Hollandaca düzensiz fiiller listesi: kalıplar, okunuş ve PDF

Sterke en onregelmatige werkwoorden

Seviye
A2 · devamı: B1
Konu
Fiiller ve zamanlar

Hollandacada düzensiz fiil (sterk ya da onregelmatig werkwoord), geçmiş zamanı -te/-de ekiyle değil kökündeki ünlüyü değiştirerek kuran fiildir: blijven – bleef – gebleven. Şimdiki zamanda neredeyse hepsi düzenli çekilir; fark geçmiş zamanda ve ortaçta çıkar. Günlük dilde en sık 90 kadarı yeter ve çoğu birkaç ünlü kalıbına uyar. Aşağıda en sık 94 düzensiz fiil, kalıplarıyla, Türkçe okunuşuyla ve yazdırılabilir PDF olarak var.

Son güncelleme:

Düzenli ve düzensiz fiil: fark nerede?

Hollandacada fiillerin çoğu düzenlidir. Geçmiş zamanda köke -te ya da -de eklenir (werken → werkte, wonen → woonde); ortaç ge- ile başlar, -t ya da -d ile biter (gewerkt, gewoond). Düzensiz fiil bu eki almaz. Geçmiş zamanda kökün ünlüsü değişir, ortaç da çoğunlukla -en ile biter.

Üç fiil yan yana: düzenli, düzensiz ve ikisinin arası
Biçimwerken (çalışmak)schrijven (yazmak)brengen (getirmek)
Şimdiki zaman: ikik werkik schrijfik breng
Şimdiki zaman: hijhij werkthij schrijfthij brengt
Geçmiş zaman: ik, jij, hijik werkteik schreefik bracht
Geçmiş zaman: wij, jullie, zijwij werktenwij schrevenwij brachten
Perfectumik heb gewerktik heb geschrevenik heb gebracht

Tablodan üç şey çıkıyor. Birincisi, şimdiki zamanda üç fiil de aynı kuralla çekiliyor; düzensizlik geçmişte başlıyor. İkincisi, düzensiz fiilin geçmiş zamanında ek yok, kökün ünlüsü değişiyor: schrijf → schreef. Üçüncüsü, brengen gibi bazı fiiller ikisinin arasında duruyor: ünlü değişiyor ama sona -t geliyor (bracht, gebracht).

Her fiil için ezberlenecek olan üç biçim: mastar, geçmiş zaman tekili ve ortaç. Geçmiş zamanın çoğulu hemen her zaman tekilden kurulur: schreef → schreven, ging → gingen, bracht → brachten.

Çoğulda yazım biraz değişebilir, çünkü açık ve kapalı hece kuralı burada da işler. Uzun ünlü hecenin sonunda kalırsa tek yazılır (schreef → schre-ven); kısa ünlüden sonra ünsüz ikilenir (won → won-nen). Buna çoğunlukla ikinci bir yazım değişimi eşlik eder, f → v ve s → z: gaf → gaven, las → lazen.

En sık 94 düzensiz fiil, kalıp kalıp

Liste, ünlünün nasıl değiştiğine göre gruplandı. Bir grubun kalıbını kavradığında fiillerinin çoğu kendiliğinden gelir; ezberin büyük kısmı böyle kalkıyor. Her biçimin altında Türkçe harflerle yaklaşık okunuşu var. Mastarın yanındaki dinleme düğmesi dört biçimi sırayla okur. Perfectum sütununda heeft/is yazan fiiller, anlama göre iki yardımcıyla da kurulabilir.

Okunuşta h, Hollandacanın boğazdan gelen g ve ch sesini; ı, vurgusuz e'yi gösteriyor. Sondaki -en'in n'si konuşmada çoğu zaman düşer.

1. ij → ee → ee: en büyük grup
MastarGeçmiş, tekilGeçmiş, çoğulPerfectumAnlam
blijvenbleyvınbleefbleefblevenbleevınis geblevenhıbleevınkalmakA1
schrijvens-hreyvınschreefs-hreefschrevens-hreevınheeft geschrevenhıs-hreevınyazmakA1
kijkenkeykınkeekkeekkekenkeekınheeft gekekenhıkeekınbakmak, izlemekA1
rijdenreydınreedreetredenreedınheeft/is geredenhıreedın(araç) sürmek, gitmekA1
krijgenkreyhınkreegkreehkregenkreehınheeft gekregenhıkreehınalmak, elde etmekA1
begrijpenbıhreypınbegreepbıhreepbegrepenbıhreepınheeft begrepenbıhreepınanlamakA1
ontbijtenontbeytınontbeetontbeetontbetenontbeetınheeft ontbetenontbeetınkahvaltı yapmakA1
lijkenleykınleekleeklekenleekınheeft gelekenhıleekınbenzemek, gibi görünmekA2
snijdensneydınsneedsneetsnedensneedınheeft gesnedenhısneedınkesmekA2
verdwijnenvırdveynınverdweenvırdveenverdwenenvırdveenınis verdwenenvırdveenınkaybolmakB1
blijkenbleykınbleekbleekblekenbleekınis geblekenhıbleekınanlaşılmak, ortaya çıkmakB1
stijgensteyhınsteegsteehstegensteehınis gestegenhısteehınyükselmek, artmakB1
wijzenveyzınweesveeswezenveezınheeft gewezenhıveezıngöstermek, işaret etmekB1
vergelijkenvırhıleykınvergeleekvırhıleekvergelekenvırhıleekınheeft vergelekenvırhıleekınkarşılaştırmakB1
verschijnenvırs-heynınverscheenvırs-heenverschenenvırs-heenınis verschenenvırs-heenınçıkmak, görünmek, yayımlanmakB1

Bu grubun bütün fiilleri aynı çalışır: mastardaki ij geçmişte ve ortaçta ee olur. Çoğulda tek e yazılır, çünkü hece açıktır: bleef → bleven, keek → keken.

2. ie / ui → oo → oo
MastarGeçmiş, tekilGeçmiş, çoğulPerfectumAnlam
kiezenkizınkooskooskozenkoozınheeft gekozenhıkoozınseçmekA1
verliezenvırlizınverloorvırloorverlorenvırloorınheeft verlorenvırloorınkaybetmekA2
vliegenvlihınvloogvloohvlogenvloohınheeft/is gevlogenhıvloohınuçmakA2
biedenbidınboodbootbodenboodınheeft gebodenhıboodınsunmak, teklif etmekB1
verbiedenvırbidınverboodvırbootverbodenvırboodınheeft verbodenvırboodınyasaklamakB1
genietenhınitıngenoothınootgenotenhınootınheeft genotenhınootıntadını çıkarmakB1
schietens-hitınschoots-hootschotens-hootınheeft geschotenhıs-hootınateş etmek, şut çekmekB1
vriezenvrizınvroorvroorvrorenvroorınheeft gevrorenhıvroorındonmak (havada don olmak)B1
liegenlihınloogloohlogenloohınheeft gelogenhıloohınyalan söylemekB1
sluitenslöytınslootslootslotenslootınheeft geslotenhıslootınkapatmakA2
ruikenröykınrookrookrokenrookınheeft gerokenhırookınkoklamak, kokmakA2

ie ya da ui geçmişte oo olur. verliezen ile vriezen'de z geçmişte r'ye döner: verloor, vroor. Bu, eski bir ses değişiminin bugüne kalan izi.

3. i → o → o
MastarGeçmiş, tekilGeçmiş, çoğulPerfectumAnlam
beginnenbıhinınbegonbıhonbegonnenbıhonınis begonnenbıhonınbaşlamakA1
drinkendrinkındronkdronkdronkendronkınheeft gedronkenhıdronkıniçmekA1
vindenvindınvondvontvondenvondınheeft gevondenhıvondınbulmak; düşünmek (fikir)A1
zingenzingınzongzongzongenzongınheeft gezongenhızongınşarkı söylemekA2
winnenvinınwonvonwonnenvonınheeft gewonnenhıvonınkazanmakA2
springenspringınsprongsprongsprongensprongınheeft/is gesprongenhısprongınatlamak, zıplamakB1
klimmenklimınklomklomklommenklomınheeft/is geklommenhıklomıntırmanmakB1
schrikkens-hrikınschroks-hrokschrokkens-hrokınis geschrokkenhıs-hrokınkorkmak, irkilmekB1

Kısa i, kısa o olur. Çoğulda ünsüz ikilenir (won → wonnen, begon → begonnen); -nk, -ng, -nd ile biten köklerde ikilenecek bir şey yok: dronk → dronken, zong → zongen.

4. e → o → o
MastarGeçmiş, tekilGeçmiş, çoğulPerfectumAnlam
zwemmenzvemınzwomzvomzwommenzvomınheeft/is gezwommenhızvomınyüzmekA2
trekkentrekıntroktroktrokkentrokınheeft/is getrokkenhıtrokınçekmek; dolaşmakA2
vertrekkenvırtrekınvertrokvırtrokvertrokkenvırtrokınis vertrokkenvırtrokınhareket etmek, ayrılmakA2
vechtenvehtınvochtvohtvochtenvohtınheeft gevochtenhıvohtınkavga etmek, savaşmakB1
5. e / i → a → e
MastarGeçmiş, tekilGeçmiş, çoğulPerfectumAnlam
gevenheevıngafhafgavenhaavınheeft gegevenhıheevınvermekA1
lezenleezınlaslaslazenlaazınheeft gelezenhıleezınokumakA1
eteneetınatatatenaatınheeft gegetenhıheetınyemekA1
vergetenvırheetınvergatvırhatvergatenvırhaatınheeft/is vergetenvırheetınunutmakA2
metenmeetınmatmatmatenmaatınheeft gemetenhımeetınölçmekB1
zittenzitınzatzatzatenzaatınheeft gezetenhızeetınoturmakA1
liggenlihınlaglahlagenlaahınheeft gelegenhıleehınyatmak, (yatık) durmakA1

Geçmiş zaman tekilinde kısa a, çoğulunda uzun aa duyulur: at (at) → aten (aatın). Ortaçta ünlü mastara döner: gegeven, gelezen. zitten ve liggen'de mastardaki kısa i, ortaçta uzun ee olur: gezeten, gelegen.

6. e / o → a → o
MastarGeçmiş, tekilGeçmiş, çoğulPerfectumAnlam
nemenneemınnamnamnamennaamınheeft genomenhınoomınalmakA1
sprekenspreekınsprakspraksprakenspraakınheeft gesprokenhısprookınkonuşmakA1
brekenbreekınbrakbrakbrakenbraakınheeft/is gebrokenhıbrookınkırmak, kırılmakA2
stelensteelınstalstalstalenstaalınheeft gestolenhıstoolınçalmak (hırsızlık)B1
komenkoomınkwamkvamkwamenkvaamınis gekomenhıkoomıngelmekA1

nemen, spreken ve breken aynı kalıpta: geçmiş zamanda a, ortaçta o. komen de buraya yakın, ama geçmişte başa bir w sesi gelir: kwam, kwamen.

7. e → ie → o
MastarGeçmiş, tekilGeçmiş, çoğulPerfectumAnlam
helpenhelpınhielphilphielpenhilpınheeft geholpenhıholpınyardım etmekA1
stervenstervınstierfstirfstiervenstirvınis gestorvenhıstorvınölmekB1
8. Geçmişte ie ya da i
MastarGeçmiş, tekilGeçmiş, çoğulPerfectumAnlam
slapenslaapınsliepslipsliepenslipınheeft geslapenhıslaapınuyumakA1
latenlaatınlietlitlietenlitınheeft gelatenhılaatınbırakmak; yaptırmakA2
lopenloopınlieplipliepenlipınheeft/is gelopenhıloopınyürümekA1
roepenrupınriepripriepenripınheeft geroepenhırupınseslenmek, çağırmakA2
vallenvalınvielvilvielenvilınis gevallenhıvalındüşmekA2
houdenhaudınhieldhilthieldenhildınheeft gehoudenhıhaudıntutmak; (van) sevmekA2
hangenhangınhinghinghingenhingınheeft gehangenhıhangınasılı durmak, asmakA2
vangenvangınvingvingvingenvingınheeft gevangenhıvangınyakalamakB1
ontvangenontvangınontvingontvingontvingenontvingınheeft ontvangenontvangınalmak (mektup), karşılamakB1
gaanhaanginghinggingenhingınis gegaanhıhaangitmekA1

Bu grupta mastarın ünlüsü fiilden fiile değişiyor, ama geçmiş zaman hep ie ya da i ile kuruluyor. Ortaç çoğunlukla mastarın ünlüsünü geri alır: slapen – sliep – geslapen, gaan – ging – gegaan.

9. a → oe → a
MastarGeçmiş, tekilGeçmiş, çoğulPerfectumAnlam
dragendraahındroegdruhdroegendruhınheeft gedragenhıdraahıntaşımak; giymekA2
varenvaarınvoervurvoerenvurınheeft/is gevarenhıvaarın(gemiyle) gitmekB1
slaanslaansloegsluhsloegensluhınheeft geslagenhıslaahınvurmakB1
10. e → oo → o
MastarGeçmiş, tekilGeçmiş, çoğulPerfectumAnlam
bewegenbıveehınbewoogbıvoohbewogenbıvoohınheeft bewogenbıvoohınhareket etmek, oynatmakB1
wegenveehınwoogvoohwogenvoohınheeft gewogenhıvoohıntartmak, ağırlığında olmakB1
11. Geçmişte -cht
MastarGeçmiş, tekilGeçmiş, çoğulPerfectumAnlam
denkendenkındachtdahtdachtendahtınheeft gedachthıdahtdüşünmekA1
brengenbrengınbrachtbrahtbrachtenbrahtınheeft gebrachthıbrahtgetirmek, götürmekA2
kopenkoopınkochtkohtkochtenkohtınheeft gekochthıkohtsatın almakA1
verkopenvırkoopınverkochtvırkohtverkochtenvırkohtınheeft verkochtvırkohtsatmakA2
zoekenzukınzochtzohtzochtenzohtınheeft gezochthızohtaramakA1
bezoekenbızukınbezochtbızohtbezochtenbızohtınheeft bezochtbızohtziyaret etmekA2

Bu altı fiil ünlüsünü değiştirir ve sona -cht getirir. Ortaç düzenli fiiller gibi -t ile biter: gedacht, gekocht. denken – dacht ile brengen – bracht çok sık karıştırılıyor; ikisini birlikte öğren.

12. Karışık fiiller: bir biçim düzenli, biri düzensiz
MastarGeçmiş, tekilGeçmiş, çoğulPerfectumAnlam
vragenvraahınvroegvruhvroegenvruhınheeft gevraagdhıvraahtsormak, istemekA1
lachenlahınlachtelahtılachtenlahtınheeft gelachenhılahıngülmekA2
bakkenbakınbaktebaktıbaktenbaktınheeft gebakkenhıbakın(fırında) pişirmek, kızartmakA2
wassenvasınwastevastıwastenvastınheeft gewassenhıvasınyıkamakA2
hetenheetınheetteheetıheettenheetınheeft gehetenhıheetınadı … olmakA1

vragen geçmişte düzensiz (vroeg), ortaçta düzenli (gevraagd). lachen, bakken, wassen ve heten tersini yapar: geçmişte -te alırlar, ortaçta -en ile biterler.

13. Tamamen düzensiz: tek tek öğrenilir
MastarGeçmiş, tekilGeçmiş, çoğulPerfectumAnlam
zijnzeynwasvaswarenvaarınis geweesthıveestolmakA1
hebbenhebınhadhathaddenhadınheeft gehadhıhatsahip olmak, -sı olmakA1
doendundeeddeetdedendeedınheeft gedaanhıdaanyapmakA1
zienzinzagzahzagenzaahınheeft gezienhızingörmekA1
staanstaanstondstontstondenstondınheeft gestaanhıstaanayakta durmak, (dik) durmakA1
verstaanvırstaanverstondvırstontverstondenvırstondınheeft verstaanvırstaan(duyup) anlamakA2
bestaanbıstaanbestondbıstontbestondenbıstondınheeft bestaanbıstaanvar olmakB1
ontstaanontstaanontstondontstontontstondenontstondınis ontstaanontstaanoluşmak, ortaya çıkmakB1
wetenveetınwistvistwistenvistınheeft gewetenhıveetınbilmekA1
wordenvordınwerdvertwerdenverdınis gewordenhıvordınolmak (-laşmak)A2
zeggenzehınzeizeyzeidenzeydınheeft gezegdhızehtsöylemek, demekA1
kunnenkünınkonkonkondenkondınheeft gekundhıkünt-ebilmekA1
mogenmoohınmochtmohtmochtenmohtınheeft gemogenhımoohın-ebilmek (izin)A1
moetenmutınmoestmustmoestenmustınheeft gemoetenhımutınzorunda olmak, -meliA1
willenvilınwilde / wouvildı / vauwilden / woudenvildın / vaudınheeft gewildhıviltistemekA1
zullenzülınzouzauzoudenzaudın—-ecek (gelecek zaman)A2

Son grubun bir kalıbı yok ve en sık kullanılan fiiller tam da burada. zijn ve hebben hemen her cümlede karşına çıkar. kunnen, mogen, moeten, willen ve zullen modal fiillerdir ve çoğunlukla ikinci bir fiille kullanılır: Ik kon niet komen.

Yazdırılabilir PDF: Hollandaca düzensiz fiiller listesi

Hollandaca düzensiz fiiller listesi PDF'inin ilk sayfası

Bu sayfadaki 94 fiilin tamamı, anlamları ve Türkçe okunuşlarıyla, A4 kağıda göre dizildi. Sonda alıştırmalar ve cevap anahtarı var; kağıttaki QR kod seni bu sayfadaki dinleme düğmelerine ve teste getirir.

6 sayfa · A4 · siyah-beyaz yazdırılabilir · cevap anahtarı son sayfada

PDF'i indir

Ücretsiz ve CC BY-NC 4.0 lisanslı: derste, kursta ve gönüllü dil koçluğunda basıp dağıtabilirsin.

Şimdiki zamanda dikkat isteyen 11 fiil

Düzensiz fiillerin hemen hepsi şimdiki zamanda düzenli çekilir: ik schrijf, jij schrijft, wij schrijven. Şimdiki zamanda da kendi biçimi olan ya da kökü kısa olan birkaç fiil var. Bunlar A1'in ilk haftalarında öğrenilir.

Şimdiki zamanda kendi biçimi olan fiiller
Mastarikjij, uhij, zijwij, jullie, zij
zijnik benjij bent, u benthij iswij zijn
hebbenik hebjij hebt, u hebt / heefthij heeftwij hebben
kunnenik kanjij kunt / kanhij kanwij kunnen
mogenik magjij maghij magwij mogen
willenik wiljij wilt / wilhij wilwij willen
zullenik zaljij zult / zalhij zalwij zullen
gaanik gajij gaathij gaatwij gaan
doenik doejij doethij doetwij doen
staanik stajij staathij staatwij staan
zienik ziejij ziethij zietwij zien
slaanik slajij slaathij slaatwij slaan

gaan, doen, staan, zien ve slaan aslında kurala uyuyor; zorluk kökün kısa olmasında: ik ga, ik doe. jij fiilden sonra gelince -t düşer ve bu kural bütün fiillerde aynı: Ga jij mee?, Kun je morgen komen?

Perfectum'da hebben mi zijn mi?

Perfectum, çekimli bir yardımcı fiil (hebben ya da zijn) ile ortaçtan kurulur: Ik heb geschreven, Ik ben gebleven. Fiillerin çoğu hebben alır. zijn alanları üç grupta toplayabilirsin:

  • Bir yere varan hareket: Ik ben naar huis gegaan. Hij is naar Utrecht gereden.
  • Durum değişimi: Ze is ziek geworden. De prijzen zijn gestegen. Mijn opa is gestorven.
  • Kalmak ve bulunmak: Ik ben thuis gebleven. Ik ben nog nooit in Groningen geweest.

lopen, fietsen, rijden, zwemmen gibi hareket fiilleri hedef söylenmeyince, yalnız ne kadar ya da nasıl yapıldığı anlatılınca hebben alır: Wij hebben een uur gelopen, ama Wij zijn naar het station gelopen. Listede heeft/is yazan fiillerin çoğu bu yüzden iki yardımcıyla da kullanılıyor. gaan, komen ve vertrekken ise hedef olmasa da zijn alır: Ze is vertrokken.

İstisnalar ve tuzaklar

Aşağıdakiler kalıplara uymayan ya da öğrencilerin en sık takıldığı biçimler. Etiket, o biçimin kursta hangi seviyede öğretildiğini gösteriyor.

  • A1zijn ve hebben: geçmişte bambaşka kelimeler

    zijn'in geçmişi was/waren, ortacı geweest; hiçbir kalıba benzemez. hebben ise had/hadden, gehad. İkisi perfectum'da kendi yardımcısını alır: Ik ben ziek geweest, Ik heb griep gehad.

    Gisteren was ik moe. Ik heb een drukke week gehad.

  • A1Ön ekli fiillerde ikinci ge- yok

    be-, ge-, her-, ont-, er- ve ver- ile başlayan fiillerin ortacı ayrıca ge- almaz. Bu yüzden ortaç bazen mastarla aynı görünür: vergeten → vergeten, ontvangen → ontvangen.

    Ik heb het niet begrepen. Heb je mijn brief ontvangen?

  • A2Karışık fiiller: vragen ve lachen

    vragen'in geçmişi düzensiz (vroeg), ortacı düzenli (gevraagd). lachen tersini yapar: lachte, gelachen. Bu fiiller iki listede de yarım durur; ayrıca öğrenmek gerekiyor.

    Ze vroeg mijn naam. We hebben veel gelachen.

  • A2willen: iki geçmiş zaman

    willen'in geçmişi hem wilde hem wou olabilir. Yazıda wilde daha yaygın, konuşmada wou sık duyulur. İkisi de doğru.

    Ik wilde je bellen. Ik wou je bellen.

  • A2Ayrılabilen fiiller kök fiil gibi çekilir

    opstaan, meenemen, aankomen gibi fiiller kök fiilin kalıbını taşır. Ön ek geçmiş zamanda cümlenin sonuna gider, ortaçta ge- araya girer: opstaan – stond op – opgestaan.

    Ik stond om zeven uur op. De trein is om tien uur aangekomen.

  • B1vergeten ile hebben de zijn de olur

    'Aklımdan çıktı, hatırlamıyorum' anlamında çoğunlukla zijn; bir şeyi bir yerde unutup bırakmayı anlatırken hebben de sık kullanılır. Her iki yardımcı da doğru kabul ediliyor.

    Ik ben zijn naam vergeten. Ik heb mijn paraplu in de trein vergeten.

  • B1zullen'in ortacı yok

    zullen yalnız şimdiki ve geçmiş zamanda kullanılır (zal, zou); perfectum'u yoktur. zou aynı zamanda kibar rica ve dilek biçimidir.

    Hij zou om acht uur komen. Zou u dat willen herhalen?

Bir fiilin düzensiz olup olmadığını nasıl anlarım?

  1. Listede mi? Buradaki 94 fiil, günlük dilde en sık karşılaşılan düzensiz fiiller. bijten ya da zwijgen gibi daha seyrek olanlar listede yok; listede olmaması fiilin düzenli olduğu anlamına gelmez.
  2. Kök fiile bak. ver-, be-, ont- gibi bir ön eki ya da op-, mee-, aan- gibi ayrılabilen parçayı çıkar: verkopen → kopen, meenemen → nemen. Kök düzensizse bütün fiil de düzensizdir.
  3. Ortaç nasıl bitiyor? Sözlükte ortaca bak. -en ile biten ortaç (gebleven) düzensiz fiili gösterir. -t ya da -d ile biten (gewerkt, gewoond) çoğunlukla düzenlidir, ama geçmiş zamana da bak: gedacht, gebracht ve gevraagd, geçmişi düzensiz fiillerin ortacı.
  4. Yeni ve ödünç fiiller düzenlidir. mailen, appen, googelen, parkeren her zaman -te/-de alır: ik appte, ik heb geparkeerd.

Taalnest sözlüğündeki fiil sayfalarında bütün çekim ve okunuş var. Örneğin gaan sayfasında ging, gingen ve ben gegaan örnek cümlelerle birlikte duruyor.

Düzensiz fiiller nasıl ezberlenir? Beş alışkanlık

  1. Üç biçimi birlikte, sesli söyle. kijken – keek – gekeken. Tek tek biçim yerine ritmi öğren; kulak kalıbı gözden önce yakalar.
  2. Gruplarla çalış. Önce ij → ee → ee grubunu bitir: 15 fiil tek kuralla gelir. Bir günde bir grup yeter.
  3. Ortacı yardımcısıyla öğren. gebleven değil is gebleven, geschreven değil heeft geschreven. hebben/zijn hatası böylece baştan önlenir.
  4. Her fiile kendi cümleni kur. Gisteren heb ik een mail aan de school geschreven. Kendi hayatından bir cümle, liste satırından çok daha uzun akılda kalır.
  5. Kağıdı göz önüne as. Aşağıdaki PDF'i yazdır, tabloyu buzdolabına ya da masanın yanına as. Haftada bir sağdaki sütunları kapat ve mastardan geri kalanını söyle.

Türkçe ile karşılaştırma: -di, -miş ve iki geçmiş zaman

Türkçede düzensiz fiil neredeyse yok: gel-di, git-ti, ye-di; ek her fiilde aynı. Hollandacanın kök değiştiren fiilleri bu yüzden Türkçe konuşan için tamamen yeni bir alışkanlık. Asıl karışıklık ise başka yerde: Türkçenin -di ile -miş ayrımı, Hollandacanın imperfectum ile perfectum ayrımına denk gelmiyor.

TürkçeHollandacaNot
Dün doktora gittim.Gisteren ben ik naar de dokter gegaan.Konuşmada tek bir geçmiş olay: çoğunlukla perfectum.
Çocukken her gün parka giderdim.Als kind ging ik elke dag naar het park.Geçmişteki alışkanlık: imperfectum.
Eve geldiğimde yağmur yağıyordu.Toen ik thuiskwam, regende het.Arka plandaki durum ve olaylar zinciri: imperfectum.
Ali Türkiye'ye gitmiş.Ali is naar Turkije gegaan.Türkçedeki duyulan geçmişin (-miş) ayrı bir biçimi yok; çoğunlukla perfectum.
Dün akşam ne yaptın?Wat heb je gisteravond gedaan?Geçmişle ilgili soru da çoğunlukla perfectum ile.
Vardım, sonra seni aradım.Ik kwam aan en toen belde ik je.Hikâye gibi art arda anlatılan olaylar: imperfectum.

Pratik kural: konuşmada tek bir geçmiş olayı söylerken perfectum kullan; bir hikâye anlatırken ya da 'eskiden şöyleydi' derken imperfectum. Düzensiz fiillerin hem geçmiş zaman biçimini hem ortacını bilmen bu yüzden gerekiyor.

Türkçe konuşanların en sık yaptığı hatalar

  • Ik heb naar huis gegaan.Ik ben naar huis gegaan.

    Türkçede yardımcı fiil seçimi yok. Bir yere varan hareket zijn alır: gaan, komen, vertrekken.

  • Gisteren ik schrijfde een brief.Gisteren schreef ik een brief.

    İki hata birden: schrijven düzensizdir (schreef), ve cümle zaman sözcüğüyle başladığı için fiil öznenin önüne geçer.

  • Ik heb tv gekijkt.Ik heb tv gekeken.

    kijken, ij → ee → ee grubunda: ortaç gekeken. Düzenli fiillerin ge-…-t kalıbı burada çalışmaz.

  • Wij ging naar de markt.Wij gingen naar de markt.

    Geçmiş zamanın da çoğulu var. Türkçedeki gittik'in -k'si gibi, Hollandacada çoğulda -en eklenir: ging → gingen.

  • Ik heb het niet gebegrepen.Ik heb het niet begrepen.

    be- ile başlayan fiillerin ortacı ikinci bir ge- almaz.

  • Hij heeft ziek geworden.Hij is ziek geworden.

    worden bir durum değişimi anlatır ve perfectum'da her zaman zijn alır.

  • Ik denkte dat het goed was.Ik dacht dat het goed was.

    denken, -cht grubunda: dacht, gedacht. denkte diye bir biçim yok.

Seviyeye göre örnek cümleler

A1

  • Gisteren was ik thuis.Dün evdeydim.
  • Ik heb een broodje kaas gegeten.Peynirli bir sandviç yedim.
  • We zijn met de bus naar school gegaan.Okula otobüsle gittik.
  • Heb je mijn bericht gezien?Mesajımı gördün mü?

A2

  • Vorige week kreeg ik een brief van de gemeente.Geçen hafta belediyeden bir mektup aldım.
  • Mijn dochter is gisteren tien geworden.Kızım dün on yaşına girdi.
  • We bleven thuis, want het regende.Evde kaldık, çünkü yağmur yağıyordu.
  • De trein vertrok om half negen.Tren sekiz buçukta kalktı.

B1

  • Het bleek dat de afspraak niet doorging.Randevunun yapılmayacağı anlaşıldı.
  • De huurprijzen zijn de laatste jaren sterk gestegen.Kira fiyatları son yıllarda çok arttı.
  • Toen ik in Nederland kwam, sprak ik nog geen Nederlands.Hollanda'ya geldiğimde henüz hiç Hollandaca konuşmuyordum.
  • Hij heeft zijn baan verloren en zocht maanden naar nieuw werk.İşini kaybetti ve aylarca yeni iş aradı.

Kendini dene: düzensiz fiiller üzerine 10 soru

10 soru. Her cevaptan sonra kısa açıklamayı görürsün.

  1. blijven fiilinin geçmiş zaman tekili hangisi?

    Cevabı göster

    Doğru cevap: bleef. blijven, ij → ee → ee grubunda: bleef, çoğulu bleven, ortacı gebleven. Düzensiz fiil geçmişte -de almaz.

  2. Gisteren ___ wij naar het strand. (gaan)

    Cevabı göster

    Doğru cevap: gingen. Özne çoğul (wij) ve cümle geçmişte: ging çoğulda gingen olur.

  3. Hangisi doğru?

    Cevabı göster

    Doğru cevap: Ik ben naar huis gefietst.. naar huis bir hedef. Varılan yer söylenince hareket fiili zijn alır; Ik heb een uur gefietst ise doğru olurdu.

  4. kijken fiilinin ortacı hangisi?

    Cevabı göster

    Doğru cevap: gekeken. kijken – keek – gekeken. Düzensiz fiilin ortacı çoğunlukla -en ile biter.

  5. begrijpen fiilinin ortacı hangisi?

    Cevabı göster

    Doğru cevap: begrepen. be- ile başlayan fiiller ortaçta ikinci bir ge- almaz: Ik heb het begrepen.

  6. Hangisi karışık bir fiil: geçmiş zamanı düzensiz, ortacı düzenli?

    Cevabı göster

    Doğru cevap: vragen. vragen – vroeg – gevraagd: geçmiş zamanda ünlü değişir, ortaç ise düzenli fiiller gibi -d ile biter. lezen tamamen düzensiz, werken tamamen düzenli.

  7. Hij ___ ziek geworden.

    Cevabı göster

    Doğru cevap: is. worden bir durum değişimi anlatır ve perfectum'da her zaman zijn alır.

  8. denken fiilinin geçmiş zamanı hangisi?

    Cevabı göster

    Doğru cevap: dacht. denken, -cht grubunda: dacht, dachten, gedacht.

  9. nemen fiilinin ortacı hangisi?

    Cevabı göster

    Doğru cevap: genomen. nemen – nam – genomen: e → a → o kalıbı. Aynı kalıp spreken – sprak – gesproken. genaamd ayrı bir kelime: 'adlı' demek (een man genaamd Jan); nemen'le ilgisi yok.

  10. Wij ___ het antwoord niet. (weten, geçmiş zaman)

    Cevabı göster

    Doğru cevap: wisten. weten tamamen düzensiz: wist, wisten, geweten.

Sık sorulan sorular

Hollandacada kaç düzensiz fiil var?

Sayı nasıl saydığına bağlı. verkopen ya da opstaan gibi türevler de sayılırsa çok daha fazla, yalnız kök fiiller sayılırsa yaklaşık 200. Günlük dilde kullanılanlar bunun küçük bir kısmı: buradaki 94 fiil A1 ve A2'de gerekenlerin hemen hepsini, B1'de de en sık kullanılanları kapsıyor.

Bütün düzensiz fiilleri ezberlemek zorunda mıyım?

Hayır. Her gün kullandıklarınla başla: zijn, hebben, gaan, komen, doen, zien ve modal fiiller; sonra listedeki öteki A1 fiilleri. A2'de listedeki A1 ve A2 etiketli fiilleri, B1 sınavına doğru da B1 etiketlileri öğrenmek mantıklı. Gruplarla çalışınca sayı ilk göründüğü kadar büyük değil.

Geçmiş zaman mı (imperfectum), perfectum mu kullanmalıyım?

Konuşmada tek bir olayı söylerken çoğunlukla perfectum: Ik heb het gezien. Hikâye anlatırken, geçmişteki bir durumda ya da alışkanlıkta imperfectum: Vroeger woonde ik in Ankara. was, had ve modal fiillerin geçmişi (kon, moest, wilde) konuşmada da çok sık kullanılır.

PDF'i sınıfta ya da derste kullanabilir miyim?

Evet. PDF, Creative Commons CC BY-NC 4.0 lisansıyla yayımlandı: öğretmenler, gönüllü dil koçları ve dil kursları basıp dağıtabilir. Bunun üstüne, ücretli kurslarda sınıf içinde dağıtmana da izin veriyoruz. Koşul, üzerindeki Taalnest adını ve adresini silmemek. PDF'i satmak ya da başka bir sitede kendi dosyan gibi yayımlamak yasak.

Türkçe okunuşlar ne kadar doğru?

Türkçe harflerle yazılan okunuş yaklaşıktır, çünkü Hollandacanın boğazdan gelen g'si ve ui, eu gibi seslerin Türkçede tam karşılığı yok. h boğazdan gelen g'yi, ı vurgusuz e'yi, öy de ui'yi gösteriyor. Doğru sesi duymak için mastarın yanındaki dinleme düğmesini kullan.

Bu kural kursta

Bu kuralı Taalnest kursunda şu derslerde alıştırmalarla çalışabilirsin:

  • A2 · Tema 2: Gelenekler, Hava ve Haberler

    2.15 Yaptıklarını Anlatmak: Kuralsız Fiiller (Vertellen wat je gedaan hebt: onregelmatige werkwoorden)Dersi aç

  • A2 · Tema 5: Eğitim, Staj ve Sınavlar

    5.5 Di'li Geçmiş: Kurallı ve Kuralsız (Verleden tijd: regelmatig en onregelmatig)Dersi aç

Bu konudan sonra

İlgili gramer konuları

Sözlükte bu kurala örnek kelimeler