezberlenir. | om die reden | |
| hangi sebeple? | om welke reden? | |
| een + sıfatde kelimelerinde sıfat een'den sonra da -e alır. | een goede reden | |
| hiçbir sebep | geen enkele reden |
Çoğulda da de kalır: de redenen, deze redenen, om persoonlijke redenen (kişisel sebeplerle).
- “… sebebi” derken iki yol var ve ikisi de doğru: de reden waarom ik stop ve de reden dat ik stop. Anlam farkı yoktur.
- -reden ile biten bileşikler de de alır, çünkü artikeli son kelime belirler: de hoofdreden (asıl sebep), de beweegreden (güdü).
- om … redenen kalıbında sıfat çoğul olduğu için -e alır: om persoonlijke redenen, om medische redenen.
reden kelimesinin çoğulu ve kalıp biçimleri
| tekil, belirli | de reden | sebep |
|---|---|---|
| tekil, belirsiz | een reden | bir sebep |
| çoğul | de redenen | sebepler |
| belirsiz çoğul | redenen | sebepler (genel olarak) |
| kalıp | om die reden | bu sebeple |
| bileşikle | om veiligheidsredenen | güvenlik sebebiyle |
| eş yazımlı fiil | wij reden (rijden) | biz sürdük, araçla gittik |
- Çoğulu redenen'dir. redens yalnız matematikteki “oran” anlamında görülür; “sebepler” için kullanılmaz.
- om … redenen kalıbı çoğu zaman bileşikle kurulur: om gezondheidsredenen (sağlık sebebiyle), om veiligheidsredenen (güvenlik sebebiyle). Türkçede genellikle tekil çevrilir.
- Küçültme hâli redentje sözlüklerde geçer ama günlük dilde pek kullanılmaz.
reden ile en çok kurulan kalıplar
Edatlarla
- de reden van
- … sebebi
- de reden voor
- … için sebep
- de reden waarom
- … -mesinin sebebi
- om die reden
- bu sebeple
- om een of andere reden
- nedense, bir sebepten
- zonder reden
- sebepsiz yere
Fiillerle
- een reden geven
- sebep göstermek
- een reden opgeven
- sebep bildirmek
- reden hebben om
- … için sebebi olmak
- de reden noemen
- sebebi söylemek
- de reden weten
- sebebini bilmek
- naar de reden vragen
- sebebini sormak
Sıfatlarla
- een goede reden
- iyi bir sebep
- de belangrijkste reden
- en önemli sebep
- de echte reden
- asıl sebep
- om persoonlijke redenen
- kişisel sebeplerle
- om medische redenen
- tıbbi sebeplerle
İçinde reden geçen kelimeler
-reden ile bitenler
| Hollandaca | Kelimesi kelimesine | Türkçesi |
|---|---|---|
| de hoofdreden | baş sebep | asıl sebep |
| de beweegreden | harekete geçiren sebep | güdü, motivasyon |
| de veiligheidsreden | güvenlik sebebi | güvenlik sebebi (çoğunlukla om veiligheidsredenen) |
| de schijnreden | görünüş sebebi | bahane, uydurma gerekçe |
| de drogreden | aldatıcı sebep | safsata, yanıltıcı gerekçe |
| de bestaansreden | var olma sebebi | varlık sebebi |
Aynı aileden: redelijk (makul, akla yatkın), redeneren (akıl yürütmek), de redenering (akıl yürütme), de redengeving (gerekçelendirme).
reden, oorzaak, aanleiding, waarom: hangisi ne zaman?
- de reden
Birinin bir şeyi yapma sebebi; günlük dilde olayların sebebi için de.
Wat is de reden dat je stopt?Bırakmanın sebebi ne?
- de oorzaak
Bir olayı doğuran neden; içinde insan iradesi yoktur. Kazalar, hastalıklar, arızalar için.
De oorzaak van de brand is kortsluiting.Yangının nedeni kısa devre.
- de aanleiding
Bir şeyi başlatan olay, vesile.
Wat was de aanleiding voor het gesprek?Görüşmenin vesilesi neydi?
- het motief
Güdü; özellikle suç haberlerinde ve resmî dilde.
De politie zoekt nog naar het motief.Polis hâlâ güdüyü arıyor.
- waarom
Soru kelimesi: “neden?, niçin?”. İsim değildir.
Waarom kom je niet?Neden gelmiyorsun?
- omdat, want
İkisi de “çünkü”. omdat'tan sonra fiil sona gider, want'tan sonra yerinde kalır.
Ik kom niet, omdat ik ziek ben.Gelmiyorum, çünkü hastayım.
neden?, çünkü, bu yüzden: Türkçe kalıplar Hollandacada nasıl kurulur?
Türkçede sebebi çoğu zaman fiile eklenen -dığı için ile söyleriz. Hollandacada ise ayrı bir bağlaç gelir ve bağlaca göre fiilin yeri değişir. Kuralın ayrıntısı dil bilgisi rehberinde:
| Türkçesi | Hollandaca | Örnek |
|---|---|---|
| neden?, niçin? | Waarom + fiil + özne …? | Waarom ben je zo laat? |
| … çünkü … | want + normal dizilim | Ik blijf thuis, want ik ben ziek.want'tan sonra fiil öznenin hemen arkasında kalır. |
| hasta olduğum için | omdat + … + fiil sonda | Ik blijf thuis, omdat ik ziek ben.omdat'tan sonra çekimli fiil cümlenin sonuna gider. |
| hasta olduğum için (cümle başında) | Omdat …, + fiil + özne | Omdat ik ziek ben, blijf ik thuis.Yan cümle başa gelince ana cümlede fiil özneden önce gelir. |
| bu yüzden | daarom + fiil + özne | Ik ben ziek. Daarom blijf ik thuis. |
| bu sebeple | om die reden + fiil + özne | Om die reden blijf ik thuis. |
| … yüzünden | door / vanwege + isim | Door de regen blijven we binnen.Arkasından cümle değil isim gelir. |
| … için (amaç) | om … te + mastar | Ik bel om een afspraak te maken.Bu om sebep değil amaç bildirir: “randevu almak için”. |
Türkçede “sebep, neden” ile kurulan ifadelerin Hollandacası
- sebep, neden
- de reden
- neden?, niçin?
- waarom?
- çünkü
- omdat, want
- bu yüzden
- daarom
- bu sebeple
- om die reden
- sebepsiz yere
- zonder reden
- ne sebeple?
- om welke reden?
- sağlık sebebiyle
- om gezondheidsredenen
- sebep olmak
- veroorzaken“Kazaya sebep oldu”: Hij veroorzaakte het ongeluk.
- bahane
- het excuus, de smoessmoes günlük dildir.
Seviyeye göre reden örnek cümleleri
A1
- Wat is de reden?Sebebi ne?
- Ik heb een goede reden.İyi bir sebebim var.
- Om die reden blijf ik thuis.Bu sebeple evde kalıyorum.
- Ze is ziek. Dat is de reden.Hasta. Sebebi bu.
- Er is geen reden om te huilen.Ağlamak için bir sebep yok.
A2
- Wat is de reden van uw afspraak?Randevunuzun sebebi nedir?
- Hij is zonder reden boos.Sebepsiz yere kızgın.
- Ik moet mijn afspraak om persoonlijke redenen afzeggen.Randevumu kişisel sebeplerle iptal etmem gerekiyor.
- Er zijn veel redenen om Nederlands te leren.Hollandaca öğrenmek için birçok sebep var.
- Kunt u de reden noemen?Sebebini söyleyebilir misiniz?
- Vorige zomer reden we met de auto naar Turkije.Geçen yaz arabayla Türkiye'ye gittik.
B1
- De reden waarom ik verhuis, is mijn nieuwe baan.Taşınmamın sebebi yeni işim.
- Om veiligheidsredenen is de ingang aan de achterkant gesloten.Arka taraftaki giriş güvenlik sebebiyle kapalı.
- Hij gaf geen reden voor zijn afwezigheid.Devamsızlığı için bir sebep göstermedi.
- Om een of andere reden werkt mijn DigiD niet.Nedense DigiD'im çalışmıyor.
- De belangrijkste reden voor de vertraging is het slechte weer.Gecikmenin en önemli sebebi kötü hava.
B2
- Ze heeft met recht en reden bezwaar gemaakt tegen het besluit.Karara haklı olarak itiraz etti.
- Dat is reden te meer om op tijd te komen.Bu, zamanında gelmek için bir sebep daha.
- Uit de enquête blijkt dat financiële redenen vaak doorslaggevend zijn.Ankete göre maddi sebepler çoğu zaman belirleyici oluyor.
- In de brief stond de reden van het ontslag niet duidelijk vermeld.Mektupta işten çıkarılmanın sebebi açıkça belirtilmemişti.
- Dat de trein uitviel, had een technische oorzaak, maar de reden waarom niemand ons informeerde, is onduidelijk.Trenin seferden kaldırılmasının teknik bir nedeni vardı; ama bize neden kimsenin haber vermediği belli değil.
Aile hekimini aramak: kısa diyalog
- Huisartsenpraktijk De Linde, goedemorgen.De Linde aile hekimliği, günaydın.
- Goedemorgen, ik wil graag een afspraak maken.Günaydın, randevu almak istiyorum.
- Wat is de reden van de afspraak?Randevunun sebebi nedir?
- Ik heb al een week hoofdpijn.Bir haftadır başım ağrıyor.
- Kunt u morgen om negen uur komen?Yarın saat dokuzda gelebilir misiniz?
- Morgen kan ik niet, want ik moet werken.Yarın gelemem, çünkü çalışmam gerekiyor.
- Dan donderdag om half elf?O zaman perşembe on buçukta?
- Ja, dat is goed. Dank u wel.Evet, olur. Çok teşekkürler.
reden ile kalıplaşmış ifadeler
met recht en reden
Haklı olarak, yerinde bir sebeple.
Harfiyen: hakla ve sebeple
reden te meer (om …)
(… için) bir sebep daha.
Harfiyen: fazladan bir sebep
Türkçe konuşanların en sık yaptığı hatalar
het redende redenreden bir de kelimesidir.
twee redenstwee redenen“Sebep” anlamında çoğul redenen'dir; redens yalnız matematikteki “oran” anlamında geçer.
Reden kom je niet?Waarom kom je niet?Türkçede “neden” hem isim hem soru kelimesidir. Hollandacada soru kelimesi waarom, isim reden'dir.
Ik kom niet, omdat ik ben ziek.Ik kom niet, omdat ik ziek ben.omdat'tan sonra çekimli fiil cümlenin sonuna gider.
Ik kom niet, want ik ziek ben.Ik kom niet, want ik ben ziek.want'tan sonra dizilim değişmez; fiil öznenin hemen arkasında kalır.
Om die reden ik blijf thuis.Om die reden blijf ik thuis.om die reden ya da daarom cümle başına gelince fiil özneden önce gelir.
Door hij ziek is, komt hij niet.Omdat hij ziek is, komt hij niet.door'dan sonra isim gelir (door de regen); cümle için omdat ya da doordat kullanılır.
reden kelimesinin kökeni
reden, Orta Hollandaca redene biçiminden gelir ve rede (akıl, söz) kelimesiyle aynı köktendir. “Sebep, güdü” anlamıyla 1350'den itibaren kaydedilmiştir. Almanca biliyorsan dikkat: Almancadaki reden “konuşmak” anlamında bir fiildir; “sebep” Almancada Grund olur.
Kendini dene: reden üzerine 10 soru
10 soru. Her cevaptan sonra kısa açıklamayı görürsün.
reden hangi artikeli alır?
Cevabı göster
Doğru cevap: de. de reden tek doğru biçimdir; çoğulu de redenen olur.
“Sebepler” anlamında reden kelimesinin çoğulu hangisi?
Cevabı göster
Doğru cevap: redenen. “Sebepler” redenen'dir; redens yalnız matematikteki “oran” anlamında geçer.
“Evde kalıyorum, çünkü hastayım.” omdat ile doğrusu hangisi?
Cevabı göster
Doğru cevap: Ik blijf thuis, omdat ik ziek ben.. omdat'tan sonra çekimli fiil sona gider.
Aynı cümle want ile kurulunca doğrusu hangisi?
Cevabı göster
Doğru cevap: Ik blijf thuis, want ik ben ziek.. want dizilimi değiştirmez: özne, sonra fiil.
“Neden gelmiyorsun?” cümlesinin doğrusu hangisi?
Cevabı göster
Doğru cevap: Waarom kom je niet?. Soru kelimesi olan “neden?” waarom'dur.
Boşluğa ne gelir? “Om ___ reden blijf ik thuis.” (Bu sebeple evde kalıyorum.)
Cevabı göster
Doğru cevap: die. de reden bir de kelimesi olduğu için die gelir.
Boşluğa ne gelir? “De ___ van de brand was kortsluiting.” (Yangının nedeni kısa devreydi.)
Cevabı göster
Doğru cevap: oorzaak. İnsan iradesi olmadan bir olayı doğuran neden oorzaak'tır.
Gisteren reden we naar Utrecht. cümlesinde reden ne demektir?
Cevabı göster
Doğru cevap: (araçla) gittik. Burada reden, rijden fiilinin geçmiş zamanıdır.
“Sebepsiz yere kızdı.” cümlesinin doğrusu hangisi?
Cevabı göster
Doğru cevap: Hij werd zonder reden boos.. “Sebepsiz yere” zonder reden'dir; met reden tam tersine “haklı olarak” demektir.
om veiligheidsredenen ne demektir?
Cevabı göster
Doğru cevap: güvenlik sebebiyle. om … redenen “… sebebiyle” demektir; veiligheid güvenliktir.
Sık sorulan sorular
reden ne demek?
reden, Türkçede sebep, neden demektir. Artikeliyle birlikte de reden diye öğrenilir: Wat is de reden? (Sebebi ne?)
Sebep Hollandaca nasıl denir?
Sebep de reden'dir. Bir olayı doğuran fiziksel neden için de oorzaak, bir şeyi başlatan vesile için de aanleiding kullanılır.
reden de mi, het mi?
reden bir de kelimesidir: de reden, deze reden, om die reden.
reden kelimesinin çoğulu nedir?
“Sebepler” anlamında çoğulu redenen'dir: om persoonlijke redenen. redens yalnız matematikteki “oran” anlamında kullanılır.
reden ile oorzaak arasındaki fark nedir?
reden birinin bir şeyi yapma sebebidir, içinde bir istek ya da karar vardır. oorzaak ise bir olayı doğuran nedendir: de oorzaak van het ongeluk (kazanın nedeni). Günlük dilde reden olaylar için de kullanılır.
omdat ile want arasındaki fark nedir?
İkisi de “çünkü” demektir. omdat'tan sonra fiil sona gider: omdat ik ziek ben. want'tan sonra dizilim değişmez: want ik ben ziek.
“Neden?” Hollandaca nasıl sorulur?
Waarom? diye sorulur: Waarom ben je laat? Cevap çoğu zaman omdat ya da want ile verilir. reden bir isimdir, soru kelimesi olarak kullanılmaz.
reden aynı zamanda bir fiil mi?
Evet, eş yazımlı bir biçim olarak: reden, rijden (araç sürmek, araçla gitmek) fiilinin çoğul geçmiş zamanıdır. We reden naar huis. “Eve (araçla) gittik” demektir.
reden nasıl okunur?
İki hecede, ilk hece uzun olacak biçimde yaklaşık “reedın” diye okunur. IPA gösterimi /ˈreːdə(n)/ biçimindedir. Kısa e ile söylersen redden (kurtarmak) gibi duyulur.