zus ne demek?
dezus
kız kardeş, abla
- Okunuş
- züs /zʏs/
- Çoğul
- zussen
- Küçültme
- zusje
zus, Hollandacada kız kardeş demektir; senden büyük de olsa küçük de olsa aynı kelime kullanılır. Artikeli de'dir (de zus), çoğulu zussen, küçültme hâli zusje. Tek hecedir ve yaklaşık “züs” diye okunur. Türkçedeki “abla” için mijn oudere zus ya da mijn grote zus denir. zuster aynı kökten gelir ama bugün daha çok hemşire ve rahibe için kullanılır.
Son güncelleme:
zus kelimesinin anlamı
kız kardeş, abla
Aynı anne babadan olan kız ya da kadın. Türkçedeki gibi yaşa göre ayrı bir kelime yoktur: hem abla hem küçük kız kardeş zus'tur. Yaşı belirtmek gerekirse oudere (daha büyük) ya da jongere (daha küçük) eklenir; günlük dilde grote zus ve kleine zus de denir.
Mijn zus woont in Utrecht.Kız kardeşim Utrecht'te oturuyor.
Daha az görülen kullanımlar: gündelik konuşmada adını bilmediğin bir kıza seslenirken zus denebilir (Hé zus!). Ayrıca “böyle” anlamında, bugün seyrek kullanılan bir zarf zus vardır; yalnız zus en zo, zus of zo gibi birkaç kalıpta yaşar. Bu zarf, kız kardeş anlamındaki zus ile aynı kelime değildir.
zus nasıl okunur?
zus tek hecedir ve yaklaşık “züs” diye okunur. Zor kısmı ortadaki kısa u'dur: Türkçe ü'ye benzer ama ağız biraz daha açıktır, ö'ye doğru kayar. Uzatılmaz.
- z sesini yumuşak söyle. Hollanda'nın büyük kısmında kelime başındaki z “s”ye yakın duyulur; Türkçedeki gibi net bir z de anlaşılır.
- u'yu kısa söyle: dudakların “ü” der gibi yuvarlak, ağzın “ö” der gibi biraz açık olsun.
- Sondaki s'yi net bitir: “züs”.
- Çoğul zussen iki hecedir: ZUS-sen. Vurgu ilk hecede, ikinci hecedeki e gevşek bir “ı”dır: “züsın”.
| Biçim | Okunuş | IPA |
|---|---|---|
| zus | züs | /zʏs/ |
| zussen | züsın | /ˈzʏsə(n)/ |
| zusje | züşı | /ˈzʏʃə/ |
| zuster | züstır | /ˈzʏstər/ |
| schoonzus | s-hoonzüs | /ˈsxoːnzʏs/ |
zus içindeki kısa u, Türkçe konuşanların kolayca e ya da ui ile karıştırdığı bir sestir. Yalnız ünlünün değiştiği şu çiftleri art arda dinle:
- zus kız kardeşzes altı
- kus öpücükkuis iffetli
- Çoğuldaki -en “ın” gibi söylenir; sondaki n konuşmada çoğu zaman düşer: “züsı”.
- zusje içinde s ile j birleşir ve “ş”ye yakın bir ses çıkar: “züşı”.
- schoonzus kelimesindeki sch “ş” değil, “s” + gırtlaktan gelen ch sesidir: “s-hoonzüs”.
- Aynı kısa u sesiyle kafiyeli kelimeler: bus (otobüs), dus (yani), kus (öpücük), plus (artı).
De zus mu, het zus mu?
Doğrusu de zus. Kişi bildiren bu kelime de alır ve zincirin geri kalanı da de kelimelerindeki gibi kurulur:
| Yapı | Doğru | Yanlış |
|---|---|---|
| belirli isim | de zus | |
| bu kız kardeş | deze zus | |
| şu / o kız kardeş | die zus | |
| hangi kız kardeş? | welke zus? | |
| kız kardeşimiz | onze zus | |
| mijn + sıfatSıfat, mijn gibi iyelik sözcüklerinden sonra -e alır; de kelimelerinde een'den sonra da: een lieve zus. | mijn grote zus | |
| ilgi zamiri | de zus die in Leiden woont | |
| küçültme hâliKüçültme biçimleri her zaman het alır: het zusje, dit zusje, ons zusje. | ons zusje |
Çoğulu zussen'dir ve yine de alır: de zussen, deze zussen, onze zussen. Küçültme hâli het zusje ise tekilde het, çoğulda de alır: de zusjes.
- Kız kardeşten söz ederken zamir olarak ze ya da zij kullanılır, het kullanılmaz: Mijn zus is lerares. Ze werkt in Delft.
- zusje bir het kelimesi olduğu için ons zusje denir ama onze zus denir. İkisini karıştırmamak için küçültme ekine bak: -je ile biten her isim het alır.
- Kişi bildiren akrabalık kelimeleri çoğunlukla de alır: de broer, de moeder, de schoonzus. het kind, het familielid ve -je ile biten küçültmeler bunun dışındadır.
zus kelimesinin çoğulu ve küçültme hâli
| tekil, belirli | de zus | kız kardeş |
|---|---|---|
| tekil, belirsiz | een zus | bir kız kardeş |
| çoğul | de zussen | kız kardeşler |
| belirsiz çoğul | zussen | kız kardeşler (genel olarak) |
| küçültme | het zusje | küçük kız kardeş; kardeşçik |
| küçültme, çoğul | de zusjes | küçük kız kardeşler |
- Çoğul -en ile yapılır ve s ikilenir: zus → zussen. Kısa ünlüden sonra gelen ünsüz, çoğulda iki kez yazılır; tıpkı tas → tassen, bus → bussen gibi.
- Sayıdan sonra Hollandacada çoğul gelir: twee zussen, drie zussen. Türkçedeki gibi tekil (“iki kız kardeş”) kalmaz.
- Küçültme biçimi zusje sevgi bildirir ve çoğu zaman yaşça küçük kız kardeş için kullanılır: mijn zusje.
- zuster da “kız kardeş” anlamına gelir ama daha resmî ve eskimiş duyulur; çoğulu zusters'tır.
zus ile en çok kurulan kalıplar
Yaşa göre
- mijn oudere zus
- ablam
- mijn grote zus
- ablam (günlük dil)
- mijn jongere zus
- küçük kız kardeşim
- mijn kleine zus, mijn zusje
- küçük kız kardeşim (günlük dil)
- mijn oudste zus
- en büyük ablam
- mijn jongste zus
- en küçük kız kardeşim
Aile içinde
- een zus hebben
- kız kardeşi olmak
- broers en zussen
- kardeşler (erkek ve kız)
- geen broers of zussen hebben
- hiç kardeşi olmamak
- op je zus lijken
- kız kardeşine benzemek
- voor je zusje zorgen
- küçük kız kardeşine bakmak
Fiillerle
- op bezoek gaan bij je zus
- kız kardeşini ziyarete gitmek
- logeren bij je zus
- kız kardeşinde kalmak (gece kalmak)
- bellen met je zus
- kız kardeşinle telefonda konuşmak
- ruzie hebben met je zus
- kız kardeşinle kavgalı olmak
İçinde zus ve zuster geçen kelimeler
-zus ile biten akrabalık kelimeleri
| Hollandaca | Kelimesi kelimesine | Türkçesi |
|---|---|---|
| de schoonzus | evlilik yoluyla kız kardeş | eşin kız kardeşi (görümce, baldız) ya da kardeşin karısı (yenge) |
| de halfzus | yarım kız kardeş | anneleri ya da babaları ortak olan kız kardeş (anne bir ya da baba bir) |
| de stiefzus | üvey kız kardeş | üvey annenin ya da üvey babanın kızı |
| de tweelingzus | ikiz kız kardeş | ikiz kız kardeş |
zuster ile kurulanlar
| Hollandaca | Kelimesi kelimesine | Türkçesi |
|---|---|---|
| de schoonzuster | evlilik yoluyla kız kardeş | schoonzus ile aynı anlamda, daha resmî |
| de halfzuster | yarım kız kardeş | halfzus ile aynı anlamda |
| de kloosterzuster | manastır kız kardeşi | rahibe |
| de ziekenzuster | hastalar kız kardeşi | hemşire (eskimiş ya da gündelik dil) |
Aynı aileden: de zuster (kız kardeş için daha resmî ve eskimiş biçim; bugün daha çok hemşire ve rahibe), het zusje (küçültme), de broer (erkek kardeş). schoonzus için Woorden.org eş anlamlı olarak behuwdzuster biçimini de verir.
zus, zuster, zusje, broer, verpleegkundige: hangisi ne zaman?
- de zus
Kız kardeş için günlük kelime. Abla da küçük kız kardeş de zus'tur.
Mijn zus is twee jaar ouder dan ik.Ablam benden iki yaş büyük.
- de zuster
Kız kardeş anlamında daha resmî ve eskimiş duyulur. Günlük dilde daha çok hemşire için kullanılır ve bu anlamda hâlâ sık duyulur. Rahibe için de kullanılır.
De zuster brengt de patiënt een glas water.Hemşire hastaya bir bardak su getiriyor.
- de verpleegkundige
Hemşirenin resmî meslek adı; kadın ve erkek için aynıdır. Sağlık kurumlarında unvan olarak genellikle zuster değil bu kelime kullanılır.
Mijn zus is verpleegkundige in het ziekenhuis.Kız kardeşim hastanede hemşire.
- het zusje
Küçültme hâli; sevgi bildirir ve çoğu zaman küçük kız kardeş için kullanılır.
Mijn zusje is pas zes.Küçük kız kardeşim daha altı yaşında.
- de broer
Erkek kardeş. Kardeşlerin hepsinden söz ederken broers en zussen denir.
Ik heb een broer en twee zussen.Bir erkek kardeşim ve iki kız kardeşim var.
- de schoonzus
Evlilik yoluyla gelen kız kardeş: eşinin kız kardeşi ya da kardeşinin karısı. Türkçedeki görümce, baldız ve yengenin hepsini karşılar.
Mijn schoonzus komt morgen eten.Yengem yarın yemeğe geliyor.
ablam, kardeşlerim, kız kardeşimde: Türkçe kalıplar Hollandacada nasıl söylenir?
Türkçede yaşa göre ayrı kelimeler (abla, kız kardeş) ve ekler kullanıyoruz. Hollandacada tek kelime zus vardır; yaş sıfatla, ilişki ise edatla söylenir:
| Türkçesi | Hollandaca | Örnek |
|---|---|---|
| ablam | mijn oudere zus / mijn grote zus | Mijn oudere zus woont in Izmir.oudere daha nötr, grote daha günlük. |
| küçük kız kardeşim | mijn jongere zus / mijn kleine zus / mijn zusje | Mijn zusje gaat nog naar school. |
| kardeşlerim (kız ve erkek) | mijn broers en zussen | Mijn broers en zussen wonen allemaal in Nederland.Günlük dilde cinsiyete göre broer ya da zus denir. |
| kaç kardeşsiniz? | Hoeveel broers en zussen heb je? | Hoeveel broers en zussen heb je?Türkçedeki “kaç kardeşsiniz?” sorusu kendini de sayar; bu Hollandaca soru yalnız senin kardeşlerini sorar. |
| kız kardeşime (gidiyorum) | naar mijn zus | Vanavond ga ik naar mijn zus. |
| kız kardeşimde (kalıyorum) | bij mijn zus | Dit weekend logeer ik bij mijn zus. |
| kız kardeşimden (aldım) | van mijn zus | Deze tas heb ik van mijn zus gekregen. |
| kız kardeşimle | met mijn zus | Ik ga met mijn zus naar de markt. |
| kız kardeşimin evi | het huis van mijn zus | Het huis van mijn zus is groot.Türkçedeki “-in” ekinin yerine van gelir. |
| görümcem, baldızım, yengem | mijn schoonzus | Mijn schoonzus heeft een bakkerij. |
Kardeş ve akrabalıkla ilgili Türkçe kelimelerin Hollandacası
- kız kardeş
- de zus
- abla
- de oudere zus, de grote zus
- küçük kız kardeş
- de jongere zus, de kleine zus, het zusje
- erkek kardeş
- de broer
- ağabey
- de oudere broer, de grote broer
- kardeşler
- broers en zussen
- ikiz kız kardeş
- de tweelingzus
- anne bir ya da baba bir kız kardeş
- de halfzusTürkçede buna da çoğu zaman “üvey” denir; Hollandacada ortak ebeveyn varsa halfzus kullanılır.
- üvey kız kardeş (üvey annenin ya da babanın kızı)
- de stiefzus
- görümce, baldız, yenge
- de schoonzus
- yeğen (kız kardeşin çocuğu)
- het neefje, het nichtje
- hemşire
- de verpleegkundige; günlük dilde de zuster
- rahibe
- de non, de zuster
Seviyeye göre zus örnek cümleleri
A1
- Ik heb een zus en een broer.Bir kız kardeşim ve bir erkek kardeşim var.
- Mijn zus heet Elif.Kız kardeşimin adı Elif.
- Mijn zus is twintig jaar.Kız kardeşim yirmi yaşında.
- Heb jij broers of zussen?Kardeşin var mı?
- Dit is mijn kleine zus.Bu benim küçük kız kardeşim.
- Mijn zus woont in Rotterdam.Kız kardeşim Rotterdam'da oturuyor.
A2
- Mijn oudere zus is getrouwd en heeft twee kinderen.Ablam evli ve iki çocuğu var.
- Zaterdag ga ik op bezoek bij mijn zus.Cumartesi kız kardeşimi ziyarete gidiyorum.
- Mijn zusje zit nog op de basisschool.Küçük kız kardeşim hâlâ ilkokula gidiyor.
- Ik bel elke week met mijn zus in Turkije.Türkiye'deki kız kardeşimle her hafta telefonda konuşuyorum.
- Mijn twee zussen lijken veel op elkaar.İki kız kardeşim birbirine çok benziyor.
B1
- Ik ben de jongste; mijn zussen zijn allebei ouder dan ik.En küçük benim; kız kardeşlerimin ikisi de benden büyük.
- Toen mijn moeder ziek was, zorgde mijn oudste zus voor ons.Annem hastayken bize en büyük ablam baktı.
- Mijn schoonzus komt uit Groningen, maar ze woont nu in Antwerpen.Yengem Groningenli ama şimdi Anvers'te oturuyor.
- Mijn halfzus en ik hebben dezelfde vader, maar een andere moeder.Baba bir kız kardeşimle benim babamız aynı ama annelerimiz farklı.
- Sinds mijn zus in Amsterdam studeert, zie ik haar minder vaak.Kız kardeşim Amsterdam'da okumaya başladığından beri onu daha seyrek görüyorum.
B2
- Hoewel we tweelingzussen zijn, hebben we een heel ander karakter.İkiz kardeş olmamıza rağmen karakterlerimiz çok farklı.
- Pas toen we volwassen waren, werd mijn zus ook mijn beste vriendin.Kız kardeşim ancak biz yetişkin olduktan sonra aynı zamanda en yakın arkadaşım oldu.
- In het ziekenhuis noemen veel patiënten een verpleegkundige nog altijd ‘zuster’.Hastanede birçok hasta hemşireye hâlâ ‘zuster’ diyor.
- Mijn broers en zussen wonen verspreid over drie landen, dus we zien elkaar vooral op bruiloften.Kardeşlerim üç ülkeye dağılmış durumda, bu yüzden birbirimizi daha çok düğünlerde görüyoruz.
Kardeşler üzerine kısa sohbet
- Heb jij broers of zussen?Kardeşin var mı?
- Ja, twee zussen. Mijn oudste zus woont nog in Izmir.Evet, iki kız kardeşim var. En büyük ablam hâlâ İzmir'de oturuyor.
- En je andere zus?Ya öbür kız kardeşin?
- Mijn zusje studeert hier in Leiden. Morgen komt ze bij mij eten.Küçük kız kardeşim burada, Leiden'de okuyor. Yarın bana yemeğe geliyor.
- Wat leuk! Lijk je op je zussen?Ne güzel! Kız kardeşlerine benziyor musun?
- Op mijn grote zus wel, zeggen ze. Mijn zusje lijkt meer op mijn vader.Ablama benzediğimi söylüyorlar. Küçük kız kardeşim daha çok babama benziyor.
zus ile kalıplar
het is zusje en broertje
İkisi aşağı yukarı aynı şey.
Harfiyen: kız kardeşçik ve erkek kardeşçik
maar zus of zo
Şöyle böyle, pek iyi değil. Buradaki zus, “böyle” anlamındaki seyrek kullanılan zarftır.
Harfiyen: ancak böyle ya da şöyle
Türkçe konuşanların en sık yaptığı hatalar
het zusde zuszus bir de kelimesidir. Yalnız küçültme hâli het alır: het zusje.
Ik heb twee zus.Ik heb twee zussen.Sayıdan sonra Hollandacada çoğul gelir; Türkçedeki “iki kız kardeş” kalıbı aktarılmaz.
zusenzussenKısa ünlüden sonraki s çoğulda ikilenir: zus → zussen.
onze zusjeons zusje-je ile biten küçültme biçimleri het alır; het kelimeleriyle ons kullanılır. Küçültmesiz biçimde ise onze zus doğrudur.
mijn groot zusmijn grote zusmijn gibi iyelik sözcüklerinden sonra sıfat -e alır.
Ik ga naar mijn zus huis.Ik ga naar het huis van mijn zus.Türkçedeki “kız kardeşimin evi” yapısı Hollandacaya ek olmadan aktarılmaz; sahiplik van ile söylenir. Kısaca Ik ga naar mijn zus. de denir.
zuster = yalnız kız kardeşzuster = kız kardeş (resmî, eskimiş), hemşire, rahibeKız kardeş için günlük kelime zus'tur. zuster duyduğunda çoğu zaman bir hemşireden ya da rahibeden söz ediliyordur.
zus kelimesinin kökeni
zus, zuster kelimesinin kısaltılmış biçimidir; Van Veen ve Van der Sijs'in etimoloji sözlüğü bu kısaltmayı 1783 yılına tarihler. zuster çok daha eskidir: Etymologisch Woordenboek van het Nederlands'a göre Eski Hollandacada suster biçimi yaklaşık 1100 yılından, Orta Hollandacada 1240 yılından beri görülür; “rahibe” anlamı 1269, “hemşire” anlamı ise 1905 tarihli kayıtlarla belgelenir. Aynı sözlük, Orta Çağda hem rahibelere hem de hasta bakan kadınlara zuster dendiğini yazar. Kelime Hint-Avrupa dillerinde “kız kardeş” anlamındaki ortak köke uzanır; Almanca Schwester, Latince soror ve Farsça xwāhar aynı ailedendir. Türkçede de benzer bir durum var: Farsçadan gelen hemşire, TDK'ye göre hem hemşire hem de (eskimiş) kız kardeş demektir.
Kendini dene: zus üzerine 10 soru
10 soru. Her cevaptan sonra kısa açıklamayı görürsün.
zus hangi artikeli alır?
Cevabı göster
Doğru cevap: de. zus bir de kelimesidir: de zus, onze zus.
zus kelimesinin çoğulu hangisi?
Cevabı göster
Doğru cevap: zussen. Kısa ünlüden sonraki s ikilenir ve -en eklenir: zussen.
“Ablam” Hollandacada hangisidir?
Cevabı göster
Doğru cevap: mijn oudere zus. Abla, senden büyük kız kardeştir: oudere “daha büyük” demektir. jongere zus ve zusje küçük kız kardeş içindir.
Boşluğa ne gelir? “___ zusje heet Defne.” (Küçük kız kardeşimizin adı Defne.)
Cevabı göster
Doğru cevap: Ons. zusje bir küçültme biçimidir ve het alır; het kelimeleriyle ons kullanılır.
Boşluğa ne gelir? “Hoeveel broers en ___ heb je?”
Cevabı göster
Doğru cevap: zussen. broers gibi burada da çoğul gerekir: broers en zussen.
schoonzus kimdir?
Cevabı göster
Doğru cevap: Eşinin kız kardeşi ya da kardeşinin karısı. schoonzus evlilik yoluyla gelen kız kardeştir: görümce, baldız ya da yenge. Teyze de tante, kız kardeşinin kızı het nichtje'dir.
Hastanede bir hasta zile basıp “Zuster, ik heb pijn” diyor. Kime sesleniyor?
Cevabı göster
Doğru cevap: Hemşireye. Hastanede zuster hemşire demektir. Kız kardeş için günlük kelime zus'tur, doktor ise dokter.
Babanızın aynı, annenizin farklı olduğu kız kardeşe Hollandacada ne denir?
Cevabı göster
Doğru cevap: halfzus. Tek bir ebeveyn ortaksa halfzus denir. schoonzus evlilik yoluyla gelen akrabadır, tweelingzus ikiz kız kardeştir.
zus kelimesindeki u hangi sese yakındır?
Cevabı göster
Doğru cevap: Türkçe ü ile ö arasında kısa bir ses. Kısa u dudaklar yuvarlak, ağız biraz açık söylenir: “züs”.
“Kız kardeşimin evine gidiyorum.” cümlesinin doğrusu hangisi?
Cevabı göster
Doğru cevap: Ik ga naar het huis van mijn zus.. Sahiplik van ile söylenir: het huis van mijn zus.
Sık sorulan sorular
zus ne demek?
zus, Türkçede kız kardeş demektir. Senden büyük ya da küçük olması fark etmez. Artikeliyle birlikte de zus diye öğrenilir.
Kız kardeş Hollandaca nasıl denir?
Kız kardeş de zus, kız kardeşler de zussen demektir. Küçük kız kardeş için sevgiyle het zusje de denir. Erkek kardeş ise de broer'dür.
Abla Hollandaca nasıl denir?
Hollandacada abla için ayrı bir kelime yoktur. mijn oudere zus (benden büyük kız kardeşim) ya da günlük dilde mijn grote zus denir. En büyük abla için mijn oudste zus kullanılır.
zus de mi, het mi?
zus bir de kelimesidir: de zus, deze zus, onze zus. Küçültme hâli zusje ise het alır: ons zusje.
zus kelimesinin çoğulu nedir?
Çoğulu zussen'dir; s ikilenir: Ik heb twee zussen. Küçültme hâlinin çoğulu zusjes'tir.
zus nasıl okunur?
Tek hecede, Türkçe harflerle yaklaşık “züs” diye okunur. IPA gösterimi /zʏs/ biçimindedir. u kısa ve Türkçe ü'den biraz daha açıktır.
zus ile zuster arasındaki fark nedir?
İkisi de kız kardeş anlamına gelebilir; zus, zuster kelimesinin kısaltmasıdır. Bugün kız kardeş için günlük kelime zus'tur; zuster bu anlamda resmî ve eskimiş duyulur. zuster ayrıca hemşire ve rahibe demektir. Hemşirenin resmî meslek adı ise verpleegkundige'dir.
schoonzus ne demek?
de schoonzus, eşinin kız kardeşi ya da kardeşinin karısıdır. Türkçedeki görümce, baldız ve yengenin hepsini karşılar. Çoğulu schoonzussen'dir; daha resmî biçimi schoonzuster'dir.
halfzus ile stiefzus arasındaki fark nedir?
halfzus ile bir ebeveynin ortaktır: anne bir ya da baba bir kız kardeş. stiefzus ise genellikle üvey annenin ya da üvey babanın önceki ilişkisinden olan kızıdır. Türkçede ikisine de çoğu zaman “üvey” denir.